Η διπλή επικοινωνία του Ντόναλντ Τραμπ με Βλαντίμιρ Πούτιν και Βολοντίμιρ Ζελένσκι σηματοδότησε την πιο κρίσιμη διπλωματική κίνηση των τελευταίων μηνών στον πόλεμο της Ουκρανίας. Μετά από δύο ώρες τηλεφωνικής συνομιλίας με τον Ρώσο πρόεδρο, ο Αμερικανός ηγέτης φάνηκε να προσεγγίζει ένα σημείο εκκίνησης για κατάπαυση του πυρός, την ώρα που το Κρεμλίνο μιλούσε για «ειλικρινή και χρήσιμη» επικοινωνία.
Μνημόνιο και υποσχέσεις – αλλά χωρίς ουσία;
Η ρωσική πλευρά, σύμφωνα με διαρροές, πρότεινε την εκκίνηση διαπραγματεύσεων για υπογραφή μνημονίου με το Κίεβο. Το ερώτημα παραμένει αν η πρόταση αυτή αποτελεί ουσιαστική βάση ή απλώς μία απόπειρα Πούτιν να εμφανιστεί «ειρηνοποιός» χωρίς να αλλάζει την επιθετική του στρατηγική. Στο παρασκήνιο, ο Ρώσος πρόεδρος εμφανίζεται βέβαιος ότι μπορεί να καταλάβει τέσσερις περιοχές της Ουκρανίας (Ντόνετσκ, Ζαπορίζια, Χερσόν, Λουγκάνσκ) μέχρι το τέλος του 2025.
Ο Τραμπ πιέζει, ο Πούτιν αποφεύγει
Η επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ να παρουσιάσει αποτελέσματα είναι φανερή. Ο ίδιος δηλώνει κουρασμένος και απογοητευμένος από τη στασιμότητα, με τον αντιπρόεδρό του Τζέι Ντι Βανς να ρίχνει ακόμα και τη σκιά ενδεχόμενης αποχώρησης των ΗΠΑ αν δεν υπάρξει ουσιαστική πρόοδος. Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι ο Πούτιν επιχειρεί να χειραγωγήσει τον Τραμπ, παρουσιάζοντάς του κινήσεις καλής θέλησης που δεν συνοδεύονται από έμπρακτες δεσμεύσεις.
Η κριτική: «παίγνιο» στα χέρια του Κρεμλίνου
Ο ανταποκριτής του Sky News, Τζέιμς Μάθιους, σημειώνει ότι ο Τραμπ αρχίζει να κατανοεί το μέγεθος της πρόκλησης: η ρωσική ηγεσία δεν δείχνει πρόθυμη να μετακινηθεί από τις πάγιες θέσεις της. Παρά τις αρχικές ελπίδες, η Μόσχα συνεχίζει να περιφρονεί τη διαδικασία της ειρηνευτικής διευθέτησης, αθετώντας προηγούμενες δεσμεύσεις, όπως φάνηκε με τη συμφωνία για αποφυγή επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές.
Ουκρανία υπό πίεση – Δύση σε αμηχανία
Ο Ζελένσκι, που είχε προηγηθεί της συνομιλίας Τραμπ – Πούτιν, φαίνεται να δέχεται ισχυρή πίεση για υποχωρήσεις. Ορισμένοι Ευρωπαίοι σύμμαχοι είχαν δώσει στη Ρωσία διορία έως τις 12 Μαΐου για κατάπαυση πυρός, αλλά η διορία παρήλθε χωρίς συνέπειες. Η Ουκρανία φοβάται ότι η αμερικανική πίεση προς το Κίεβο μπορεί τελικά να ωφελήσει τον επιτιθέμενο.
Οι επόμενες κινήσεις
Η Ουάσινγκτον αναμένει την επίσημη ενημέρωση από τον Πεσκόφ, ενώ ο Τραμπ αναμένεται να τοποθετηθεί μετά και τη νέα του συνομιλία με τον Ζελένσκι. Ωστόσο, όλοι αναγνωρίζουν ότι η ειρηνευτική διαδικασία δεν βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο. Η Μόσχα φαίνεται να διαχειρίζεται τη διαδικασία με τρόπο ώστε να επιμηκύνει τις συγκρούσεις, διατηρώντας την πρωτοβουλία των κινήσεων.
Αποχώρηση ή νέα στρατηγική;
Αναλυτές θεωρούν πιθανή μια πιο σκληρή στάση του Τραμπ αν εκτιμήσει ότι ο Πούτιν τον εργαλειοποιεί. Το ενδεχόμενο να επιβληθούν νέες κυρώσεις ή ακόμα και να αλλάξει ριζικά η αμερικανική στρατηγική δεν μπορεί να αποκλειστεί. Για την ώρα, το μόνο βέβαιο είναι ότι το τηλέφωνο έφερε ξανά στο τραπέζι τη λέξη «ειρήνη», αλλά όχι ακόμα τη λύση.
