Η πρώτη γυναίκα πρύτανης του Πανεπιστημίου της Σορβόννης στα 700 χρόνια ιστορίας του ιδρύματος, η κορυφαία βυζαντινολόγος που ανέδειξε την ιστορική συνέχεια του Βυζαντίου με τους Έλληνες, η Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ έφυγε από τη ζωή τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου, αφήνοντας πίσω της ένα σπουδαίο ακαδημαϊκό και ιστορικό έργο. Άνθρωποι που έζησαν την καθηγήτρια Αρβελέρ μιλούν για μια γυναίκα που αφιέρωσε το έργο της στο κοινό καλό. Η Ναταλία Πούλου, ομότιμη καθηγήτρια Βυζαντινής Αρχαιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, υπήρξε φοιτήτρια της Αρβελέρ τα ακαδημαϊκά έτη 1980 – 1982. Μιλώντας στην Karfitsa, εκφράζεται με συγκίνηση για την καθηγήτριά της, η οποία έδινε πάντα έμφαση στην επαφή με τα νέα παιδιά.
Ρεπορτάζ: Ελίνα Τουκουσμπαλίδου
«Εγώ πήγα στη Σορβόννη με υποτροφία από το ίδρυμα Ωνάση το 1980. Φεύγοντας από την Ελλάδα ήθελα να κάνω βυζαντινή αρχαιολογία, αλλά τη δεκαετία του 1970 και στις αρχές του 1980 το Βυζάντιο ήταν λίγο παραγκωνισμένο. Δεν είχε αναγνωριστεί η σημασία του. Πολλοί από τους συμφοιτητές μου είχαν επιλέξει προϊστορική ή κλασική αρχαιολογία. Κάποιοι λίγοι που επιλέξαμε βυζαντινή αρχαιολογία γνωρίζαμε πολλά, είχαμε καλούς καθηγητές αλλά θέλαμε να μάθουμε περισσότερα. Πηγαίνοντας στο Παρίσι, στο μεταπτυχιακό είχα καθηγήτρια την Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ. Μας έκανε βυζαντινή ιστορία. Αναλύαμε πηγές της μεσοβυζαντινής περιόδου. Για μένα ήταν πραγματικά μια αποκάλυψη. Ο τρόπος που δίδασκε, η αμεσότητα. Και ως άνθρωπος, ως προσωπικότητα ήταν μια πολύ έξυπνη και δυναμική γυναίκα», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Και προσθέτει: «Πριν λίγα χρόνια είχε γίνει πρύτανης όλων των πανεπιστημίων του Παρισιού, κάτι πρωτοφανές για τη Γαλλία ολόκληρη. Είχε πολλές επαφές με σημαντικούς ανθρώπους. Κάποια από αυτά μάς τα μετέφερε κατά τη διάρκεια του μαθήματος. Στο μάθημα αλλά και στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις μιλούσε πάντα γαλλικά. Μας έλεγε “είμαστε στη Γαλλία, όταν βρεθούμε στην Ελλάδα θα μιλήσουμε ελληνικά”. Με την Αρβελέρ σε μένα και σε όλους μας αποκαλύφθηκε η λαμπρότητα του Βυζαντίου. Η Αρβελέρ κατάφερε μέσα από τις πολλαπλές διαλέξεις και παρουσιάσεις που έκανε μετά το 2000 στην Ελλάδα, να φέρει τον βυζαντινό πολιτισμό και τη βυζαντινή ιστορία στους Έλληνες. Να κάνει τους Έλληνες να προσεγγίσουν την πεμπτουσία του Βυζαντίου. Ήταν η πρώτη που ανέδειξε και επέμεινε πάρα πολύ στην ελληνική συνέχεια. Στη σχέση της αρχαίας Ελλάδας με το Βυζάντιο και στη σχέση του Βυζαντίου με τη νεότερη ελληνική ιστορία. Θα τη θυμάμαι πάντα με ευγνωμοσύνη και αγάπη. Δε περιορίζονταν μόνο σε μια στείρα διδασκαλία αλλά μας μιλούσε γενικότερα για το Βυζάντιο. Αυτό πήρα από εκείνη και θα την ευχαριστώ πάντα».
Η Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ είχε λάβει μεταξύ άλλων, τιμητικές διακρίσεις από τη Γαλλική Δημοκρατία. Είχε τιμηθεί ως Ταξιάρχης της Λεγεώνας της Τιμής, Μεγαλόσταυρος του Εθνικού Τάγματος της Τιμής, Διοικητής της Τάξης των Ακαδημαϊκών Φοινίκων και Ταξιάρχης των Τεχνών και των Γραμμάτων. Η κα. Πούλου όμως θυμάται την πιο ανθρώπινη πλευρά της Αρβελέρ και κρατά τη ζωντάνια και την αμεσότητα που είχε με τους φοιτητές της.
Ειδικότερα: «Κρατώ τη ζωντάνια της, την επιστημοσύνη της, την αμεσότητα που είχε στη διάρκεια της επαφής μέσω των μαθημάτων μαζί της. Ήμασταν νεαροί φοιτητές. Το 1980 δεν ήταν πολλοί εκείνοι που έφευγαν από την Ελλάδα για να σπουδάσουν στο εξωτερικό. Ήταν πολύ ζεστή. Είχε ένα πύργο στη Νορμανδία και καλούσε όσους φοιτητές μπορούσαν να πάνε μια φορά το χρόνο. Δυστυχώς εγώ δε μπόρεσα να πάω».
Δώρα Χρυσικού στην Κ: Είναι δυνατόν να μιλάμε ακόμη για την άμβλωση το 2026;
