ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

Γράφει η Δρ. Βασιλική Ρεπανά

Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία με τον όρο Προσχολική Αγωγή περιγράφεται η γνωστική και κοινωνική εκπαίδευση που δίνεται στον άνθρωπο πριν την υποχρεωτική εκπαίδευση, την ηλικία δηλαδή των πέντε με έξι ετών στις περισσότερες χώρες, περιλαμβάνοντας ηλικίες από μηδέν έως έξι ετών.

Στη χώρα μας μέχρι και φέτος η ηλικία αυτή ήταν τα 5 έτη και από τη νέα σχολική χρονιά τα 4 έτη σύμφωνα με το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Παιδείας, στο οποίο ορίζεται υποχρεωτική φοίτηση των προ-νηπίων με δόσεις και αυτό γιατί δεν υπάρχουν σε όλους τους δήμους οι υποδομές για να υποδεχτούν όλα τα παιδιά. Δυστυχώς αυτό το μέτρο από μόνο του δημιουργεί ανισότητες αφού δεν μπορεί να εφαρμοστεί καθολικά και δημιουργεί εκπαίδευση δύο ταχυτήτων. Άλλα παιδιά θα φοιτούν σε παιδικό σταθμό και άλλα σε νηπιαγωγείο ανάλογα με το δήμο διαμονής.

Όλες αυτές οι αλλαγές που παρακολουθούμε κατά καιρούς από πλευράς Υπουργείου, καταδεικνύουν, έστω και αν πολλές φορές υλοποιούνται με προχειρότητα, τον σημαντικό ρόλο της προσχολικής εκπαίδευσης σε όλους τους τομείς της κοινωνίας. Πέρα από τα πολλαπλά οφέλη που έχουν καταγράψει ποικίλες έρευνες για την ολόπλευρη ανάπτυξη των παιδιών που παρακολουθούν δομές προσχολικής εκπαίδευσης, υπάρχουν και θετικές επιπτώσεις στην κοινωνική συνοχή, την οικογενειακή πολιτική, την οικονομική ανάπτυξη και την καταπολέμηση των ανισοτήτων σε μια κοινωνία.

Εκπαιδευτικοί, ερευνητές, ψυχολόγοι, θεωρούν την προσχολική ηλικία την πιο κρίσιμη ηλικία στη ζωή ενός ανθρώπου. Είναι η περίοδος κατά την οποία οι άνθρωποι αναπτύσσουν όχι τόσο τις γνωστικές δεξιότητές τους, αλλά τον συναισθηματικό τους κόσμο. Αναπτύσσουν τη γλώσσα και τη νοημοσύνη τους με τρόπους που δεν μπορούν να αναπληρωθούν αργότερα. Για αυτό ακριβώς το λόγο, η αγωγή και η εκπαίδευση που λαμβάνουν εκείνα τα ευαίσθητα χρόνια θεωρείται πολύ μεγάλης σημασίας. Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια δίνουμε μεγαλύτερη βαρύτητα στην ανάπτυξη των μαλακών δεξιοτήτων των παιδιών, όπως της επικοινωνίας, της επίλυσης προβλημάτων, της συνεργατικότητας, γιατί αυτές αποτελούν τη βάση για τη μετέπειτα εξέλιξη τους.

Μια από τις σημαντικότερες έρευνες για την προσχολική εκπαίδευση, ήταν η έρευνα του Αμερικανού νομπελίστα οικονομολόγου Τζέιμς Χέκμαν, από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο. Η μελέτη του Χέκμαν, για την οποία συνεργάστηκαν επίσης ψυχολόγοι και νευροεπιστήμονες, αναδεικνύει το πώς η επένδυση ενός κράτους στην προσχολική ηλικία είναι η επένδυση με τη μεγαλύτερη απόδοση από οποιαδήποτε επένδυση σε οποιοδήποτε άλλο στάδιο της εκπαίδευσης.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, κατά τη διάρκεια της προσχολικής ηλικίας, το ανθρώπινο μυαλό «χτίζει» τα χαρακτηριστικά που καθορίζουν τα επόμενα στάδια της κοινωνικής και επαγγελματικής πορείας ενός ανθρώπου: την ικανότητα της εστίασης, την παρακίνηση, τον αυτοέλεγχο και την κοινωνικότητα.

Αποδείχτηκε ότι τα παιδιά που είχαν πρόσβαση σε προσχολική αγωγή τελείωναν το σχολείο σε μεγαλύτερο ποσοστό, σπούδαζαν σε μεγαλύτερο ποσοστό, έβρισκαν δουλειά σε μεγαλύτερο ποσοστό και έβγαζαν περισσότερα χρήματα. Μάλιστα, το μεγαλύτερο κέρδος με μεγάλη διαφορά εμφανιζόταν σε παιδιά από φτωχές οικογένειες.

Δεν πρέπει βέβαια να ξεχνάμε τον σημαντικό ρόλο των ίδιων των γονιών σε όλη αυτή την διαδικασία των κρίσιμων χρόνων για την ανάπτυξη των παιδιών. Αγάπη, αγκαλιά, επικοινωνία και φροντίδα των μωρών από τη στιγμή της γέννησης, ενεργοποιούν τον εγκέφαλο με θετικό τρόπο και δημιουργούν το δέσιμο (bonding) με το παιδί, απαραίτητο για την συναισθηματική του ανάπτυξη.

Ειδικά τώρα που φτάνουμε στο τέλος της σχολικής χρονιάς και πολλά παιδιά θα σταματήσουν τον παιδικό σταθμό ή νηπιαγωγείο, καλό είναι να θυμόμαστε ότι όσο πιο πολλά είναι τα θετικά ερεθίσματα που δέχεται ένα παιδί, τόσο πιο θετικές είναι οι εμπειρίες που καταγράφονται στον εγκέφαλό του και θα το βοηθήσουν στην ανάπτυξη του.

Για αυτό λοιπόν βγείτε έξω με τα παιδιά σας, προτιμήστε τη φύση και αφήστε τα να εκφραστούν με τις 100 γλώσσες που κατανοούν τον κόσμο!

Δρ. Βασιλική Ρεπανά
Νηπιαγωγός

Master Νέες Τεχνολογίες στην Εκπαίδευση
(Uni. of London)
Διδάκτωρ Διαπολιτισμικής Παιδαγωγικής
(Uni. of London)

Σχολιάστε