Η είδηση ότι Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ προκάλεσε ανακούφιση στις αγορές και αισιοδοξία για την επιστροφή της ομαλότητας στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά. Ωστόσο, πίσω από τις διπλωματικές ανακοινώσεις κρύβεται μια πολύ πιο σύνθετη πραγματικότητα.
Παρά το γεγονός ότι το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του πλανήτη οδεύει προς επαναλειτουργία, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η πλήρης αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας μπορεί να χρειαστεί ακόμη και δύο μήνες.
Ο λόγος είναι οι νάρκες που φέρονται να έχουν τοποθετηθεί στην περιοχή κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Το μεγάλο εμπόδιο βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια
Σύμφωνα με πηγές της ναυτιλιακής βιομηχανίας και της θαλάσσιας ασφάλειας, η διαδικασία εντοπισμού και εξουδετέρωσης πιθανών ναρκών στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί πλέον την κορυφαία προτεραιότητα.
Οι επιχειρήσεις πραγματοποιούνται με τη χρήση εξειδικευμένων ναρκαλιευτικών μέσων και υποβρύχιων drones, ωστόσο η κλίμακα της αποστολής θεωρείται ιδιαίτερα απαιτητική. Εκτιμάται μάλιστα ότι θα χρειαστούν 40 έως 50 ημέρες προκειμένου να δημιουργηθούν ασφαλείς διάδρομοι διέλευσης που θα πείσουν ασφαλιστικές εταιρείες, πλοιοκτήτες και ενεργειακούς ομίλους να επιστρέψουν στην περιοχή. 
Ακόμη και η υποψία ύπαρξης ναρκών αρκεί για να κρατήσει μακριά τα περισσότερα δεξαμενόπλοια. Το οικονομικό ρίσκο είναι τεράστιο, καθώς ένα σύγχρονο υπερδεξαμενόπλοιο μαζί με το φορτίο του μπορεί να ξεπερνά σε αξία τα 300 εκατομμύρια δολάρια.
Η ναυτιλία παραμένει επιφυλακτική
Παρά τις ανακοινώσεις περί ειρήνευσης, οι μεγαλύτερες ναυτιλιακές εταιρείες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τον Περσικό Κόλπο ως ζώνη υψηλού κινδύνου.
Η κυκλοφορία πλοίων παραμένει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα. Πριν από τον πόλεμο, από τα Στενά του Ορμούζ διέρχονταν καθημερινά έως και 140 πλοία. Σήμερα ο αριθμός αυτός περιορίζεται σε μόλις 12 έως 15 διελεύσεις ημερησίως, γεγονός που αποτυπώνει τη δυσπιστία της αγοράς απέναντι στις συνθήκες ασφαλείας που επικρατούν στην περιοχή.
Η κατάσταση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς ότι από το Ορμούζ περνούσε περίπου το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου πριν από το ξέσπασμα της κρίσης.
Τα διόδια που προκαλούν αντιδράσεις
Ενώ η διεθνής ναυτιλιακή κοινότητα προσπαθεί να αξιολογήσει το επίπεδο ασφάλειας στην περιοχή, ένα νέο ζήτημα έχει αρχίσει να προκαλεί πολιτικές και οικονομικές αντιδράσεις.
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης υποστηρίζουν ότι στο τελικό κείμενο της συμφωνίας ενσωματώθηκε πρόβλεψη για την επιβολή τελών ναυτιλιακών υπηρεσιών στα πλοία που θα χρησιμοποιούν το πέρασμα.
Η Τεχεράνη παρουσιάζει τη ρύθμιση ως αναγνώριση του ιδιαίτερου ρόλου του Ιράν και του Ομάν στη διαχείριση των Στενών. Ωστόσο, αρκετές δυτικές χώρες αντιμετωπίζουν την προοπτική αυτή με σκεπτικισμό.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε ότι ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος μεταφοράς παγκοσμίως, ενώ παράλληλα εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο συνάδει με τις αρχές της ελεύθερης διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν φαίνεται να βάζει τέλος σε μια από τις πιο επικίνδυνες περιόδους που έχει γνωρίσει η περιοχή τα τελευταία χρόνια. Όμως η πραγματική επιτυχία της δεν θα κριθεί στις αίθουσες των διαπραγματεύσεων, αλλά στη θάλασσα.
Μόνο όταν ολοκληρωθούν οι επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης, επιστρέψουν οι ασφαλιστές και αυξηθεί ξανά η κίνηση των δεξαμενόπλοιων, θα μπορεί να ειπωθεί ότι τα Στενά του Ορμούζ έχουν πραγματικά ανοίξει.
Σύμφωνα με πληροφορίες από τον χώρο της ναυτιλίας και της άμυνας, τον κύριο ρόλο στις επιχειρήσεις εντοπισμού και εξουδετέρωσης ναρκών αναλαμβάνουν οι αμερικανικές δυνάμεις που ήδη επιχειρούν στην περιοχή, με τη συνδρομή ευρωπαϊκών χωρών που διαθέτουν εξειδικευμένα ναρκαλιευτικά μέσα.
Αν και δεν έχουν δημοσιοποιηθεί λεπτομέρειες για τον ακριβή συντονισμό της επιχείρησης, εκτιμάται ότι θα συμμετάσχουν επίσης συμμαχικές ναυτικές δυνάμεις από τη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία. Στόχος είναι η δημιουργία ασφαλών θαλάσσιων διαδρόμων που θα επιτρέψουν την επιστροφή των δεξαμενόπλοιων και των εμπορικών πλοίων στην περιοχή.
Πηγές της ναυτιλιακής βιομηχανίας σημειώνουν ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες δύσκολα θα δώσουν το «πράσινο φως» για πλήρη επανέναρξη των δρομολογίων εάν δεν υπάρξει διεθνής πιστοποίηση ότι οι διάδρομοι διέλευσης είναι απαλλαγμένοι από νάρκες.
Μέχρι τότε, η παγκόσμια οικονομία παρακολουθεί προσεκτικά την εξέλιξη των γεγονότων σε μια θαλάσσια λωρίδα λίγων δεκάδων χιλιομέτρων, από την οποία εξακολουθεί να εξαρτάται ένα μεγάλο μέρος της ενεργειακής τροφοδοσίας του πλανήτη.
