Νέα τροπή παίρνει η υπόθεση της Μονής της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά, έπειτα από τις μεταμεσονύκτιες παρεμβάσεις του αιγυπτιακού ΥΠΕΞ και της Προεδρίας της Δημοκρατίας της χώρας.
Χρήστος Μυτιλινιός
Απαντώντας στην κατακραυγή που προκάλεσε η πρόσφατη δικαστική απόφαση περί μεταβίβασης εκτάσεων της περιοχής στο αιγυπτιακό δημόσιο, το Κάιρο δίνει τώρα άλλη ερμηνεία: δεν υπάρχει ζήτημα κατάσχεσης, λένε οι Αιγύπτιοι, ούτε αμφισβήτηση του θρησκευτικού χαρακτήρα του μοναστηριού.
Δήλωση κατευνασμού από το ΥΠΕΞ της Αιγύπτου
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Αιγύπτου, σε απάντηση προς το κρατικό πρακτορείο MENA, έκανε λόγο για «απολύτως ψευδείς ισχυρισμούς» περί κατάσχεσης της Μονής. Αντιθέτως, όπως τόνισε, η απόφαση διατηρεί τον πνευματικό και ιστορικό χαρακτήρα του μοναστηριού, επιτρέποντας τη χρήση των παρακείμενων εκτάσεων για θρησκευτικούς και αρχαιολογικούς σκοπούς.
Ωστόσο, η ίδια δήλωση αποφεύγει εντέχνως να αναφερθεί στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των συγκεκριμένων εκτάσεων, αφήνοντας ερωτηματικά για τη δυνατότητα της Μονής να τις διαχειρίζεται ως περιουσιακό στοιχείο και όχι απλώς ως χρήστης.
Επικοινωνιακή παρέμβαση και από την Προεδρία Σίσι
Ακολούθησε και η επίσημη ανακοίνωση του εκπροσώπου της αιγυπτιακής Προεδρίας, ο οποίος υποστήριξε ότι η δικαστική απόφαση εναρμονίζεται με τις προ δεκαπενθημέρου δηλώσεις του Προέδρου Σίσι στην Αθήνα, όπου και είχε επισημανθεί η σημασία της Μονής ως σημείου διαλόγου πολιτισμών και σύμβολο θρησκευτικής ειρήνης.
Η Προεδρία επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, δηλώνοντας πως παραμένει πλήρως δεσμευμένη στη διατήρηση του ιερού χαρακτήρα του μοναστηριού και ότι οι σχέσεις με την Ελλάδα δεν πρέπει να διαταραχθούν.
Αναφορές σε “κρατική γη”, χωρίς έγγραφα ιδιοκτησίας
Στο επίκεντρο της δικαστικής απόφασης βρίσκονται απομακρυσμένες εκτάσεις που περιλαμβάνονται στα φυσικά καταφύγια της περιοχής και για τις οποίες, κατά τους Αιγύπτιους, δεν υφίστανται αποδεικτικά ιδιοκτησίας από τη Μονή. Αυτές οι περιοχές, σύμφωνα με την αιγυπτιακή νομολογία, θεωρούνται κρατική γη και περιέρχονται στο Δημόσιο.
Αν και το αιγυπτιακό ΥΠΕΞ υποστηρίζει ότι η απόφαση δεν θίγει το καθεστώς της Μονής, αποφεύγει να απαντήσει αν και ποιες εκτάσεις θα συνεχίσουν να τελούν υπό τη νομική κατοχή του μοναστηριού. Το αφήγημα της «συνέχισης της χρήσης» γεννά ανησυχίες ότι η Μονή μετατρέπεται από κυρίαρχο φορέα σε απλό παραχωρησιούχο.
Διπλωματική έκκληση, αλλά χωρίς διαβεβαιώσεις
Τόσο το αιγυπτιακό ΥΠΕΞ όσο και η Προεδρία της χώρας καλούν σε αυτοσυγκράτηση και υπευθυνότητα τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης και όσους διατυπώνουν δημόσιες τοποθετήσεις, υπογραμμίζοντας την ανάγκη διατήρησης των αδελφικών σχέσεων με την Ελλάδα.
Ωστόσο, ούτε η μία ούτε η άλλη αιγυπτιακή ανακοίνωση προχωρούν σε ρητή διαβεβαίωση για την ακεραιότητα του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της Μονής, παρά μόνο επαναλαμβάνουν το σεβασμό στον ιερό της χαρακτήρα.
Προσπάθεια αναδίπλωσης ή ελιγμός;
Η νέα ρητορική των αιγυπτιακών αρχών μπορεί να ερμηνευθεί ως προσπάθεια εκτόνωσης της κρίσης που δημιουργήθηκε με την Ελλάδα και την Ορθόδοξη Εκκλησία, η οποία βλέπει το μοναστήρι ως κοιτίδα της πνευματικής της κληρονομιάς εδώ και 15 αιώνες.
Το ερώτημα, όμως, παραμένει: Θα υπάρξει ρητή κατοχύρωση της κυριότητας της Μονής σε όλες τις επίμαχες εκτάσεις ή πρόκειται για ένα πρώτο βήμα “αποψίλωσης” της ιδιοκτησίας της με νομικό μανδύα;
Η Αθήνα παρακολουθεί τις εξελίξεις με έντονο ενδιαφέρον, αναμένοντας πλέον επίσημη ενημέρωση του πλήρους κειμένου της απόφασης, καθώς και σαφείς εγγυήσεις από την αιγυπτιακή πλευρά.
Ακολουθεί αύριο δεύτερο μέρος με το ιστορικό του καθεστώτος της Μονής, το ιδιοκτησιακό πλαίσιο και τις διπλωματικές πρωτοβουλίες της ελληνικής πλευράς.
