Προβληματισμό εγείρει η συμμετοχή του Ισραήλ στη Eurovision, με κύμα αντιδράσεων λίγες ημέρες πριν από την έναρξη του διαγωνισμού. Είναι χαρακτηριστικό πως η ιρλανδική δημόσια ραδιοτηλεόραση (RTÉ) ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση (EBU) «διάλογο» σχετικά με τη συμμετοχή του Ισραήλ.
Σύμφωνα με την ΕΡΤ, υπογραμμίζοντας πως έχει επίγνωση του ρόλου της RTÉ ως αμερόληπτου, δημόσιου ειδησεογραφικού οργανισμού, ο γενικός διευθυντής Κέβιν Μπάκχερστ δηλώνει «συγκλονισμένος» από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Ο διαγωνισμός τραγουδιού, που διοργανώνεται από την EBU, φιλοξενείται φέτος στην Ελβετία από τις 13 έως τις 17 Μαΐου. Το Ισραήλ θα εκπροσωπηθεί στον φετινό διαγωνισμό από την 24χρονη Γιούβαλ Ραφαέλ, επιζήσασα της επίθεσης που εξαπέλυσε η Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Πέρυσι, ο διαγωνισμός τραγουδιού διεξήχθη στη σκιά του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας, με ογκώδεις διαδηλώσεις κατά της συμμετοχής του Ισραήλ. Αρκετοί ραδιοτηλεοπτικοί φορείς έχουν εκφράσει ανησυχία σχετικά με τη συμμετοχή του Ισραήλ στη φετινή Eurovision.
«Είμαι συγκλονισμένος από όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή, τον τρομακτικό αντίκτυπο στον άμαχο πληθυσμό της Γάζας και την τύχη των ισραηλινών ομήρων», δήλωσε ο Κέβιν Μπάκχερστ. «Παρά το γεγονός ότι το κριτήριο για τη συμμετοχή στον διαγωνισμό τραγουδιού της Eurovision είναι η ιδιότητα του μέλους της Ευρωπαϊκής Ραδιοτηλεοπτικής Ένωσης, η RTÉ ζήτησε από την EBU διάλογο σχετικά με τη συμμετοχή του Ισραήλ», συμπληρώνει.
«Έχουμε επίγνωση των υποχρεώσεών μας ως ανεξάρτητος και αμερόληπτος, δημόσιος ειδησεογραφικός οργανισμός», συνεχίζει ο γενικός διευθυντής της RTÉ, «καθώς και της ανάγκης να διατηρηθεί η αντικειμενική κάλυψη του πολέμου στη Γάζα». Επισημαίνει όμως πως «λαμβάνουμε επίσης σοβαρά υπόψη την έντονη πολιτική πίεση που ασκείται στην ισραηλινή δημόσια ραδιοτηλεόραση (KAN) από την κυβέρνηση του Ισραήλ».
Η Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση (EBU) ευελπιστεί ότι το σύνθημά της, “Ενωμένοι μέσω της Μουσικής“, θα συμβάλει ώστε ο διαγωνισμός στη Βασιλεία να παραμείνει επικεντρωμένος στους ερμηνευτές και στα τραγούδια τους. Ωστόσο, εκτός από τη συμμετοχή του Ισραήλ, αντιπαράθεση έχει ξεσπάσει και για τις σημαίες της κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ+.
Στην Ελβετία, το συντηρητικό κόμμα Ομοσπονδιακή Δημοκρατική Ένωση Ελβετίας (EDU) προσπάθησε ανεπιτυχώς να εμποδίσει τη δημόσια χρηματοδότηση της διοργάνωσης. Το EDU διαφώνησε με αυτό που χαρακτήρισε προώθηση μιας “woke ατζέντας” από τον διαγωνισμό, δήλωσε ο Σαμουέλ Καλμάν, μέλος του τοπικού κοινοβουλίου της Βέρνης. “Εχει γίνει κάπως σαν τσίρκο“, λέει ο ίδιος στο Reuters, κατηγορώντας την Eurovision ότι προωθεί το αφήγημα μια διεμφυλικής και queer ταυτότητας εις βάρος παραδοσιακών αξιών.
Το Nemo, ράπερ από την Ελβετία, που αυτοπροσδιορίζεται ως μη δυαδικό (non-binary) άτομο, κέρδισε τον διαγωνισμό το 2024 με το τραγούδι The Code, ένα τραγούδι που καταγράφει τη διαδρομή του μέχρι να βρει την έμφυλη ταυτότητά του. Το EDU επικαλέστηκε ως λόγο ανησυχίας και τον αντισημιτισμό και αναφέρθηκε στις αντιισραηλινές διαδηλώσεις στη διάρκεια του περυσινού διαγωνισμού στο Μάλμο της Σουηδίας.
Τα μέτρα ασφαλείας αυτό το χρόνο έχουν ενισχυθεί με 1.300 αστυνομικούς να έχουν επιστρατευθεί και με ειδικούς από τον στρατό και τον τομέα της κυβερνοασφάλειας να βρίσκονται σε επιφυλακή. Επιπλέον, επιβλήθηκαν νέοι κανονισμοί αναφορικά με τις σημαίες που επιτρέπεται να υπάρχουν στη σκηνή και στο green room (ο χώρος στον οποίο περιμένουν οι καλλιτέχνες τα αποτελέσματα). Φέτος θα επιτρέπεται μόνο η εθνική σημαία, ουσιαστικά απαγορεύοντας τη σημαία του ουράνιου τόξου της ΛΟΑΤΚΙ+ στις εμφανίσεις των καλλιτεχνών, όχι όμως και σε δημόσιους χώρους της διοργάνωσης.
Έπειτα από πληροφορίες ότι, τον περασμένο χρόνο, σε πολλούς κατόχους εισιτηρίων κατασχέθηκαν οι μη δυαδικές σημαίες που έφεραν, ο διευθυντής της EBU αιτιολόγησε την απαγόρευση λέγοντας ότι αυτή αποσκοπεί στη διαύγεια και στην ισορροπία. “Η Eurovision δεν χρειάζεται σημαία για να δείξει ότι είναι σύμμαχος της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Αρκεί να δει κάποιος το σόου, να δει τους ανθρώπους που συμμετέχουν, να ακούσει τους στίχους των τραγουδιών τους“, λέει ο Γκριν.
Η Pink Cross, μια ελβετική οργάνωση για τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων και αμφιφυλόφιλων, δηλώνει ωστόσο απογοητευμένη από την απόφαση αυτή. “Η Eurovision είναι ένας εορτασμός αλληλεγγύης και αποδοχής και έχει μακρά ιστορία στην υποστήριξη των δικαιωμάτων της κοινότητας ΛΟΑΚΤΙ+. Η απαγόρευση της σημαίας είναι χαστούκι“, λέει ο γενικός γραμματέας της οργάνωσης Ρόμαν Χέγκλι.
