Σε κλίμα αυξημένης ανησυχίας για τη σταθερότητα στα Δυτικά Βαλκάνια πραγματοποιήθηκε η εξαμηνιαία συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, με επίκεντρο τις κινήσεις του ηγέτη της Σερβικής Δημοκρατίας Μίλοραντ Ντόντικ, οι οποίες εκλαμβάνονται ως απειλή de facto απόσχισης.
Σμιτ: «Η σοβαρότερη κρίση από την εποχή του Ντέιτον»
Ο ύπατος εκπρόσωπος Κρίστιαν Σμιτ, παρουσιάζοντας την τελευταία εξαμηνιαία έκθεση (Οκτ. 2024 – Απρ. 2025), δήλωσε ότι η χώρα αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη πολιτική κρίση από την υπογραφή της Συμφωνίας του Ντέιτον το 1995.
Μετά την καταδίκη του Ντόντικ για παραβίαση αποφάσεων του ύπατου εκπροσώπου, η Σερβική Δημοκρατία ψήφισε νόμους που υπονομεύουν κρατικούς θεσμούς και κατέθεσε νέο Σύνταγμα, προοιωνίζοντας αποσχιστικές κινήσεις.
Η Δύση σε ενιαίο μέτωπο υπέρ της ενότητας
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επανέλαβαν τη δέσμευσή τους στην κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας, καταδικάζοντας την αποσχιστική ρητορική. Η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο χαρακτήρισαν τις ενέργειες Ντόντικ αντίθετες προς την ευρωπαϊκή προοπτική της Βοσνίας και άμεση απειλή για τη σταθερότητα.
Ο Έλληνας μόνιμος αντιπρόσωπος Ευάγγελος Σέκερης υπογράμμισε τη στήριξη της Ελλάδας στην ειρηνευτική επιχείρηση EUFOR Althea, αλλά και στην ευρωπαϊκή πορεία της Βοσνίας, αναφερόμενος στην ιστορική Διακήρυξη της Θεσσαλονίκης (2003) ως βάση ευρωπαϊκού μέλλοντος για τα Βαλκάνια.
Αντιδράσεις και διαφωνίες: Μόσχα και Μπάνια Λούκα σε ανοιχτή σύγκρουση με ΟΗΕ
Η πρόεδρος της Σερβικής Δημοκρατίας Ζέλικα Τσβιγιάνοβιτς υποστήριξε ότι οι ενέργειες του Σμιτ είναι υπερβάσεις εξουσίας και απειλούν την ισορροπία του Ντέιτον. Στο ίδιο μήκος κύματος, η Ρωσία αμφισβήτησε τη νομιμότητα του διορισμού του Σμιτ, κάνοντας λόγο για παράνομη παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας.
Κίνδυνος νέας αποσταθεροποίησης στα Βαλκάνια
Παρά τη γενική συναίνεση για τη διατήρηση της ειρήνης, το Συμβούλιο Ασφαλείας παραμένει διχασμένο ως προς τον ρόλο του ύπατου εκπροσώπου και την αντίδραση στις αποσχιστικές κινήσεις της Σερβικής Δημοκρατίας.
Η κρίση στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη επανέρχεται με επικίνδυνα χαρακτηριστικά και επιβεβαιώνει πως τα Βαλκάνια παραμένουν γεωπολιτική ζώνη υψηλής ρευστότητας για την ΕΕ, το ΝΑΤΟ και τη διεθνή κοινότητα.
