ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

avlonitou

της Ελένης Αυλωνίτου*

Δε λέω, κάθε καινούργια δημοσκόπηση που περιέχει πρόθεση ψήφου συγκεντρώνει αμέσως τη προσοχή του κοινού, πουλάει εφημερίδες, ανεβάζει την τηλεθέαση και αυξάνει τα κλικ. Δεν είμαι από τους πολιτικούς που απαξιώνουν γενικά τις δημοσκοπήσεις, κάθε άλλο μάλιστα. Δεν μπορώ όμως να μην παρατηρήσω ότι τα τελευταία χρόνια όλο και πιο συχνά βλέπουμε δημοσκοπήσεις που τα ευρήματα τους δεν έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα που καταγράφεται στη κάλπη. Θυμάμαι την 1η Σεπτεμβρίου 2015 το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας να μας βεβαιώνει ότι η ΝΔ ήταν 7.5 μονάδες μπροστά από τον ΣΥΡΙΖΑ, μόνο για να δούμε 3 βδομάδες αργότερα στις εκλογές τον ΣΥΡΙΖΑ να βρίσκεται 7.36 μονάδες μπροστά από τη ΝΔ!

Σε τέτοιες περιπτώσεις είναι φυσικό πολλοί να εικάζουν ότι υπάρχει απάτη από τους δημοσκόπους, εγώ όμως θεωρώ ότι πέρα από την κακή πρόθεση ορισμένων, υπάρχει ένα πολύ σοβαρό μεθοδολογικό πρόβλημα στις δημοσκοπήσεις σήμερα, ένα πρόβλημα που το δημιούργησαν οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις των τελευταίων χρόνων.

Η δημοσκόπηση αποτελεί μιά μέτρηση σε επιλεγμένο δείγμα και όπως όλες οι μετρήσεις, είναι αποτελεσματική μόνο αν μπορείς να εξασφαλίσεις αντιπροσωπευτικό δείγμα. Αν κάνεις για παράδειγμα δημοσκόπηση στο συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ θα διαπιστώσεις ότι όλοι οι σύνεδροι ψηφίζουν ΣΥΡΙΖΑ, πράγμα αναμενόμενο μεν, ελάχιστα διαφωτιστικό δε. Εδώ και πολλά χρόνια, πριν ξεσπάσει η οικονομική κρίση το 2008, είχε καθιερωθεί στην Ελλάδα η τηλεφωνική δημοσκόπηση. Ήταν απόλυτα αντιπροσωπευτική γιατί όλοι είχαν σταθερό τηλέφωνο, το σήκωναν και απαντούσαν στους δημοσκόπους, ενώ στοίχιζε και λιγότερο στις εταιρίες δημοσκοπήσεων. Από τότε όμως έγιναν δύο σοβαρές αλλαγές στις συνήθειες του κόσμου.

Πολλοί Έλληνες που επλήγησαν από την κρίση βρέθηκαν να μην μπορούν να πληρώσουν τον λογαριασμό τους και τους έκοψαν το τηλέφωνο. Την ίδια στιγμή πολλοί νέοι προσαρμόστηκαν στην αποκλειστική χρήση κινητού και δεν βάζουν σταθερό τηλέφωνο ούτως ή άλλως. Οπότε σήμερα αν κάνεις μια αντιπροσωπευτική δειγματοληψία των κατόχων σταθερού τηλεφώνου δεν εξασφαλίζεις αντιπροσωπευτικό δείγμα του πληθυσμού. Μάλιστα αποκλείεις άθελά σου τις δύο ομάδες πληθυσμού που ψηφίζουν πιο αριστερά, τους νέους και τους οικονομικά ασθενέστερους. Μετά συμπεραίνεις περιχαρής ότι όσοι έχουν ακόμα την οικονομική δυνατότητα να πληρώνουν σταθερό τηλέφωνο και είναι άνω των 40 ετών ψηφίζουν πιο πολύ τη ΝΔ – πιθανό μεν, ελάχιστα διαφωτιστικό δε.

Το πραγματικό πρόβλημα όμως ανακύπτει όταν οι δημοσκόποι γνωρίζουν ότι έχουν μεθοδολογικό πρόβλημα, αλλά συνεχίζουν να δουλεύουν με τον ίδιο τρόπο σα να μη συμβαίνει τίποτα. Δεν παύουν βέβαια ακόμα και αυτές οι δημοσκοπήσεις να έχουν μία ψυχαγωγική λειτουργία, αλλά με τα χρόνια και αυτή εξανεμίζεται.

*Η κ. Αυλωνίτου είναι βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ Β΄ Αθήνας