ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

Του Ιωάννη Ρουκά*

Το τελευταίο διάστηµα, πολύ συζήτηση γίνεται για τις πολύ ελκυστικές προσφορές των ελληνικών συστηµικών τραπεζών, προς οφειλέτες, οι οποίοι έχουν αρκετό καιρό, χρόνια ίσως, να είναι συνεπείς προς τις υποχρεώσεις τους. Οι προσφορές φτάνουν ακόµα και σε κούρεµα των δανείων (κεφάλαιο και τόκοι) έως 80% – 85%. Και µάλιστα για το υπόλοιπο, δίνουν το δικαίωµα να πληρωθεί σε έως και 12 µήνες.

Θα πείτε πού είναι το κακό σε αυτό; Εξάλλου, εάν ο οφειλέτης είναι άνεργος, υπάλληλος που έχει χάσει µεγάλο κοµµάτι των αποδοχών του, επαγγελµατίας χτυπηµένος από την κρίση, γενικά, άνθρωποι µε σοβαρό πρόβληµα, θα µπορέσουν έτσι να τακτοποιήσουν κάποιες οφειλές τους, που θα τους δώσει ένα κοµµάτι ηρεµίας, ησυχίας από ενοχλήσεις, τηλεφωνήµατα, επιστολές κλπ. Παρ’ όλα αυτά, ακόµα και έτσι, η πλειοψηφία όσων έλαβαν, µε επιστολή, τέτοιου είδους προσφορές, τις απέρριψαν και έτσι, οι τράπεζες, πούλησαν σε ακόµα πιο µικρό κόστος τα δάνεια αυτά σε ξένα funds, τα οποία παίρνουν µαζί µε τα δάνεια και όλα τα δικαιώµατα για κινήσεις κλπ. Αρκετοί πονηροί, σκέπτονται, ότι εφόσον το fund έχει αγοράσει στο 5% π.χ. της αξίας του ένα δάνειο, από εκεί θα ξεκινήσει η συζήτηση για την όποια ρύθµισή του. Λάθος. Το fund έχει δικαίωµα να ξεκινήσει από την αρχή, δηλαδή, από το σύνολο του δανείου κάνοντας χρήση µάλιστα όλων των «µέσων» που διαθέτει.

Εκεί, έρχεται ο συνεπής, ή έστω αυτός που µε τα πολλά ζόρια προσπαθεί και εξυπηρετεί ένα κοµµάτι του δανείου και αισθάνεται τουλάχιστον αδικηµένος. Μην πούµε κάτι άλλο πιο σοβαρό. Αυτό, περιγράφει, τον λεγόµενο «ηθικό κίνδυνο», τον οποίο και έτρεµαν τα τραπεζικά ιδρύµατα όλο αυτό τον καιρό της κρίσης. Μην αρχίσουν και οι συνεπείς να διαµαρτύρονται και µάλιστα να αρχίσουν και αυτοί να είναι ασυνεπείς, κακώς βέβαια, διότι θα φανεί η πραγµατική ή όχι αδυναµία πληρωµής τους. Όµως, ταυτόχρονα, λόγω όλων αυτών που ΔΕΝ πληρώνουν, τα επιτόκια παραµένουν υψηλά, για τους άλλους, τους συνεπείς, που µε τη σειρά τους δυσκολεύονται πολύ να πληρώσουν, λόγω και της ύφεσης, αλλά και του κόστους χρήµατος. Και στη συνέχεια, µπορεί να αρχίσουν να µην πληρώνουν και αυτοί για αντικειµενικούς λόγους και να αυξηθεί ακόµα περισσότερο ο αριθµός όσων δεν πληρώνουν κ.ο.κ. Φαύλος Κύκλος.

Το θέµα είναι ότι οι τράπεζες, αλλά και οι δηµόσιοι φορείς, γνωρίζουν τους λεγόµενους «στρατηγικούς κακοπληρωτές». Αλλά όλοι αυτοί έχουν εξαντλήσει όλο το νοµικό «οπλοστάσιο», είναι καλά εκπαιδευµένοι. Οι πολλοί άλλοι, δεν έχουν τέτοιες δυνατότητες  αντίδρασης.

Την καθυστέρηση σε όλα τα επίπεδα, την είδαµε και σε αυτό το πολύ σηµαντικό θέµα. Ήδη ο περιβόητος εξωδικαστικός µηχανισµός ρύθµισης οφειλών, µετράει έξι µήνες εφαρµογής και µόνο έντεκα αιτήσεις αξιολογήθηκαν και µάλιστα ήδη συζητείται η αλλαγή του µέχρι το καλοκαίρι. Και µην ξεχνάµε ότι ο νόµος έχει ισχύ µέχρι 31.12.18 (!). Και γιατί να µην περιµένουν και άλλο, χωρίς να πληρώνουν, όσοι το έχουν σχεδιάσει δηλαδή, µέχρι την επόµενη τροποποίηση του νόµου µε ότι αυτό συνεπάγεται; Σκέπτεστε πώς θα αισθανθούν όλοι αυτοί που το παλεύουν, αγωνιούν, έχουν ρίξει το επίπεδο ζωής τους στο ναδίρ; Και φυσικά, µε τα νέα stress tests των τραπεζών ποιος ξέρει; Μήπως χρειαστεί να γίνει και νέα ανακεφαλαιοποίηση; Και πλέον δεν υπάρχουν και πολλά άλλα µέσα γι’ αυτό παρά το κούρεµα των καταθέσεων.

Εκεί, κρύβεται ο «ηθικός κίνδυνος». Γι’ αυτό το λόγο, οι όποιες ρυθµίσεις και κινήσεις από την πλευρά του κράτους θα πρέπει να είναι πιο γρήγορες, πιο άµεσες, πιο καλά και προσεκτικά σχεδιασµένες.

Η καθυστέρηση στη ρύθµιση των κόκκινων δανείων, καθυστερεί µε τη σειρά της, τις όποιες ελπίδες για πραγµατική ανάπτυξη στη χώρα. Με την εκκαθάριση των Ισολογισµών των Τραπεζών, θα µπορέσουν και αυτές να διοχετεύσουν περισσότερη ρευστότητα στην αγορά, πιο προσεκτικά φυσικά και µε αυστηρούς όρους. Όµως, για όσους µπορέσουν να έχουν πρόσβαση σε αυτή τη ρευστότητα και θα επενδύσουν και θα προσλάβουν κόσµο και στη συνέχεια, αυτοί µε τη σειρά τους θα µπορέσουν να καταναλώσουν κ.ο.κ.

Δεν υπάρχει όµως, πλέον, η πολυτέλεια άλλης καθυστέρησης. Αυτή είναι καταστροφική και σε αυτό το θέµα που αφορά στη χώρα µας. Η καθυστέρηση µας έχει κοστίσει ήδη πολύ ακριβά.

*Ο κ. Ρουκάς είναι Οικονοµολόγος και Πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Οικονοµικής Διοικήσεως- Ελληνικής Εταιρίας Διοικήσεως Επιχειρήσεων Μακεδονίας