Μια εικόνα που προκαλεί έντονο προβληματισμό φέρνει στη δημοσιότητα η «Κ», μέσα από βίντεο και φωτογραφικό υλικό από τη Σιθωνία. Πλάι στο κλειστό γυμναστήριο της Νικήτης, σε σημείο από το οποίο διέρχονται καθημερινά αθλητές, γονείς, παιδιά και κάτοικοι, έχει σχηματιστεί ένας άτυπος χώρος απόθεσης απορριμμάτων, όπου, σύμφωνα με το οπτικό υλικό, βοειδή και αιγοπρόβατα βόσκουν ανάμεσα σε μπάζα, ογκώδη αντικείμενα και εγκαταλελειμμένα υλικά.
Η εικόνα πέρα από το αντιαισθητικό του πράγματος θέτει σοβαρά ερωτήματα για τη δημόσια υγεία, την προστασία του περιβάλλοντος, την ευζωία και την υγιεινή των ζώων, αλλά και την αντιπυρική θωράκιση μιας περιοχής που βρίσκεται στην καρδιά της τουριστικής περιόδου και περιβάλλεται από πευκοδάση.
Σύμφωνα με καταγγελίες που έχουν τεθεί υπόψη της «Κ», σε μικρή απόσταση από το σημείο υπάρχει εγκατάσταση ελαιοτριβείου, η οποία, κατά τη δημοτική αρχή, διαθέτει νόμιμη άδεια λειτουργίας. Ωστόσο, οι ίδιες καταγγελίες κάνουν λόγο για συγκέντρωση υγρών αποβλήτων στην περιοχή, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετα ερωτήματα για το αν έχουν γίνει οι απαραίτητοι έλεγχοι από τις αρμόδιες υπηρεσίες, ποια είναι η σύσταση των υγρών αυτών και αν υπάρχει οποιαδήποτε επίπτωση στο έδαφος, στο περιβάλλον και στα ζώα που κινούνται στην περιοχή.
Ιδιαίτερη διάσταση λαμβάνει και το ζήτημα της αρχαιολογικής προστασίας. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, η περιοχή συνδέεται με ζώνη αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, λόγω της γειτνίασης με την αρχαία Νικήτη και την περιοχή της αρχαίας Καμάρας. Εφόσον επιβεβαιώνεται ο χαρακτηρισμός της ως ζώνης αυξημένης προστασίας, τίθεται εύλογα το ερώτημα υπό ποιες προϋποθέσεις αδειοδοτήθηκε και λειτουργεί εκεί σχετική δραστηριότητα, αλλά και αν τηρούνται όλοι οι όροι που προβλέπει η νομοθεσία.
Από τη Νικήτη στον Μαρμαρά και τη Συκιά
Το πρόβλημα, πάντως, δεν φαίνεται να περιορίζεται σε ένα μόνο σημείο. Φωτογραφίες και λήψεις από drone που έχει στη διάθεσή της η «Κ» αποτυπώνουν αντίστοιχες εικόνες και σε άλλες περιοχές της Σιθωνίας, όπως στον Νέο Μαρμαρά και τη Συκιά.
Σε σημεία μέσα ή δίπλα σε δασικές εκτάσεις έχουν συγκεντρωθεί μπάζα, στρώματα, ξύλα, πλαστικά, παλιές οικιακές συσκευές, υπολείμματα οικοδομικών υλικών και κάθε είδους ογκώδη αντικείμενα. Οι εικόνες δείχνουν απορρίμματα κατά μήκος αγροτικών και δασικών δρόμων, σε περιοχές με πυκνή βλάστηση, δημιουργώντας την εντύπωση ότι δεν πρόκειται για μία τυχαία μικρή εστία, αλλά για ένα επαναλαμβανόμενο φαινόμενο ανεξέλεγκτης απόθεσης υλικών.
Το θέμα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της εποχής. Η Σιθωνία βρίσκεται στο μέσο της θερινής περιόδου, με αυξημένη τουριστική κίνηση, υψηλές θερμοκρασίες και έντονη αντιπυρική επικινδυνότητα. Σε αυτό το περιβάλλον, τα πεταμένα στρώματα, τα ξύλα, τα πλαστικά, τα χαρτόνια και τα ξερά κλαδιά δεν είναι απλώς εικόνες εγκατάλειψης. Είναι υλικά που, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, μπορούν να μετατραπούν σε εστίες ανάφλεξης.
Όταν τα σκουπίδια γίνονται κίνδυνος πυρκαγιάς
Η ανεξέλεγκτη απόθεση απορριμμάτων σε έναν τουριστικό δήμο με έντονο δασικό ανάγλυφο δεν αποτελεί μόνο πρόβλημα καθαριότητας. Αποτελεί ζήτημα πολιτικής προστασίας. Κάθε άτυπη χωματερή μέσα ή δίπλα σε πευκοδάσος μπορεί να εξελιχθεί σε παράγοντα κινδύνου, ιδίως όταν η πρόσβαση των υπηρεσιών είναι δύσκολη και όταν τα σημεία αυτά δεν φυλάσσονται ή δεν ελέγχονται συστηματικά.
