SOS για περιβαλλοντική καταστροφή του Αλιάκμονα.
Εδώ και λίγο καιρό οι καταγγελίες που φτάνουν στην «Political» για την κατάσταση που επικρατεί στην πόλη της Βέροιας όσον αφορά τη διαχείριση των απορριμμάτων και των στερεών αποβλήτων
είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές, γιατί ως φαίνεται το πρόβλημα έχει ενταθεί και ο κίνδυνος για την περιβαλλοντική καταστροφή του Αλιάκμονα είναι κάτι παραπάνω από ορατός. Είναι μια
κατάσταση που κανείς πλέον δεν μπορεί να αγνοήσει! Εκτός βέβαια από τη δημοτική αρχή του Κώστα Βοργιαζίδη. Κρατήστε το αυτό και πάμε να δούμε ποιο είναι το πρόβλημα.
Ακαριαία ρύπανση
Γενικά οι εγκαταστάσεις του βιολογικού καθαρισμού της Βέροιας λειτουργούν. Έχει
διαπιστωθεί αυτό από όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι λειτουργούν όπως πρέπει. Σύμφωνα με όλα τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας αλλά και από τις καταγγελίες που έρχονται, η γενική εικόνα είναι ότι όλα τα λύματα ανεπεξέργαστα καταλήγουν μέσω ενός μικρού ποταμού, της Τάφρου 66, στον Αλιάκμονα. Δηλαδή, για να εμπεδώσετε τι διαβάσατε μόλις, να σας το
ξεκαθαρίσουμε ακόμα περισσότερο. Όλη η λάσπη από τον βιολογικό καθαρισμό πέφτει
μέσα στον Αλιάκμονα.
Πάμε και στο ακόμα πιο ανατριχιαστικό. Μέχρι τα λύματα αυτά να φτάσουν στον
Αλιάκμονα, ενδιάμεσα υπάρχουν αγρότες οι οποίοι τραβάνε νερό από το ποτάμι για να ποτίσουν τις καλλιέργειες. Όπως μας λένε οι καταγγέλλοντες, δεν έφτανε μόνο ότι δεν λειτουργούσε ο βιολογικός καθαρισμός και συνεχίζει να μη λειτουργεί όπως είναι ο σκοπός του, αλλά και η ρύπανση που προκαλεί είναι ακραία. Συν τοις άλλοις, επί επτά χρόνια το λιγότερο έφερναν βιολογική λάσπη που προερχόταν
από τους βιολογικούς καθαρισμούς άλλων περιοχών, από κάθε γωνιά της Ελλάδας, από Αθήνα, από Πάτρα, από Φλώρινα, από βιομηχανίες και από ιατρικά κέντρα και την έριχναν και αυτή μέσα στο ποτάμι, έναντι φυσικά αμοιβής που έφτανε σε αρκετά εκατομμύρια.
Τι είναι ο βιολογικός καθαρισμός
Πριν προχωρήσουμε σε ακόμη βαθύτερα λασπωμένα νερά, καλό είναι να περιγράψουμε και τη λειτουργία του και τα τεχνικά του χαρακτηριστικά. Ο βιολογικός καθαρισμός λοιπόν είναι ένα σύστημα που με βιολογικό τρόπο, με μικροοργανισμούς, με βακτήρια, «σκοτώνει» τη ρύπανση, το ρυπογόνο φορτίο. Από έναν βιολογικό καθαρισμό λοιπόν έχουμε δύο αποτελέσματα.
Ένα είναι το καθαρό νερό που θα πρέπει να πέφτει σε κάποιον αποδέκτη και το άλλο είναι το στερεό, είναι η βιολογική λάσπη. Σε όλο τον κόσμο όλοι οι βιολογικοί καθαρισμοί έχουν αυτά τα δύο αποτελέσματα. Καθαρό νερό και στερεό απόβλητο που είναι η βιολογική λάσπη.
