ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

«Όσο οι Δήμοι δεν έχουν αυτό που λέμε δημοσιονομική αυτονομία, θα παραμένουν απλοί “πελάτες” ενός κεντρικού κράτους-πάτρωνα»

Ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Γιάννης Μπουτάρης, απηύθυνε χαιρετισμό στο πλαίσιο των εργασιών του Ετήσιου Τακτικού Συνεδρίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), το οποίο πραγματοποιείται στη Θεσσαλονίκη από σήμερα, Πέμπτη 1 Δεκεμβρίου έως και το Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2016.

Μεταξύ άλλων είπε «Θέμα ζωής και θανάτου, για την Αυτοδιοίκηση, η ριζική μεταρρύθμιση που θα κάνει την Αυτοδιοίκηση το αφεντικό των Δήμων και των πόλεων. Κοντεύουμε να καταντήσουμε απλοί διαχειριστές των προβλημάτων του δήμου και της πόλης, στην πραγματικότητα έχουμε ελάχιστη δυνατότητα για αναπτυξιακές πρωτοβουλίες. Όπως ξέρουμε, ο “Καλλικράτης” δεν ορίζει με σαφήνεια τους πόρους που θα κατευθυνθούν στους Δήμους. Παρότι μας προσθέτει αρμοδιότητες, δεν μεταφέρει και τους αντίστοιχους πόρους.

Το μόνο που προβλέπει ως προς τη χρηματοδότησή μας είναι μία γενικόλογη αναφορά: Πόροι από κρατικές επιχορηγήσεις και από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, που ως γνωστόν συνεχώς λιγοστεύουν και περικόπτονται. Αναρωτιόμαστε, λοιπόν, πώς οι δήμοι θα γίνουν μοχλοί ανάπτυξης, όταν ουσιαστικά δεν έχουν ενδογενή έσοδα και δεν τους επιτρέπεται να τα αποκτήσουν; Ο νόμος απαγορεύει την ανεξάρτητη δημοτική φορολόγηση, που θα μπορούσε κάλλιστα να αντικαταστήσει ένα μέρος της φορολογίας. Και δεν είναι υποχρεωτικό να επιβαρυνθούν κι άλλο οι ήδη εξουθενωμένοι συνεπείς φορολογούμενοι.Αν όντως σχεδιάζεται ότι η είσπραξη και διαχείριση του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας θα περάσει στους ΟΤΑ, αυτό είναι μία θετική εξέλιξη, που σε γενικές γραμμές υποστηρίζουμε.

Πρέπει, όμως, να διευκρινιστούν οι όροι και οι προϋποθέσεις με τις οποίες θα γίνει αυτό. Αν οι δημότες πληρώνουν τον σχετικό φόρο στους δήμους, θα απαιτούν καλύτερες ανταποδοτικές υπηρεσίες από δομές που είναι πιο ‘κοντινές και προσβάσιμες’ σε αυτούς. Αν τα έσοδα και το έργο των δήμων εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη σωστή διαχείριση των πόρων που οι ίδιοι εισπράττουν, έχουν κάθε λόγο να την επιδιώκουν.Κακά τα ψέματα! Όσο οι Δήμοι δεν έχουν αυτό που λέμε δημοσιονομική αυτονομία, θα παραμένουν απλοί “πελάτες” ενός κεντρικού κράτους-πάτρωνα. Έτσι, όμως, η ουσιαστική συμβολή των δήμων στην ανάπτυξη μόνο ως ανέκδοτο θα μπορούσε να ακουστεί.Τα προσκόμματα για τη συμβολή των δήμων στην τοπική ανάπτυξη δεν σταματούν εδώ.

