Με φόντο τις αυξανόμενες γεωπολιτικές προκλήσεις και την ανάγκη για έναν πιο ευέλικτο και καταρτισμένο στρατό, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας υπό την ηγεσία του Νίκου Δένδια φέρεται να σχεδιάζει ένα σύνολο σημαντικών παρεμβάσεων στον θεσμό της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας.
Σύμφωνα με το αποκλειστικό ρεπορτάζ της «Political», αυτό που σχεδιάζεται και προωθείται είναι η διαμόρφωση μιας στρατιωτικής θητείας που θα συνδυάζει την επιχειρησιακή επάρκεια με τη χρηστικότητα και τη συμβολή της στην ατομική εξέλιξη του στρατευσίμου. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ιδέα μιας στρατιωτικής εμπειρίας που δεν θα είναι απλώς ένα διάστημα τυπικής υποχρέωσης αλλά μια περίοδος με πραγματική προστιθέμενη αξία για τον νέο πολίτη.
Τι έχει ανακοινωθεί επισήμως
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας σε δημόσιες παρεμβάσεις του αλλά και κατά τη διάρκεια επίσημων επισκέψεων σε στρατιωτικές μονάδες έχει ήδη παρουσιάσει ορισμένες βασικές κατευθύνσεις του σχεδίου μεταρρύθμισης.
Σε αυτές περιλαμβάνονται:
- Αναμόρφωση της στρατιωτικής εκπαίδευσης ώστε να αντανακλά τις ανάγκες του σύγχρονου πεδίου επιχειρήσεων αλλά και τις απαιτήσεις της κοινωνίας.
- Εκσυγχρονισμός του εξοπλισμού και της ενδυμασίας των στρατευμένων, με έμφαση στην εργονομία και την ασφάλεια: νέες στολές, σύγχρονα κράνη, γυαλιά, εξαρτύσεις και προστατευτικά μέσα.
- Σύνδεση με την αγορά εργασίας μέσω της παροχής αναγνωρίσιμων δεξιοτήτων, όπως για παράδειγμα πιστοποιήσεις σε τομείς όπως οι Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών, η τεχνική υποστήριξη, η υγειονομική φροντίδα ή η οδήγηση στρατιωτικών οχημάτων
Σε αυτές τις εξαιρετικά σημαντικές παρεμβάσεις θα πρέπει να επισημάνουμε και την ανακαίνιση των στρατιωτικών υποδομών με στόχο την ενίσχυση του ηθικού και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης τόσο για τους στρατευσίμους όσο και για το μόνιμο προσωπικό. Πρόκειται για πρωτοβουλίες που, όπως επισημαίνουν πηγές της λεωφόρου Μεσογείων, αποσκοπούν όχι μόνο στην αναβάθμιση του θεσμού της θητείας αλλά και στη βελτίωση της εικόνας των Ενόπλων Δυνάμεων στη συνείδηση της κοινωνίας.
Το σκεπτικό της πρωτοβουλίας
Ένα από τα βασικά σενάρια που εξετάζονται στο υπουργείο Άμυνας και το ΓΕΕΘΑ αφορά τη δημιουργία κοινών Κέντρων Εκπαίδευσης, τα οποία θα υποδέχονται όλους τους στρατευσίμους ανεξαρτήτως Κλάδου (Στρατός Ξηράς, Πολεμικό Ναυτικό, Πολεμική Αεροπορία).
Η ιδέα βασίζεται στη λογική της ενιαίας εισόδου και βασικής εκπαίδευσης που θα παρέχει σε όλους κοινά στρατιωτικά εφόδια πριν από την κατανομή τους στις επιμέρους Μονάδες
Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς, όλοι οι στρατεύσιμοι:
- Θα παρουσιάζονται στα ίδια Κέντρα.
- Θα λαμβάνουν ομοιογενή εκπαίδευση.
- Θα ορκίζονται ταυτόχρονα. Η εν συνεχεία τοποθέτησή τους θα γίνεται με βάση:
- Την εκπαίδευση και τις δυνατότητές τους.
- Τις σπουδές και τα προσόντα τους.
- Τις ατομικές δεξιότητες και προτιμήσεις τους.
- Τις ανάγκες του κάθε Κλάδου.
Εφόσον προχωρήσει, αυτή η μεταρρύθμιση θα μπορούσε να φέρει σημαντικά πλεονεκτήματα:
- Βελτιωμένη αξιοποίηση ανθρώπινου δυναμικού.
- Ομοιομορφία στη βασική εκπαίδευση, που μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση κοινού αμυντικού πλαισίου και κουλτούρας.
- Εξοικονόμηση πόρων τόσο υλικών όσο και ανθρωπίνων με μείωση της ανάγκης για πολλαπλές εγκαταστάσεις και επιμέρους επιτελεία εκπαίδευσης.
Παρόμοια μοντέλα έχουν εφαρμοστεί σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες με στόχο τη δημιουργία ενός πιο ευέλικτου, ταχέως αναπτυσσόμενου και διαλειτουργικού στρατεύματος.
Ο στρατεύσιμος του αύριο
Παράλληλα, το προφίλ του στρατευσίμου φαίνεται να επαναπροσδιορίζεται. Από παθητικός αποδέκτης εντολών και ρουτινών αναδεικνύεται σε ενεργό συμμετέχοντα στο αμυντικό σύστημα αλλά και σε πολίτη που επιστρέφει στην κοινωνία με περισσότερα εφόδια.
Είναι επίσης προφανές πως η κατεύθυνση της στρατιωτικής ηγεσίας φανερώνει την πρόθεση του υπουργείου να καταστήσει τη θητεία περισσότερο ελκυστική και χρήσιμη. Μάλιστα, δεν αποκλείεται στο μέλλον να θεσμοθετηθούν επιπλέον κίνητρα για τη θητεία σε συγκεκριμένες Μονάδες (π.χ., παραμεθόριες).
Τι ακολουθεί
Το σχετικό νομοσχέδιο του υπουργείου Άμυνας αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή εντός του καλοκαιριού, σύμφωνα με κύκλους του υπουργείου. Μέχρι τότε παραμένει ανοιχτό το πεδίο των διαβουλεύσεων, με την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία να επιχειρεί να εξισορροπήσει τις επιχειρησιακές ανάγκες με τις προσδοκίες της κοινωνίας και των νέων.
Αν η υλοποίηση των αλλαγών γίνει με συνέπεια, η στρατιωτική θητεία ενδέχεται να εξελιχθεί από μια απλή υποχρέωση σε μια πολύπλευρη εμπειρία με θετικό πρόσημο τόσο για τον αμυντικό σχεδιασμό όσο και για την προσωπική πορεία του κάθε στρατιώτη.
