Σε μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Scientific Reports, οι ερευνητές αξιολόγησαν τις επιπτώσεις της παρατεταμένης έκθεσης σε φθόριο κατά την εφηβεία και την ενηλικίωση στη γνωστική λειτουργία και τις σχετικές αλλοιώσεις του ιππόκαμπου.
Το φθόριο χρησιμοποιείται σε διάφορες βιομηχανίες. Το νερό επεξεργάζεται επίσης με φθόριο για την ενίσχυση των δοντιών και την μείωση του ποσοστού τερηδόνας. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη την παρουσία του σε δεξαμενές και εδάφη σε υψηλές συγκεντρώσεις, το φθόριο μπορεί να θεωρηθεί ως περιβαλλοντική τοξική ουσία.
Προηγούμενες μελέτες δείχνουν ότι η έκθεση στο φθόριο μπορεί να επηρεάσει τις γνωστικές λειτουργίες σε αναπτυσσόμενους οργανισμούς.
Ωστόσο, πρόσφατα στοιχεία υποδεικνύουν ότι τα συνιστώμενα επίπεδα φθορίου στο πόσιμο νερό από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) δεν συνδέονται με νευρολογικές ασθένειες, ενώ τα υψηλότερα επίπεδα πιθανώς μειώνουν τη νοημοσύνη.
Στην παρούσα μελέτη, οι ερευνητές αξιολόγησαν εάν η μακροχρόνια έκθεση σε φθόριο σε συγκεντρώσεις που συνήθως παρατηρούνται σε περιοχές φθορίωσης και στο τεχνητά φθοριούχο νερό κατά την εφηβεία και την ενηλικίωση σχετίζεται με προβλήματα μάθησης και μνήμης σε ποντίκια.
Τα ποντίκια χωρίστηκαν τυχαία σε τρεις ομάδες, καθεμία από τις οποίες περιελάμβανε 14 ζώα. Κατανάλωναν πόσιμο νερό με 50 ή 10 mg/L φθόριο για 60 ημέρες.
Η χαμηλή έκθεση σε φθόριο είναι ασφαλής
Η μακροχρόνια έκθεση σε υψηλά επίπεδα φθορίου βρέθηκε ότι προκαλεί μορφολογικές και μοριακές αλλοιώσεις στον ιππόκαμπο, καθώς και ελλείμματα μάθησης και μνήμης στα ποντίκια.
Η έκθεση σε χαμηλή συγκέντρωση φθορίου δεν είχε ως αποτέλεσμα γνωστικές βλάβες, αλλά η έκθεση σε υψηλές συγκεντρώσεις φθορίου μπορεί να προκαλέσει γνωστικές βλάβες.
Οι μετρήσεις αποκάλυψαν ότι τόσο η βραχυπρόθεσμη όσο και η μακροπρόθεσμη μνήμη ήταν εξασθενημένη μετά από έκθεση σε φθόριο 50 mg/L, ενώ δεν παρατηρήθηκε έκπτωση στην ομάδα των 10 mg/L. Τα ποντίκια στην ομάδα των 50 mg/L εμφάνισαν επίσης κακή χωρική μνήμη σε σχέση με τις ομάδες 10 mg/L και ελέγχου.
Οι διεργασίες στον ιππόκαμπο που συνδέονται με τον ενεργειακό μεταβολισμό και τις μορφολογικές πτυχές επηρεάστηκαν περισσότερο.
Η χρόνια έκθεση σε υψηλά επίπεδα φθορίου συνδέθηκε με σημαντική τροποποίηση των πρωτεϊνών που εμπλέκονται στη συναπτική μετάδοση. Επιπλέον, αυτές οι αλλοιώσεις μπορεί να ευθύνονται για τα λειτουργικά ελλείμματα που παρατηρούνται στην αξιολόγηση της συμπεριφοράς, καθώς και στις μορφολογικές και μοριακές αναλύσεις. Ο νευροεκφυλισμός του ιππόκαμπου αντανακλά επίσης το πώς η μακροχρόνια έκθεση σε υψηλή συγκέντρωση φθορίου μπορεί να βλάψει τη γνωστική λειτουργία.
Συνολικά, τα αποτελέσματα της μελέτης υποστηρίζουν την ασφάλεια της έκθεσης σε χαμηλές συγκεντρώσεις φθορίου και προσφέρουν στοιχεία για πιθανούς μοριακούς στόχους νευροτοξικότητας φθορίου στον ιππόκαμπο σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από αυτά στο τεχνητά φθοριωμένο νερό.
Συμπεράσματα
Η μακροχρόνια έκθεση σε τεχνητά φθοριούχο νερό στο συνιστώμενο επίπεδο φθορίου δεν συνδέθηκε με γνωστικές βλάβες. Αλλά η υψηλότερη συγκέντρωση που συνδέεται με φθορίωση προκάλεσε προβλήματα μάθησης και μνήμης και μειωμένη νευρωνική πυκνότητα του ιππόκαμπου.
Τα ευρήματα της μελέτης είναι σημαντικά για τους μελλοντικούς κανονισμούς δημόσιας υγείας σχετικά με τη φθορίωση του πόσιμου νερού.
Για τον σκοπό αυτό, οι ερευνητές της τρέχουσας μελέτης τονίζουν τη σημασία της παρακολούθησης των επιπέδων φθορίου στο πόσιμο νερό για να επιβεβαιωθεί ότι παραμένουν εντός ασφαλών ορίων.
Αν και αυτά τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η χρόνια έκθεση σε υψηλά επίπεδα φθορίου μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη γνωστική λειτουργία, η καλύτερη κατανόηση των πιθανών κινδύνων που συνδέονται με τη μακροχρόνια έκθεση στο φθόριο απαιτεί πρόσθετη έρευνα.
Απαιτείται επίσης περαιτέρω έρευνα σε διάφορες ηλικίες και με μεγαλύτερους χρόνους έκθεσης για να καθοριστεί εάν οι μοριακές αλλαγές που παρατηρούνται σε δόση 10 mg/L είναι αβλαβείς για τη γνωστική λειτουργία.
