Με στόχο να απαντήσουν στις πρόσφατες ανακοινώσεις του Μεγάρου Μαξίμου σχετικά με τη συνταγματική αναθεώρηση και να προτείνουν τις δικές τους θέσεις, το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται σε φάση επεξεργασίας προτάσεων για την αναθεώρηση του Συντάγματος.
Σύμφωνα με πληροφορίες, μια εκδοχή αυτών των προτάσεων, οι οποίες έχουν διαμορφωθεί με τη βοήθεια νομικών τόσο εντός όσο και εκτός του κομματικού πλαισίου, έχει ήδη αποσταλεί στους βουλευτές. Οι βουλευτές θα συμμετάσχουν σε μια κοινή θεματική συνεδρίαση με το Πολιτικό Συμβούλιο την ερχόμενη Τρίτη, προκειμένου να καταθέσουν τις απόψεις τους. Επιπλέον, οι προτάσεις αυτές θα αναρτηθούν στην ψηφιακή πλατφόρμα digitalsociety, με σκοπό να ενσωματωθούν και οι απόψεις των μελών της βάσης του κόμματος.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης παρουσίασε τα βασικά σημεία των προτάσεων στην πρόσφατη συνεδρίαση του Πολιτικού Συμβουλίου. Είναι σαφές ότι, ακόμη κι αν μερικές από αυτές τις προτάσεις συμπίπτουν ή είναι παρόμοιες με εκείνες της Νέας Δημοκρατίας, το ΠΑΣΟΚ δεν σκοπεύει να τις υπερψηφίσει στην παρούσα Βουλή, καταθέτοντας την επιθυμία του για αυξημένες πλειοψηφίες 3/5. Το κόμμα πιστεύει ότι τέτοιες πλειοψηφίες θα πρέπει να αφορούν αποκλειστικά το περιεχόμενο των προτάσεων και να εξετάζονται στην αναθεωρητική Βουλή μετά τις εκλογές. Στο πλαίσιο αυτό, η Χαριλάου Τρικούπη προτείνει την τροποποίηση του άρθρου 110, έτσι ώστε οι αυξημένες πλειοψηφίες των 180 βουλευτών να ισχύουν στο στάδιο της αναθεώρησης του περιεχομένου.
Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ περιλαμβάνει 21 άρθρα προς αναθεώρηση και την εισαγωγή τεσσάρων νέων, με κεντρικό στόχο την προάσπιση της συνταγματικής τάξης, την ενίσχυση της διαφάνειας και των θεσμικών ελέγχων, καθώς και την προστασία των πολιτών από τις σύγχρονες προκλήσεις. Οι προτάσεις εστιάζουν στη βελτίωση των θεσμών, της διαφάνειας και της λογοδοσίας, καθώς και στην προώθηση δικαιωμάτων που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας.
Μεταξύ των προτάσεων που αφορούν τους θεσμούς, περιλαμβάνονται:
1. Αναθεώρηση του άρθρου 86: ουσιαστική αποπολιτικοποίηση της ευθύνης υπουργών
Η προτεινόμενη ρύθμιση απομακρύνει πλήρως τη Βουλή από τη διαδικασία δίωξης. Τη σχετική αρμοδιότητα αναλαμβάνει ειδικό συμβούλιο, και αν η υπόθεση φθάσει στο ακροατήριο, η δίκη διεξάγεται ενώπιον του Ειδικού Δικαστηρίου.
2. Αναθεώρηση του άρθρου 90: Δικαιοσύνη χωρίς κυβερνητική κηδεμονία
Μεταφορά της αρμοδιότητας επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης σε ειδική μεικτή επιτροπή με 19 μέλη, κατά πλειοψηφία αποτελούμενη από μέλη της εθνικής αντιπροσωπείας, δικαστές και μέλη της νομικής κοινότητας (δικηγόρους και καθηγητές νομικών σχολών ΑΕΙ)
Συνταγματική κατοχύρωση της τετραετούς απαγόρευσης ανάληψης δημοσίων θέσεων ευθύνης από αφυπηρετήσαντες δικαστικούς λειτουργούς.
3. Συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, η οποία θα επιφορτιστεί με τον έλεγχο των οικονομικών των κομμάτων, των εκλογικών δαπανών και των δηλώσεων περιουσιακής κατάστασης των βουλευτών
4. Αναθεώρηση του άρθρου 110: Η υπερπλειοψηφία των 3/5 να απαιτείται υποχρεωτικά στην δεύτερη, αναθεωρητική Βουλή.
Όσον αφορά τα δικαιώματα, το ΠΑΣΟΚ αναμένεται να προτείνει:
5. Αναθεώρηση του άρθρου 16: Ρητή κατοχύρωση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα των μη κρατικών πανεπιστημίων.
6. Αναθεώρηση του άρθρου 17: Θεσπίζεται υποχρέωση του Κράτους να μεριμνά για την προστασία των παραμεθόριων και ευαίσθητων περιοχών της χώρας. Εισάγεται νομοθετική εξουσιοδότηση για την θέσπιση ειδικών περιορισμών και όρων στην άμεση ή έμμεση κτήση και μεταβίβαση δικαιωμάτων στις περιοχές αυτές, καθώς και σχετικών μηχανισμών ελέγχου ή απαγόρευσης συναλλαγών για λόγους εθνικής ασφάλειας.
7. Αναθεώρηση του άρθρου 21: Κατοχυρώνεται το Εθνικό Σύστημα Υγείας ως συνταγματικός θεσμός. Θεσπίζεται υποχρέωση του Κράτους να μεριμνά για την διασφάλιση της πρόσβασης των πολιτών σε επαρκή και προσιτή κατοικία, ιδίως μέσω της ανάπτυξης προγραμμάτων κοινωνικής κατοικίας.
Παράλληλα, το ΠΑΣΟΚ προτείνει αποκέντρωση της εξουσίας:
8. Αναθεώρηση του άρθρου 102: Ενισχύεται η αρχή της αυτοδιοίκησης, με την σαφέστερη κατοχύρωση του τεκμηρίου αρμοδιότητας υπέρ των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και τη θέσπιση αυξημένων εγγυήσεων για τη μεταβολή των αρμοδιοτήτων τους. Διευρύνεται η διοικητική και κανονιστική αυτοτέλεια των ΟΤΑ, περιορίζεται η κρατική εποπτεία σε έλεγχο νομιμότητας και ενισχύεται η θεσμική προστασία των αιρετών οργάνων. Ειδική μέριμνα λαμβάνεται για την οικονομική αυτοτέλεια, με πρόβλεψη επαρκών πόρων και κανόνες διαφάνειας και δημοσιονομικής ισορροπίας.
