Σε μια εποχή γεωοικονομικής αστάθειας και παγκόσμιων μετατοπίσεων, το μήνυμα του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, από την εκδήλωση “Thessaloniki 2030” ήταν σαφές: η Ελλάδα, και ειδικά η Βόρεια Ελλάδα, οφείλει να επιταχύνει τη μετάβασή της σε ένα ανθεκτικό, εξωστρεφές και καινοτόμο μοντέλο ανάπτυξης.
Ο νέος γεωοικονομικός χάρτης και η ευρωπαϊκή πρόκληση
Το διεθνές περιβάλλον χαρακτηρίζεται πλέον από αυξημένο προστατευτισμό, εμπορικές εντάσεις και εύθραυστη εμπιστοσύνη στις αγορές. Η Ευρώπη, παρά τις προκλήσεις, μπορεί να μετατραπεί σε πόλο σταθερότητας, εφόσον επιταχύνει την οικονομική ενοποίηση και επενδύσει αποφασιστικά σε τεχνολογία, πράσινη ενέργεια και άμυνα.
Η έκθεση Draghi, την οποία επικαλέστηκε ο κ. Στουρνάρας, υπογραμμίζει την ανάγκη επενδύσεων ύψους 800 δισ. ευρώ ετησίως. Πρόκειται για μια προτροπή που αφορά και την Ελλάδα, ιδίως στο σκέλος των παραγωγικών επενδύσεων και της ενσωμάτωσης στην ψηφιακή και πράσινη μετάβαση.
Η ελληνική οικονομία στο προσκήνιο
Η Ελλάδα εμφανίζει πλέον ρυθμούς ανάπτυξης άνω του ευρωπαϊκού μέσου όρου, σταθερή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, πλεονάσματα και επενδυτικό ενδιαφέρον. Η μεταστροφή των επενδύσεων από την κατοικία προς το παραγωγικό κεφάλαιο είναι ενδεικτική της νέας κατεύθυνσης.
Οι αναβαθμίσεις των διεθνών οίκων και η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας έχουν ενισχύσει το τραπεζικό σύστημα, διευκολύνοντας τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας. Παράλληλα, η μείωση του χρέους και η άνοδος των εξαγωγών επιβεβαιώνουν τη σταθερότητα της χώρας.
Βόρεια Ελλάδα: Πυλώνας ανάπτυξης, εστία προκλήσεων
Η περιοχή συνεισφέρει πάνω από το 21% του ΑΕΠ, με ισχυρές επιδόσεις σε εξαγωγές, μεταποίηση και καινοτομία. Η γεωγραφική της θέση και η επιχειρηματική κινητικότητα την καθιστούν κόμβο σύνδεσης με τα Βαλκάνια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ωστόσο, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει υψηλή ανεργία, κοινωνικές ανισότητες, υποχρηματοδότηση και χαμηλή ενσωμάτωση στις διεθνείς αλυσίδες αξίας.
Η πληθυσμιακή συρρίκνωση, η υψηλή αυτοαπασχόληση και η έλλειψη δεξιοτήτων περιορίζουν τις δυνατότητες πλήρους αξιοποίησης των συγκριτικών της πλεονεκτημάτων. Η Κεντρική Μακεδονία αναδεικνύεται σε τεχνολογικό πόλο, αλλά η Δυτική Μακεδονία και η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη χρειάζονται ειδική μέριμνα.
Προτάσεις για μια δίκαιη περιφερειακή μετάβαση
Ο κ. Στουρνάρας ανέπτυξε ένα συνεκτικό πλαίσιο πολιτικής, που περιλαμβάνει:
- Ενίσχυση των παραγωγικών επενδύσεων και της εξωστρέφειας μέσω κινήτρων και συνεργειών
- Αναβάθμιση των υποδομών και της πρόσβασης σε εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης
- Μείωση του ενεργειακού κόστους και προώθηση της πράσινης ανάπτυξης
- Στήριξη της καινοτομίας και του ψηφιακού μετασχηματισμού
- Βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος με μεταρρυθμίσεις και σταθερότητα
Η έμφαση στην τεχνική κατάρτιση και στην ενίσχυση των δεξιοτήτων, ιδιαίτερα σε τομείς υψηλής τεχνολογίας, θεωρείται απαραίτητη για τη δημιουργία σταθερών θέσεων εργασίας και την ανάσχεση του brain drain.
Η Βόρεια Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει πυλώνα της νέας αναπτυξιακής ταυτότητας της χώρας. Η ανάδειξή της σε κόμβο καινοτομίας, μεταποίησης και εξαγωγών δεν είναι θεωρητική προοπτική, αλλά στρατηγική ανάγκη. Η ομιλία Στουρνάρα λειτουργεί ως χάρτης κατεύθυνσης για τη μετάβαση προς ένα δίκαιο, βιώσιμο και δυναμικό οικονομικό μοντέλο, όπου οι περιφέρειες αποκτούν κεντρικό ρόλο.
Το στοίχημα της “Θεσσαλονίκης 2030” είναι ένα εθνικό στοίχημα.
