Το «Προσοχή: Εκτελούνται Έργα», η παράσταση για το Μετρό της Θεσσαλονίκης αλλά και τα έργα που δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ «ξετυλίγεται» στην «Κ».
«Πόσο χρειάζεται να περιμένει κανείς για την ολοκλήρωση ενός έργου; Πότε απέκτησε μυθολογικό, ανεκδοτολογικό και συμβολικό χαρακτήρα η κατασκευή του Μετρό της Θεσσαλονίκης, επηρεάζοντας τον συλλογικό ψυχισμό της πόλης; Πόσο γρήγορα θα ξεχάσει ο κόσμος τις εικόνες των εργοταξίων στη Μετά Μετρό Εποχή, όταν εξελιγμένοι αυτόματοι συρμοί θα φτάνουν κάθε τρία λεπτά;», αναφέρει ο πρόλογος της επιτυχημένης θεατρικής παράστασης «Προσοχή: Εκτελούνται Έργα», με την ομάδα των νέων ηθοποιών που την απαρτίζουν να φέρνουν στο «τραπέζι» ένα ζήτημα που ταλαιπωρεί πολλές δεκαετίες την Θεσσαλονίκη, το μετρό.
Η σκηνοθέτρια της παράστασης Νοεμή Βασιλειάδου μίλησε στην «Κ» για τις αντιδράσεις του κοινού, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι καλλιτέχνες στην Θεσσαλονίκη αλλά και εάν ξεχώρισε κάποια συγκεκριμένη παράσταση.
Συνέντευξη στον Βαγγέλη Δούρβα
Μέχρι σήμερα, μοιραστήκατε την ιστορία του Μετρό της Θεσσαλονίκης με θεατές από όλη την Ελλάδα. Τι αποκομίσατε από αυτή την εμπειρία; Ποια είναι η γνώμη τους;
Πέρα από το ότι μάθαμε να παίζουμε σε πολύ διαφορετικά θέατρα και υπό δύσκολες συνθήκες, μπορέσαμε να ανακαλύψουμε ξανά την αθωότητά μας, ένα βλέμμα πιο καθαρό απέναντι στο θέατρο και τη λειτουργία του. Όταν έρχεσαι σε επαφή με ανθρώπους που βλέπουν πιο σπάνια θέατρο, φεύγει εντελώς αυτό το ψυχοφθόρο συναίσθημα «να αποδείξουμε ότι η παράσταση είναι καλή» και τότε έχεις μια ευκαιρία να απαντήσεις ξανά και επί της ουσίας και συλλογικά στο «γιατί έχει νόημα να πάμε κάπου μακριά και να πούμε αυτή την ιστορία». Οι αντιδράσεις ήταν πολύ συγκινητικές, υπήρχε κόσμος που μας ενθάρρυνε να μη σταματήσουμε να παίζουμε, να λέει φράσεις όπως «πρέπει να το δουν όλοι, παντού». Δυστυχώς ζούμε σε μια χώρα, όπου υπάρχουν παντού ανολοκλήρωτα έργα που, εξαιτίας της απουσίας τους ή του ημιτελούς τους χαρακτήρα, έχουν κοστίσει ανθρώπινες ζωές. Και φυσικά, υπάρχουν παντού άνθρωποι που περιμένουν.
Η παράστασή σας αναδεικνύει ένα θέμα-ταμπού για τη Θεσσαλονίκη. Υπήρξαν αντιδράσεις στην πορεία σας και πως τις αντιμετωπίσατε;
Αντιδράσεις υπήρχαν, αλλά δεν εκφράστηκαν έντονα. Όσοι είχαν ή έχουν πολιτικές διαφωνίες δεν εκφράστηκαν δημόσια για την παράσταση, με τρόπο που να επηρεάσει την πορεία της. Επίσης, στην παράσταση υπάρχει και η θέση των ανθρώπων με τους οποίους εμείς διαφωνούμε. Ακόμα και αν η παράσταση παίρνει θέση, νομίζω ότι η δυνατότητα να ακούσεις όλες τις απόψεις αφήνει έναν χώρο στην κάθε πλευρά. Ίσως, πάλι, δεν «φοβάται» κανείς από το θέατρο; Πρέπει να μας προβληματίσει αυτό.
