«Συνοπτική καταγραφή των σύγχρονων καλλιτεχνικών ιδεών» - Karfitsa.gr
Άρθρα Πολιτισμός

«Συνοπτική καταγραφή των σύγχρονων καλλιτεχνικών ιδεών»

Γράφει η Εύη Κυρμακίδου

εικαστικός, υποψήφια Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης.

1α . Η καλλιτεχνική χρήση των καθημερινών αντικειμένων (μέρος α΄).

Ο θεατής μιας σύγχρονης καλλιτεχνικής έκθεσης αντιμετωπίζει όλο και περισσότερο εκθέματα, που δεν είναι πια η ζωγραφική και η γλυπτική όπως τις γνώριζε από την παράδοση της ιστορικής του παιδείας. Είναι συχνά κατασκευές με κάθε μορφής υλικά, συνδυασμούς ή παραθέσεις καθημερινών αντικειμένων ή ακόμα και χρησιμοποίηση, από τον καλλιτέχνη, οργανικών στοιχείων της φύσης. Αυτή η εικαστική αντίληψη έχει και εκείνη μια μακρά ιστορική παράδοση. Με εναρκτήρια πρωτοβουλία τη χρησιμοποίηση από τον Braque (1882-1963) και τον Picasso (1881-1973) το 1912, αυτούσιων υλικών στη θέση της εικόνας τους (Picasso: επικολλήσεις στη ζωγραφική εικόνα γυαλισμένου μουσαμά που απεικόνιζε ψάθα, Braque: επικόλληση χαρτιού), το εξωτερικό αντικείμενο ενσωματώθηκε στη ζωγραφική παράσταση. Μέχρι το 1916, ο Picasso αναμείγνυε ή επικολλούσε στο ζωγραφικό χρώμα, άμμο, γύψο, πριονίδια. Από εκεί, ήταν ένα βήμα το πέρασμα, εκτός της ζωγραφικής, στο καθαυτό αντικείμενο. Το Ουρητήριο (1917) του Marcel Duchamp (1887-1968), είναι το ιστορικό έμβλημα της νέας καλλιτεχνικής αντίληψης κατά την οποία ένα αυτούσιο αντικείμενο των δημόσιων ουρητηρίων, μετατρέπεται σε καλλιτεχνικό έργο συμμετέχοντας απλά, σε καλλιτεχνική έκθεση. Αυτή η χειρονομία άλλαζε τη θεωρία της τέχνης. Εννοούσε ότι δεν είναι σταθερά τα κριτήρια που ορίζουν το καλλιτεχνικό έργο (μια απόλυτη αισθητική αντίληψη του ωραίου), αλλά ότι το εκάστοτε πλαίσιο του έργου, ορίζει το πώς αξιολογείται. Την ίδια περίοδο οι καλλιτέχνες της ρωσικής πρωτοπορίας (1910 περίπου-1930), στο ίδιο πνεύμα της ενσωμάτωσης του καλλιτεχνικού έργου στο πλαίσιο, ανέδειξαν την κοινωνική του ιδέα, ως το κατεξοχήν κίνητρο του τρόπου της κατασκευής του. Η ρωσική πρωτοπορία και μετά θα είναι το θέμα του επόμενου σημειώματος (μέρος β΄ τελευταίο).

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΙΔΕΩΝ

1β . Η καλλιτεχνική χρήση των καθημερινών αντικειμένων (μέρος β΄).

Οι καλλιτέχνες της ρωσικής πρωτοπορίας (1910 περίπου-1930), στη συνέχεια του γαλλικού κυβισμού και των Ιταλών φουτουριστών που πρέσβευαν την εν δυνάμει κίνηση στο καλλιτεχνικό έργο, θεώρησαν ότι η ανανέωση της καλλιτεχνικής εργασίας με νέους τρόπους και τεχνικά, υλικά μέσα, ήταν λογικό να συμβαδίζει με την κοινωνική ανανέωση. Ο ενθουσιασμός για τη ρωσική επανάσταση ενεργοποίησε στη Ρωσία, νέες καλλιτεχνικές ιδέες. Δύο γεγονότα: το ένα ο κύβο-φουτουρισμός του Kazimir Malevich (1879-1935) που αναλύοντας την εικόνα στα κομμάτια της εκμηδένισε το ψευδαισθητικό βάθος και κατέληξε στο όριο, την επίπεδη μονόχρωμη εικόνα που δεν αναπαριστά και είναι το χρώμα της, -το διάσημο Μαύρο Τετράγωνο (1915). Το άλλο είναι η πραγματική κίνηση που οραματίστηκε ο Vladimir Tatline (1885-1953) με τον επίσης διάσημο Πύργο του, αποτελούμενο από μια γυμνή δομή κατασκευής (το Μνημείο για την Τρίτη Διεθνή, 1919), που προέβλεπε να περιστρέφονται τρία επίπεδα σε τρεις διαφορετικούς χρόνους (μια μέρα, ένα μήνα, ένα χρόνο), των τριών εξουσιών των Σοβιέτ. Η νέα αντίληψη είχε συνέπειες στα προγράμματα των καλλιτεχνικών σπουδών. Οι νέες σχολές Καλών Τεχνών, της επαναστατικής Ρωσίας, δίδαξαν την κοινωνική λειτουργικότητα της τέχνης. Στη Θεσσαλονίκη, έχουμε την τύχη να διαθέτουμε τη μεγαλύτερη στο δυτικό κόσμο, στο Momus, συλλογή έργων της ρωσικής πρωτοπορίας (Συλλογή Κωστάκη). Παράλληλα με τη Ρωσία, στη Γερμανία, η επίσης διάσημη σχολή Bauhaus (1919-1933) που ίδρυσε ο Walter Gropius (1883-1969), δίδαξε τη λειτουργικότητα ως το κριτήριο του ωραίου : δεν διδάσκεται το πώς θα γίνεις καλλιτέχνης, αλλά διδασκεται ο εφοδιασμός σου με τις τεχνικές εκείνες που θα σου δείξουν πώς να γίνεις -αν θελήσεις.

Σχολιάστε

ΚΛΙΚ ΚΑΙ ΔΙΑΒΑΖΕΙΣ

Κάντε κλικ στο εξώφυλλο και διαβάστε ΔΩΡΕΑΝ την τελευταία έκδοση της Εφημερίδας «Καρφίτσα»

Polls

Sorry, there are no polls available at the moment.

 

 

NEWSLETTER

Focus-On

Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