Τρία είναι τα κύρια στάδια που συνθέτουν τη διαδικασία του βιολογικού καθαρισμού:
Πρώτο στάδιο: Αφαίρεση αιωρούμενου (οργανικού και ανόργανου) υλικού. Στο στάδιο αυτό γίνεται αρχικά η αφαίρεση υλικών όπως λίπη, άμμος, κ.ά., με μηχανική μέθοδο. Στη συνέχεια απομακρύνονται μεγάλα αντικείμενα όπως ξύλα, σίδερα, κ.ά. για να αποφευχθούν καταστροφές στις εγκαταστάσεις και τον μηχανολογικό εξοπλισμό κατά τη μετέπειτα επεξεργασία. Αυτό γίνεται με σχάρες όπου κατακρατούνται τα στερεά υλικά. Έπειτα πραγματοποιείται η ιζηματοποίηση μέσω της οποίας ανεβαίνουν στην επιφάνεια βαρέα λύματα (κόπρανα, λάσπη), τα οποία και αφαιρούνται.
Δεύτερο στάδιο: Αφαίρεση οργανικών ουσιών μέσω οξυγόνωσης (βιολογικός καθαρισμός). Στο στάδιο αυτό απομακρύνονται βιολογικά απόβλητα, όπως ανθρώπινα απόβλητα, απορρυπαντικά, κ.ά. Αυτό γίνεται συνήθως μέσω αερόβιας αποικοδόμησης. Η αποτελεσματικότητα της μεθόδου εξαρτάται από
τους αποικοδομητές -δηλαδή οργανισμούς όπως βακτήρια και πρωτόζωα που πραγματοποιούν την αποικοδόμηση- οι οποίοι χρειάζονται οξυγόνο και ένα υπόστρωμα για να ζήσουν. Η μέθοδος μπορεί να πραγματοποιηθεί με διαφορετικούς τρόπους. Σε όλες τις περιπτώσεις οι αποικοδομητές καταναλώνουν υλικά όπως ζάχαρη.
Τρίτο στάδιο: Αφαίρεση παθογόνων ουσιών μέσω χημικής επεξεργασίας. Στο στάδιο αυτό αφαιρούνται από το νερό παθογόνες ουσίες, συνήθως αμμωνία (άζωτο) που είναι τοξική για τα ψάρια και άλατα (ενώσεις φωσφόρου) που προκαλούν ευτροφισμό σε λίμνες ή θάλασσες. Λόγω υψηλού κόστους η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται σε λύματα με αυξημένη παρουσία βιομηχανικών αποβλήτων, με σκοπό την επαναχρησιμοποίηση των λυμάτων αυτών (πχ, στη βιομηχανία, για άρδευση ή για χώρους αναψυχής). Στη Βέροια λοιπόν ο ιδιώτης ο οποίος χειρίζεται εδώ και χρόνια τον βιολογικό καθαρισμό σταμάτησε τη «γραμμή» της βιολογικής λάσπης, η οποία δεν πηγαίνει για περαιτέρω επεξεργασία και πέφτει ανεπεξέργαστη μέσα στο ποτάμι.
Ο βιολογικός καθαρισμός της Βέροιας έχει πλέον μετατραπεί στον μεγαλύτερο ρυπαντή του νομού Ημαθίας και παρά τις προσπάθειες των περιβαλλοντικών ομάδων της περιοχής έως και σήμερα
δεν έχει γίνει καμία ενέργεια για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Το θέμα έχει καταγγελθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο πάρα πολλές φορές, ενώ η υπόθεση είναι στον εισαγγελέα από το 2018, χωρίς ωστόσο να έχει εκδικαστεί ούτε πρωτοδίκως μέχρι και σήμερα. Πριν από δέκα χρόνια λοιπόν η διαχείριση του βιολογικού καθαρισμού δόθηκε σε ιδιώτη εργολάβο, ο οποίος ακύρωσε τη γραμμή επεξεργασίας της παραγόμενης λάσπης, γιατί δήλωσε ανερυθρίαστα ότι «έχει μια μέθοδο που εξαφανίζει τη λάσπη». Σημειώνεται πως οι αρμόδιες υπηρεσίες έχουν προχωρήσει δεκάδες φορές σε μετρήσεις στον ποταμό διαπιστώνοντας και καταγράφοντας τις μεγάλες ποσότητες λυμάτων που καταλήγουν στα νερά του.