Μετά από 50 σχεδόν παραστάσεις, υπάρχει κάποια στιγμή που ξεχωρίζετε και εάν ναι γιατί;
Όταν παίξαμε στις Φυλακές Διαβατών, στο σχολείο δεύτερης ευκαιρίας. Αντικρίσαμε ογδόντα άντρες, απόμακρους, κλειστούς, να μας αγριοκοιτούν λες και ήμασταν εξωγήινοι. Όταν τελείωσε η παράσταση, οι άντρες είχαν γίνει μικρά παιδιά με λαμπερά μάτια, γελούσαν, κλαίγαν, μας αγκάλιαζαν – θυμάμαι κάνει μια κίνηση ο Δημήτρης να ζητήσει τσιγάρο και έτρεξαν όλοι να του προσφέρουν σαν να ήταν ο πιο σπουδαίος άνθρωπος στον κόσμο. Εκεί ένιωσα κάτι μέσα μου σε σχέση με το τι είναι το θέατρο ή τι θα μπορούσε να είναι. Κάτι άλλο που εμένα με συγκινεί πολύ είναι όλες οι στιγμές που καθίσαμε πριν ή μετά από παράσταση απογοητευμένες και απογοητευμένοι, να πούμε «δεν πήγε καλά σήμερα, πρέπει να βελτιώσουμε αυτό, αυτό και αυτό». Είναι πάρα πολύ ψυχοφθόρο και χρονοβόρο το να αναλύεις διαρκώς πώς θα βελτιωθεί κάτι, αλλά ταυτόχρονα είναι πολύ συγκινητικό που η ομάδα δεν επαναπαύτηκε ποτέ, πως ήθελε να δημιουργεί την παράσταση ξανά και ξανά.
Στην παράσταση, αναφέρεστε, μεταξύ άλλων, και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι καλλιτέχνες στη Θεσσαλονίκη. Τι θα θέλατε να είναι αλλιώς προκειμένου η Θεσσαλονίκη να αναβαθμιστεί σε αυτόν τον τομέα;
Νομίζω να δίνονται περισσότερες ευκαιρίες σε νέους ανθρώπους, δηλαδή χώροι να δείξει κανείς τη δουλειά του με ευνοϊκότερους οικονομικούς όρους, και όχι με τους όρους των μεγάλων παραγωγών. Επίσης, να υπάρχουν σταθερά, ευκαιρίες προβολής των παραστάσεων. Υπάρχουν ηθοποιοί που δουλεύουν 10 χρόνια στη Θεσσαλονίκη και πηγαίνουν στην Αθήνα και γράφεται ότι είναι «νέο αίμα». Επίσης, να συνεχίσει ή να μεγαλώσει η όποια προσπάθεια γίνεται ώστε οι διαδικασίες αξιολόγησης, κριτικής και βραβείων να εντάσσουν παραστάσεις εκτός Αθήνας. Δεν είναι ζήτημα ματαιοδοξίας, είναι κάτι πολύ πρακτικό, επηρεάζει άμεσα το κοινό και τις επιλογές του, και μακροπρόθεσμα, το τι ευκαιρίες θα δοθούν στο μέλλον σε έναν καλλιτέχνη. Επίσης, πέραν των επιχορηγήσεων, θα ήταν σημαντικό να υπάρξουν εταιρείες παραγωγής ή φορείς που θα επενδύσουν σε ομάδες και καλλιτέχνες της πόλης στο ελεύθερο θέατρο. Θα κάνουν δηλαδή δικές τους παραγωγές που θα τρέχουν όχι για 3 μέρες αλλά για 20. Είναι σημαντικό να υπάρχουν πολλές εναλλακτικές θέασης, πέραν μιας κρατικής σκηνής, όπως είναι το ΚΘΒΕ.
Πότε θα ολοκληρωθεί το έργο σας; Όταν ολοκληρωθεί και το Έργο;
Το ΕΡΓΟ έχει τόσο χαρεί που έγινε παράσταση, που δεν ξέρω αν θέλει πια να γίνει έργο υποδομής. Του είπαμε μην ανησυχείς, θα συμμετέχεις σε εγκαίνια, open house, εκδηλώσεις – είπε «αυτό δεν είναι πραγματικό θέατρο». Ήταν απόλυτο από μικρό. Ελπίζω να διευθετήσουμε το ζήτημα, για να ολοκληρώσουμε και το δικό μας έργο.
