Την ανάγκη μετάβασης από το μοντέλο των αποσπασματικών κινήτρων τύπου «μπόνους δόμησης» σε ένα πλήρως θεσμοθετημένο πλαίσιο οικονομικών εργαλείων υπέρ της αειφορίας, έθεσε στο προσκήνιο το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδας (SBC Greece). Σε συνεδρίαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής (22 Μαΐου), το Διοικητικό Συμβούλιο του φορέα κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις που συνδυάζουν την ανάπτυξη, την καινοτομία και τη βιωσιμότητα.
Ο πρόεδρος του Συμβουλίου, Αλέξανδρος Αθανασούλας, επεσήμανε ότι τα αειφόρα κτίρια δεν περιορίζονται μόνο στην ενεργειακή εξοικονόμηση, αλλά περιλαμβάνουν όλο τον κύκλο ζωής τους — από τα υλικά κατασκευής και τις μεθόδους ανέγερσης, μέχρι την ποιότητα διαβίωσης, την ανθεκτικότητα σε ακραία φαινόμενα και την κοινωνική ευθύνη του έργου.
«Κάθε ευρώ για την αειφορία γλιτώνει έξι σε κρίσεις»
Χρησιμοποιώντας διεθνή δεδομένα και πρότυπα (LEED, BREEAM, DGNB), ο κ. Αθανασούλας τόνισε πως κάθε 1 ευρώ που δαπανάται για πιστοποιημένα αειφόρα έργα, οδηγεί σε εξοικονόμηση έως 6 ευρώ από μελλοντικές κρίσεις: πλημμύρες, σεισμούς, καύσωνες. Παράλληλα, οι χρήστες τέτοιων κτιρίων εμφανίζουν καλύτερη υγεία, υψηλότερη παραγωγικότητα και λιγότερες απουσίες από σχολεία ή χώρους εργασίας.
«Τα αειφόρα κτίρια είναι επένδυση στην ανθεκτικότητα και την κοινωνική συνοχή», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τα πέντε μέτρα που προτείνει το SBC Greece
Αντί για την αμφιλεγόμενη τακτική των κινήτρων αυξημένου συντελεστή δόμησης, το Συμβούλιο κατέθεσε τις εξής προτάσεις για οικονομικά κίνητρα με ουσιαστικό αποτύπωμα:
-
Μείωση ΕΝΦΙΑ για κτίρια με διεθνή πιστοποίηση αειφορίας.
-
Fast track εγκρίσεις για έργα με προέγκριση αειφόρου σχεδιασμού.
-
Μειώσεις δημοτικών τελών και φόρων για αειφόρα έργα.
-
Υποχρεωτική πιστοποίηση για δημόσια κτίρια άνω των 10 εκατ. ευρώ.
-
Εθνική στρατηγική αειφόρου δόμησης, κοινή για όλους τους πολεοδομικούς φορείς.
Ο Παντελής Λεβαντής, μέλος του ΔΣ του SBC Greece, επεσήμανε την ανάγκη ανακαίνισης των σχολείων με βάση τα πρότυπα αειφορίας, ώστε να γίνουν «πρότυπα για τη νέα γενιά» και να αλλάξει σταδιακά το δομικό αποτύπωμα του ελληνικού κράτους.
Από την εξαίρεση στον κανόνα – Το ευρωπαϊκό παράδειγμα
Η πρόταση δεν είναι αποκομμένη από τη διεθνή πρακτική. Σε χώρες όπως η Ολλανδία, η Σουηδία και η Γερμανία, τα πράσινα κτίρια αντιμετωπίζονται ως εργαλεία μακροοικονομικής ανθεκτικότητας, με στόχευση όχι μόνο στην ενεργειακή απόδοση, αλλά στην κοινωνική ποιότητα και τη μακροπρόθεσμη αξία των κατασκευών.
Στην Ελλάδα, η μέχρι σήμερα έμφαση δίνεται στον συντελεστή και στις τυπικές επιδοτήσεις. Όμως, σύμφωνα με το SBC Greece, αυτή η προσέγγιση δεν ανταποκρίνεται ούτε στις περιβαλλοντικές ανάγκες, ούτε στα ESG κριτήρια χρηματοδότησης που απαιτούν πλέον επενδυτές, τράπεζες και ευρωπαϊκά ταμεία.
Τι είναι το SBC Greece και γιατί έχει θεσμικό βάρος
Το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδας (SBC Greece) είναι ο επίσημος εθνικός φορέας του World Green Building Council και λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ ελληνικής πολιτείας και διεθνών θεσμών. Υποστηρίζει συστήματα πιστοποίησης όπως τα LEED, BREEAM, DGNB, WELL και συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση πολιτικών, νομοθεσίας και τεχνικών κατευθύνσεων για τη βιώσιμη δόμηση στην Ελλάδα.
Οι δράσεις του επικεντρώνονται σε:
-
Έρευνα και εκπαίδευση σε επαγγελματίες και φορείς.
-
Υποστήριξη αξιολογήσεων και πιστοποιήσεων αειφορίας.
-
Διαβούλευση με την Πολιτεία και θεσμική πίεση για αλλαγή νομοθεσίας.
Μπορεί να αλλάξει η ελληνική αρχιτεκτονική κουλτούρα;
Η πρόκληση που θέτει το Συμβούλιο είναι ουσιαστικά πολιτισμική. Η χώρα χρειάζεται ένα νέο μοντέλο για το τι θεωρείται «ποιοτικό κτίριο» και πώς αποδίδεται η έννοια της προστιθέμενης αξίας στην αστική ανάπτυξη. Τα σημερινά κίνητρα αφορούν κυρίως το εμβαδόν και τη χρήση. Οι προτάσεις του SBC Greece μετακινούν τη συζήτηση προς την ποιότητα ζωής, την ανθεκτικότητα και την κοινωνική συνοχή.
Η πολιτική διάσταση της πρότασης
Σε μια περίοδο που η Ελλάδα ετοιμάζεται να θεσπίσει νέο Εθνικό Σχέδιο για την Κλιματική Ουδετερότητα, οι θέσεις του SBC Greece λειτουργούν ως δομική πρόταση πολιτικής αναβάθμισης. Η επιλογή της κυβέρνησης να ενσωματώσει ή όχι τις προτάσεις αυτές, θα αποτελέσει τεστ σοβαρότητας για την περιβαλλοντική στρατηγική της χώρας, αλλά και σημείο διαφοροποίησης μεταξύ πολιτικών δυνάμεων.
Η σύγκρουση δεν είναι τεχνική, είναι πολιτική: Θέλουμε περισσότερα κυβικά ή καλύτερη ζωή; Το ερώτημα θα απαντηθεί όχι σε επιτροπές, αλλά στις αποφάσεις της κυβέρνησης, στους δήμους, στους χρηματοδότες και τελικά… στις γειτονιές.