«Κανείς δεν μπορεί να… εξαφανίσει τη λάσπη»
Η «Political» επικοινώνησε με τον Νίκο Ασλάνογλου, μέλος του ΔΣ του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης και μέλος του ΔΣ του Πανελληνίου Δικτύου Οικολογικών Οργανώσεων, ο οποίος έχει ασχοληθεί επισταμένα με τα περιβαλλοντικά προβλήματα της Βέροιας για να μας εξηγήσει αν μπορεί κάποιος να «εξαφανίσει» τη βιολογική λάσπη και τα όσα μας είπε είναι αποκαλυπτικά. «Το “εξαφανίζει τη λάσπη” είναι κάτι αστείο. Η λάσπη είναι ύλη, είναι όγκος. Δεν μπορεί να εξαφανιστεί η ύλη σε καμία των περιπτώσεων», μας εξηγεί και συνεχίζει: Αυτός λοιπόν ο εργολάβος διατείνεται από την αρχή μέχρι τώρα ότι εξαφανίζει τη λάσπη. Σε τι ποσοστό; 100%. Οι υπηρεσίες γελάνε, επιστήμονες γελάνε, όχι μόνο επιστήμονες γύρω από το αντικείμενο, γενικώς».
Όπως μας περιέγραψε ο κύριος Ασλάνογλου, η δύσοσμη αυτή «κολόνια» κρατάει δέκα χρόνια και χρόνο με τον χρόνο αυτή η κατάσταση γίνεται όλο και χειρότερη. «Στις 31/12/2022, αντί να είμαι στις ετοιμασίες για αλλαγή του χρόνου, πήγα στον βιολογικό και είδα αυτό που φανταζόμουν. Τα πάντα πέφτουν μέσα στο ποτάμι ανεξαρτήτως της μέρας και της ώρας. Σαββατοκύριακα, αργίες, βροχερές μέρες, αδειάζουν τον βιολογικό μέσα στον Αλιάκμονα και βέβαια ξαναγεμίζει και τον ξανααδειάζουν και πάει λέγοντας. Φώναξα αστυνομία, ήρθαν. Φώναξα το Τμήμα Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας του νομού Ημαθίας και πήραμε δείγματα».
Και όλα αυτά με την ανοχή και την υποστήριξη του δημάρχου κ. Βοργιαζίδη, ο οποίος εξακολουθεί να επιμένει για την ορθότητα της «μεθόδου» εξαφάνισης της λάσπης και εξακολουθεί να αρνείται και ότι ο εν λόγω εργολάβος τους άφησε σύξυλους πριν λίγο καιρό και έφυγε και τα παράτησε όλα στο χάλι που είναι. Το αποτέλεσμα βέβαια είναι να μην υπάρχει κανείς να χειριστεί τον βιολογικό καθαρισμό και να προσπαθεί εκ των έσω ο δήμαρχος να καλύψει την κατάσταση!
Κόλαφος το πόρισμα του πραγματογνώμονα
Ο ειδικός πραγματογνώμονας στη συνέχεια του πορίσματός του μετά την επίσκεψή του στις εγκαταστάσεις του βιολογικού καθαρισμού αναφέρει: «Μετά την επιτόπια ανωτέρω αυτοψία και έχοντας υπ’ όψιν τη σχετική βιβλιογραφία και πρακτική, έχω να διατυπώσω τις ακόλουθες παρατηρήσεις και επισημάνσεις:
1. Στην έξοδο του βιολογικού υπάρχει εκροή βιομάζας με τη μορφή μικροβιολογικού φορτίου. Το διάστημα που βρισκόμουν στη μονάδα (περίπου μία ώρα) ουδέποτε λειτούργησε ο αερισμός. Η μεγαλύτερη ποσότητα λυματολάσπης βρισκόταν σαν ίζημα στον πυθμένα της δεξαμενής αερισμού. Οι μετρήσεις είναι αντιπροσωπευτικές, όταν γίνονται την ώρα που λειτουργεί ο αερισμός (λειτουργεί 20 τουλάχιστον ώρες / ημέρα) και όχι όταν είναι σε παύση. Το καφέ υγρό στην εκροή, με τον αερισμό σε παύση, θα ήταν πολύ χειρότερο με τον αερισμό σε λειτουργία και τη λυματολάσπη σε αιώρηση. Οι μετρήσεις σε μικροβιολογικό φορτίο, ολικό άζωτο (αμμωνιακά-νιτρικά) και φώσφορο είναι εκτός ορίων και πρέπει να επιβεβαιωθεί με δειγματοληψία και μέτρηση από τα αρμόδια όργανα.