Κάθε εξουσία κρύβει τον κίνδυνο της κατάχρησής της. Γι’ αυτό χρειάζονται και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί. Όχι, όμως, οι 14 που έχουμε πάνω απ’ το κεφάλι μας!  Οι έλεγχοι θα πρέπει να απλοποιηθούν και να ασκούνται από αξιόπιστο και αμερόληπτο φορέα. Να είναι σοβαροί, γρήγοροι και αποτελεσματικοί. Να μην αφήνουν περιθώρια δυσφήμησης και να μην οδηγούν τους δήμους σε καθεστώς πολιτικής ομηρίας, με προσχηματικούς ελέγχους, όπως λέει και ο καθηγητής Σωτηρέλης. Παράλληλα, βέβαια, κάθε δήμος θα πρέπει να έχει έναν ισχυρό και αξιόπιστο μηχανισμό εσωτερικού ελέγχου.

Οι μητροπολιτικές περιοχές οφείλουν να προσαρμοστούν στην αποκέντρωση και στη δημοσιονομική αποκέντρωση. Να αυξήσουν την τοπική αυτονομία, να
μειώσουν τις φορολογικές διαφορές εντός των μητροπολιτικών περιοχών, να ενισχύσουν την ενδογενή ανάπτυξη και να βελτιώσουν την πρόσβαση σε κεφάλαια για την επένδυση και την ενσωμάτωση του ιδιωτικού τομέα ως επενδυτικού εταίρου και φορέα παροχής υπηρεσιών.Μοντέλα υπάρχουν και εφαρμόζονται. Άλλα μπορούν να ξεκινήσουν με μεταρρύθμιση του «Καλλικράτη» κι άλλα απαιτούν συνταγματική αναθεώρηση. Ας τα συζητήσουμε, ας επιλέξουμε το καταλληλότερο για τη χώρα μας κι ας το βάλουμε μπρος το συντομότερο.

Εμείς στη Θεσσαλονίκη έχουμε ήδη προχωρήσει στην προώθηση της ιδέας των διαδημοτικών συνεργασιών μητροπολιτικού χαρακτήρα μέσω πυκνών συναντήσεων και συζητήσεων με δήμους του ευρύτερου Πολεοδομικού Συγκροτήματος (αστική και παράκτια συγκοινωνία, τραμ, διαδημοτική τηλεόραση κ.ά.). Επίσης για τον σκοπό αυτό έχει συσταθεί και λειτουργεί με τη συμμετοχή δήμων του Πολεοδομικού Συγκροτήματος η «Μητροπολιτική Αναπτυξιακή Εταιρεία Θεσσαλονίκης».

Να δούμε και τα του οίκου μας. Να βρούμε τον τρόπο ώστε η ΚΕΔΕ να ξεφύγει από τον κομματικό έλεγχο και εναγκαλισμό και να εκπροσωπήσει θεσμικά όλες τις κατηγορίες των Δήμων, μικρών, μεσαίων και μεγάλων, ορεινών και νησιωτικών, πλούσιων και φτωχότερων. Η σύνθεση της ΚΕΔΕ μου θυμίζει «μικρή βουλή». Ιδού στάδιο δόξης λαμπρό για την αυτοδιοίκηση, την κυβέρνηση και το πολιτικό σύστημα. Να κάτσουμε και να δούμε τι δούλεψε καλά μέχρι τώρα, τι θέλει αλλαγές και μεταρρύθμιση και να το προχωρήσουμε σύντομα. Ο Δήμος Θεσσαλονίκης θα συμμετάσχει σ’ αυτόν το διάλογο και θα καταθέσει τις δικές του προτάσεις, όπως έκανε και σε όσα νομοσχέδια κλήθηκε να διαβουλευτεί.
Τέλος να μιλήσουμε και για τα Μνημόνια των τελευταίων 5-6 χρόνων. Όλα τα λεφτά του κόσμου θα παν χαμένα, αν δεν αλλάξουμε εμείς οι ίδιοι: διοικητική μεταρρύθμιση, πολυνομία, αλληλοκάλυψη αρμοδιοτήτων, όλα αυτά είναι βασικά και προϋποθέσεις για να πάμε μπροστά»