Σύγχρονες εξελίξεις στην καρδιολογία

Στη σύγχρονη εποχή που διακρίνεται από εντυπωσιακά τεχνολογικά επιτεύγματα στο χώρο της Ιατρικής, η ειδικότητα της καρδιολογίας διακρίνεται από πρόοδο τόσο στη διάγνωση όσο και στη θεραπεία. Παράλληλα, η γήρανση του πληθυσμού στις κοινωνίες μας και η υιοθέτηση δυτικού τρόπου ζωής αύξησαν σημαντικά την επίπτωση καρδιαγγειακών νοσημάτων και στην Ελλάδα.

Η αθηροσκλήρωση των αγγείων της καρδιάς, η λεγόμενη στεφανιαία νόσος, ευθύνεται για τα οξέα εμφράγματα μυοκαρδίου, όπως επίσης για καταστάσεις όπως το οξύ πνευμονικό οίδημα και οι επικίνδυνες για τη ζωή αρρυθμίες. Έντονη δημοσιότητα και προβληματισμό έχουν προκαλέσει οι αιφνίδιοι θάνατοι που αφορούν σε όλες τις ηλικίες. Οι παλαιότερα συχνές παθήσεις των βαλβίδων της καρδιάς από ρευματικό πυρετό έχουν αντικατασταθεί σε μεγάλο βαθμό από παθήσεις φθοράς των βαλβίδων ή επιδείνωσης συνδρόμων κατασκευής τους. Οι ποικίλες αρρυθμίες και ιδιαίτερα η κολπική μαρμαρυγή έχουν ωθήσει στην εκπληκτική πρόοδο της αρρυθμιολογίας, κλάδου της καρδιολογίας. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η οποιαδήποτε φθορά του μυ της καρδιάς είτε γενετική, είτε από κάποιον παράγοντα εξωτερικό, όπως φάρμακα ή μικροβιακό αίτιο- μυοκαρδίτιδες- οδηγεί στην καρδιακή ανεπάρκεια και στη μεταμόσχευση.

Είναι γεγονός ότι η καρδιολογική εξέταση των ασθενών μας στο ιατρείο δεν έχει αλλάξει διαχρονικά. Το άριστο ιατρικό ιστορικό, το στηθοσκόπιο και η κλινική εξέταση του ασθενούς εγγυώνται τόσο την ασφαλή διάγνωση, όσο και την οικοδόμηση της ιδανικής σχέσης με τον θεράποντα καρδιολόγο του. Το ηλεκτροκαρδιογράφημα, το triplex καρδιάς και το τεστ κόπωσης σε ποδήλατο ή διάδρομο εξακολουθούν και είναι τα θεμελιώδη όργανα εξέτασης. Ψηφιοποιούνται τα δεδομένα και μεταφέρονται πλέον παντού και για μεγάλο διάστημα (Holter καταγραφικά), ώστε η ακριβέστερη διάγνωση να ισχυροποιεί τις παροχές υγείας του καρδιολόγου. Σε διαγνωστικό επίπεδο έχει γίνει μία επανάσταση σε ότι αφορά στην απεικόνιση. Το υπερηχογράφημα και μάλιστα αυτό από τον οισοφάγο (διοισοφάγειο) έχει γίνει τρισδιάστατο, η αξονική στεφανιαία τομογραφία ανιχνεύει τη στεφανιαία νόσο σε ορισμένους με προδιάθεση, ενώ η μαγνητική τομογραφία καρδιάς βοήθησε στην ανίχνευση μυοκαρδιοπαθειών από απλές μυοκαρδίτιδες ιών μέχρι και σπάνια σύνδρομα καρδιακής ανεπάρκειας.

Ο κλάδος της επεμβατικής καρδιολογίας περιλαμβάνει τις μεθόδους με καθετήρες που εισέρχονται στα αγγεία. Η κλασική στεφανιογραφία πλέον γίνεται κατά κόρον και από το χέρι. Τα stents στο λεγόμενο μπαλονάκι έχουν βελτιωθεί ως προς την ανθεκτικότητά τους, ενώ η πρόοδος στα σύρματα, οι μικροκαθετήρες και τα μπαλόνια εγγυώνται την επιτυχία και στα πιο απαιτητικά περιστατικά. Ο υπέρηχος στεφανιαίων (ΙVUS), η μέτρηση πιέσεων (FFR) και οι συσκευές υποβοήθησης κυκλοφορίας ολοκληρώνουν τις δυνατότητες των γιατρών να στοιχειοθετήσουν τη στρατηγική τους. Συσκευές σύγκλεισης οπών (PFO, αριστερό ωτίο, βοτάλλειος πόρος), βαλβίδες αορτικές (TAVI), πνευμονικές και τελευταία μιτροειδικές εμφυτεύονται επεμβατικά. Η συνεργασία εξειδικευμένων καρδιολόγων οδήγησε στη διενέργεια επεμβάσεων διόρθωσης μιτροειδούς και τριγλώχινας βαλβίδας σε ανεγχείρητους ασθενείς. Η διαμόρφωση αιθουσών (υβριδικών θαλάμων- hybrid rooms) επέτρεψε την αντιμετώπιση περιστατικών που απαιτούν συνεργασία περισσότερων των τριών ειδικοτήτων με πυρήνα αυτόν της καρδιολογίας, όπως για παράδειγμα τα επιπλεγμένα ανευρύσματα της αορτής.

Συνολικά η καρδιολογία, και ειδικότερα στη Θεσσαλονίκη, έχει να προσφέρει συνολικά διαγνωστικές και θεραπευτικές λύσεις στο πλήρες φάσμα της ειδικότητας με αναγνώριση και καταξίωση διεθνή, αλλά και με προοπτική για μία συνεχή αξιοσέβαστη πορεία προσφοράς στον άνθρωπο.