Η καθέλκυση της τρίτης ελληνικής φρεγάτας Belharra στα ναυπηγεία της Naval Group στη Λοριέν την περασμένη εβδομάδα, συνοδευόμενη από την ανακοίνωση για την επέκταση του προγράμματος με τέταρτο πλοίο και ελληνική συμμετοχή 25%, έστειλε ένα πρώτο σαφές μήνυμα ότι κάτι αλλάζει στον κλάδο της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη προετοιμάζεται να κινητοποιήσει 800 δισ. ευρώ για την άμυνα και την ασφάλεια, ενώ η ρήτρα διαφυγής από το Σύμφωνο Σταθερότητας έχει ήδη ενεργοποιηθεί για αμυντικές δαπάνες. Την ίδια ώρα, ο νέος Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε ζητεί τετραπλασιασμό της αεροπορικής και αντιπυραυλικής ικανότητας των μελών της Συμμαχίας, συνοδευόμενο από αύξηση των δαπανών έως και στο 5% του ΑΕΠ.
Παράδειγμα για το 12ετές εξοπλιστικό
Στο νέο αυτό τοπίο, η ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων μέσω του 12ετούς εξοπλιστικού προγράμματος που παρουσίασε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας περιλαμβάνει και την ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας ως στρατηγικό στόχο.
Η πρόβλεψη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για ελληνική συμμετοχή 25% σε όλα τα νέα εξοπλιστικά έργα μπορεί να αμφισβητείται από ορισμένους κύκλους ως προς την εφικτότητά της. Ωστόσο, το παράδειγμα των φρεγατών Belharra, όπου ελληνικές εταιρείες συμμετέχουν ήδη ενεργά, δείχνει ότι με κατάλληλη προετοιμασία και υποστήριξη η στόχευση αυτή είναι ρεαλιστική.
Διεθνείς συνεργασίες και τεχνογνωσία
Είναι χαρακτηριστικό ότι, πέρα από το πρόγραμμα των φρεγατών, μεγάλες εταιρείες όπως η ισραηλινή IAI και η γερμανική Diehl έχουν ήδη ξεκινήσει συνεργασίες με ελληνικές εταιρείες σε κρίσιμους τομείς, όπως το πρόγραμμα του ελληνικού θόλου. Αντίστοιχα, η Naval Group έχει επεκτείνει την πρότασή της για γραμμή παραγωγής φρεγατών στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά σε περίπτωση παραγγελίας επιπλέον πλοίων.
Μαθήματα από τα εμβληματικά έργα
Το πρόγραμμα των φρεγατών Belharra και το πρόγραμμα των Rafale αποτέλεσαν τα πρώτα μεγάλα εξοπλιστικά έργα μετά τη δεκαετή οικονομική κρίση, με ιδιαίτερη πολιτική σημασία για την κυβέρνηση της ΝΔ από το 2019. Αν και στις διακρατικές συμφωνίες δεν υπήρχε αρχικά πρόβλεψη για ελληνική συμμετοχή, η Naval Group επέλεξε να προχωρήσει σε συνεργασία με εγχώριες εταιρείες, φθάνοντας σε συμμετοχή 8%-12%, ενώ η Dassault διατήρησε μηδενική συμμετοχή.
Η ελληνική «υπογραφή» στις Belharra
Η λίστα των ελληνικών εταιρειών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα Belharra είναι ενδεικτική των δυνατοτήτων του κλάδου:
-
Ναυπηγεία Σαλαμίνας: Κατασκευή πέντε προεξοπλισμένων blocks
-
Mallionda, Mevaco, Metka: Συναρμολόγηση σωληνώσεων, εξοπλισμός κυτών
-
Akmon, SS Smart, Prisma κ.ά.: Ηλεκτρονικά και συστήματα μάχης
-
Emmis, Kassidiaris, Kafkas, Farad: Ηλεκτρολογικός εξοπλισμός και HVAC
-
Viking Nordsafe Hellas, Marita Hellas: Φουσκωτά και εξοπλισμός ασφαλείας
-
Composite Technology, BT Composite: Σύνθετα υλικά
-
ALTUS: UAVs και ενσωμάτωση μη επανδρωμένων συστημάτων
-
ΕΑΒ: Συνεργασία για ελληνικό σύστημα anti-drone “Κένταυρος”
Επιπλέον, μέσω νέων συμβάσεων-πλαισίων που υπογράφηκαν στην έκθεση DEFEA 2025, διασφαλίζεται η μακροπρόθεσμη υποστήριξη των φρεγατών FDI με συμμετοχή ελληνικών εταιρειών όπως οι FARAD, DIVING STATUS, Melita Power Diesel και Petros Petropoulos.
Προοπτικές και προϋποθέσεις
Οι δυνατότητες υπάρχουν — όπως κατέδειξε και η πρόσφατη DEFEA 2025, όπου οι ξένες βιομηχανίες έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για συνεργασία με ελληνικές εταιρείες στο πλαίσιο και του ευρωπαϊκού προγράμματος ReArm Europe.
Όπως τονίζουν παράγοντες του κλάδου, απαιτείται πλέον οργάνωση, θεσμικό πλαίσιο και συγκροτημένος κρατικός σχεδιασμός ώστε η σημερινή τάση να αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά. Η περίπτωση των φρεγατών Belharra αποδεικνύει ότι η ελληνική βιομηχανία μπορεί να σταθεί ισότιμα σε σύγχρονα διεθνή προγράμματα. Το στοίχημα τώρα είναι αυτή η επιτυχία να γενικευθεί και στα υπόλοιπα έργα που δρομολογούνται.
