Τον ρόλο που πιθανώς διαδραμάτισαν οι ιοί στον αφανισμό των Νεάντερταλ αναζήτησαν ερευνητές από το Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο, φτάνοντας στην ανακάλυψη των αρχαιότερων γνωστών ανθρώπινων ιών σε σειρά οστών του είδους Homo neanderthalensis που χρονολογούνται πριν από περισσότερα από 50.000 χρόνια.
Η επιστημονική ομάδα ανέτρεξε σε ακατέργαστα δεδομένα από αλληλούχιση DNA σε δύο λείψανα Νεάντερταλ που είχαν ανακτηθεί από το σπήλαιο Chagyrskaya στη Ρωσία, αναζητώντας γενετικά υπολείμματα λοίμωξης από τρεις διαφορετικούς ιούς: αδενοϊού, ερπητοϊού και ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV).
Ο εντοπισμός τους στο γονιδίωμα των Νεάντερταλ κατέστησε τους παραπάνω ιούς ως τους αρχαιότερους που μόλυναν τον άνθρωπο, τίτλο που μέχρι πρότινος κατείχαν ιοί σε λείψανα Homo sapiens ηλικίας 31.600 ετών.
Σύμφωνα με προδημοσίευση των ερευνητών στο bioRxiv, τα ευρήματα δεν έδειξαν απλώς ότι ήταν δυνατό να εντοπιστούν κομμάτια ιικού γονιδιώματος σε αρχαιολογικά δείγματα, αλλά ότι οι Νεάντερταλ θα μπορούσαν να έχουν μολυνθεί από τους ίδιους ιούς που προσβάλλουν τους ανθρώπους σήμερα, με ιδιαίτερη πιθανώς ευπάθεια ως προς τη νόσηση και τις επιπλοκές της, όπως στο κοινό κρυολόγημα και τη γαστρεντερίτιδα από αδενοϊούς, τη λοιμώδη μονοπυρήνωση και πολλαπλή σκλήρυνση από ερπητοϊούς όπως ο Epstein-Barr (EBV), και ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας από τον HPV.
Η σύγκριση αλληλουχιών των αρχαίων ιών με αλληλουχίες σύγχρονων για τον έλεγχο ομοιοτήτων και διαφορών απέτρεψε πολύ πιθανώς έναν βασικό περιορισμό της μελέτης: αυτό που για παλαιογενετιστές αποτέλεσε πρωτοποριακή ανακάλυψη, να μην ήταν παρά αποτέλεσμα επιμόλυνσης από κάποιον που ξέχασε να καλύψει το στόμα του όταν έβηξε ή κάποιο περίεργο είτε πεινασμένο ζώο.
«Συνολικά, τα δεδομένα μας δείχνουν ότι αυτοί οι ιοί μπορεί να αντιπροσωπεύουν ιούς που πραγματικά μόλυναν τους Νεάντερταλ», δήλωσε στο New Scientist ο συγγραφέας της μελέτης Marcelo Briones. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι ιοί από μόνοι τους οδήγησαν το είδος στον αφανισμό, διευκρίνισαν οι ερευνητές, πλειοδοτεί ωστόσο στη θεωρία ορισμένων επιστημόνων ότι οι ιοί μπορεί να διαδραμάτισαν κάποιο ρόλο.
«Για να υποστηριχθεί η προβοκατόρικη και ενδιαφέρουσα υπόθεσή τους, θα ήταν απαραίτητο να αποδειχθεί ότι τουλάχιστον τα γονιδιώματα αυτών των ιών μπορούν να εντοπιστούν στα λείψανα των Νεάντερταλ. Αυτό ακριβώς πετύχαμε» σχολίασε ο Briones.