2. Για να λειτουργήσει αποδοτικά η μονάδα θα πρέπει να λειτουργήσει σύμφωνα με τους κανόνες της τέχνης και της επιστήμης. Αυτό σημαίνει λειτουργία αερισμού σύμφωνα με τις ενδείξεις οργάνων και τακτική αφαίρεση λυματολάσπης.
3. Δεν έχει γίνει συντήρηση. Η αμμο-λιποσυλλογή είναι εκτός, η γραμμή ιλύος είναι εκτός, οι χωνευτές είναι γεμάτοι με 3.200 κμ λάσπης εδώ και χρόνια και όσο για τον αερισμό δεν γνωρίζω.
4. Ο βιολογικός καθαρισμός δεν δουλεύει και δεν δούλεψε ποτέ σύμφωνα με τους εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους.
5. Η μέγιστη μείωση παραγωγής λυματολάσπης που μου είναι γνωστή από την ενασχόλησή μου εδώ και 40 χρόνια με βιολογικούς καθαρισμούς, είναι περίπου 50% και στοιχίζει μερικές χιλιάδες ευρώ τον μήνα. Μηδενική παραγωγή λάσπης δεν έχω ακούσει μέχρι σήμερα από καμία εταιρεία που παράγει μικροοργανισμούς. Έχω έρθει σε επαφή με όλες τις εταιρείες με σχετικό αντικείμενο. Εταιρεία που μειώνει την παραγόμενη ποσότητα λυματολάσπης κατά την επεξεργασία λυμάτων κατά 50% περίπου, ναι έχω πολλές ακουστά. Εταιρεία που διαθέτει κάποιο προϊόν, που εξαφανίζει την αφυδατωμένη λάσπη, που έχει παραχθεί από κάποιον βιολογικό, δεν γνωρίζω. Και βεβαίως η ΔΕΥΑΒ θα πρέπει να αποσαφηνίσει με ποιον τρόπο θα «εξαφανίσει» τα 3.200 κμ λάσπης μέσα από τους χωνευτές.
Η συγκάλυψη και ο εμπαιγμός από τη δημοτική αρχή
Μερικές μέρες μετά την αυτοψία και το πόρισμα του πραγματογνώμονα, συγκεκριμένα στις 6/3/2024, ο συνδυασμός «Ισχυρός Δήμος» φέρνει πρόταση στο Δημοτικό Συμβούλιο για να «καθαρίσουν» τα θολά σημεία στη λειτουργία του βιολογικού. Συγκεκριμένα προτείνει να οριστεί εγνωσμένης επάρκειας, πανελλαδικά, ανεξάρτητος επιστήμονας με αντικείμενο γνώσης τους βιολογικούς. Χωρίς κανένα οικονομικό κόστος για τον δήμο. Για να υπάρξει μια δεύτερη επιστημονική θέση, πλην αυτής του εργολάβου κ. Γκανάτσιου. Ο δήμαρχος κ. Βοργιαζίδης το αρνήθηκε. Προφανώς ήξερε την πικρή αλήθεια και δεν ήθελε με κανέναν τρόπο να εμπλακούν μη ελεγχόμενοι επιστήμονες
Ο δήμος, όπως όλα δείχνουν, συνεχίζει να κάνει μόνος του τις αναλύσεις, με τον τρόπο που
θέλουν, απ’ όπου θέλουν. Μόνο που οι αναλύσεις των υπηρεσιών δείχνουν ακριβώς τα αντίθετα. Η εξοργιστική απάθεια της παράταξης Βοργιαζίδη συνεχίζει να ανέχεται τον εμπαιγμό
του εργολάβου, ο οποίος δεσμεύτηκε να απαντήσει γραπτώς σε όλες τις ερωτήσεις των δημοτικών συμβούλων στο Δημοτικό Συμβούλιο ακριβώς έναν χρόνο πριν με μοναδικό θέμα τον
βιολογικό. Η απαξίωση του κορυφαίου συλλογικού οργάνου του δήμου ξεκινά και τελειώνει
στην παράταξη Βοργιαζίδη. Το οικονομικό μέρος της «εργολαβίας» αυτής αφορά κάποια
εκατομμύρια. Το ζήτημα του βιολογικού καθαρισμού είναι βαθύ και βαρύ σαν τη λάσπη που πνίγει τον Αλιάκμονα και δεν θα μείνει εδώ. Η έρευνα της «Political» μόλις ξεκίνησε.