Κάτοικοι της περιοχής επισημαίνουν ότι το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο. Ανάλογες εικόνες είχαν καταγραφεί και σε προηγούμενα ρεπορτάζ, με αναφορές σε Συκιά, Τορώνη, Νικήτη και άλλες περιοχές του Δήμου. Σε παλαιότερο ρεπορτάζ είχαν παρουσιαστεί μπάζα, οικοδομικά υλικά, έπιπλα, στρώματα και ογκώδη απορρίμματα κοντά σε οικισμούς, δρόμους προς παραλίες, ρέματα και αθλητικές εγκαταστάσεις.
Από την πλευρά της δημοτικής αρχής είχε αναφερθεί τότε ότι δρομολογείται οργανωμένη συλλογή ογκωδών, μέσα από τις προβλεπόμενες διαδικασίες, με προϋπολογισμό, αναθέσεις και ενίσχυση των υπηρεσιών καθαριότητας. Ωστόσο, οι εικόνες που καταγράφονται σήμερα επαναφέρουν το ίδιο ερώτημα: μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες, ποιος αναλαμβάνει την άμεση απομάκρυνση των υλικών που βρίσκονται ήδη μέσα ή δίπλα στο δάσος;
Ο δύσκολος προϋπολογισμός και τα περιθώρια του Δήμου
Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν τεθεί υπόψη της «Κ», ο προϋπολογισμός του Δήμου Σιθωνίας εγκρίθηκε μόλις πρόσφατα ομόφωνα από το Δημοτικό Συμβούλιο, έπειτα από μια μακρά και δύσκολη περίοδο κατά την οποία ο Δήμος λειτούργησε χωρίς εγκεκριμένο προϋπολογισμό, λόγω των ζητημάτων που σχετίζονται με το χρέος του Πόρτο Καρράς.
Αυτό, ωστόσο, δεν αναιρεί την πίεση που δημιουργούν οι εικόνες στο πεδίο. Τα ερωτήματα των κατοίκων παραμένουν συγκεκριμένα: έχουν καταγραφεί όλες οι εστίες ανεξέλεγκτης απόθεσης; Έχουν γίνει αυτοψίες; Έχουν επιβληθεί πρόστιμα; Έχει ενημερωθεί η Εισαγγελία ή οι συναρμόδιες υπηρεσίες; Υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα απομάκρυνσης των ογκωδών από τη Νικήτη, τον Νέο Μαρμαρά και τη Συκιά;
Η απάντηση του δημάρχου
Ο δήμαρχος Σιθωνίας, απαντώντας στη δημόσια τηλεόραση για τις εικόνες με τις παράνομες χωματερές, υποστήριξε ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τη Σιθωνία, αλλά όλους τους τουριστικούς δήμους της χώρας.
Όπως ανέφερε, «και στον Δήμο Σιθωνίας συμβαίνει ό,τι συμβαίνει σε όλους τους τουριστικούς δήμους. Δημιουργούνται χωματερές και αυτό αφορά και την παιδεία των ανθρώπων». Ο ίδιος σημείωσε ότι ο Δήμος αγωνίζεται καθημερινά για να παρέχει ασφάλεια, επιβάλλει βαριά πρόστιμα «στη μεγαλύτερη κλίμακα» και κινητοποιεί τα οχήματα και τα συνεργεία του για τον καθαρισμό των σημείων όπου εντοπίζονται προβλήματα.
Ο δήμαρχος υποστήριξε ακόμη ότι, τουλάχιστον μέσα στους οικισμούς, η κατάσταση έχει βελτιωθεί σημαντικά, δηλώνοντας ότι είναι περήφανος για την εικόνα που έχει επιτευχθεί. Για τα σημεία όπου υπάρχει επικινδυνότητα, ανέφερε ότι ο Δήμος παρεμβαίνει και καθαρίζει, «ίσως όχι την επόμενη ημέρα, αλλά σε δεκαπέντε με είκοσι ημέρες το πολύ».
Παρέθεσε, μάλιστα, και στοιχεία για τον όγκο των απορριμμάτων. Σύμφωνα με όσα είπε, μόνο πέρσι περισυλλέχθηκαν 27.000 τόνοι απορριμμάτων και ογκωδών, ενώ ήδη φέτος ο Δήμος έχει φτάσει τους 4.000 τόνους. «Για έναν δήμο 12.000 κατοίκων, αντιλαμβάνεστε τι σημαίνει αυτό», ανέφερε, θέτοντας και το ζήτημα της χρηματοδότησης των τουριστικών δήμων.
Κατά τον ίδιο, η κεντρική εξουσία θα πρέπει να αντιμετωπίσει διαφορετικά τους δήμους που σηκώνουν το βάρος της τουριστικής περιόδου. Ζήτησε, μάλιστα, μέρος του τέλους ανθεκτικότητας, των 3 έως 5 ευρώ ανά διανυκτέρευση, να επιστρέφει στους δήμους, ώστε να χρηματοδοτούνται οι αυξημένες ανάγκες καθαριότητας, πολιτικής προστασίας και υποδομών.
Τα ερωτήματα που μένουν ανοικτά
Η απάντηση της δημοτικής αρχής αναδεικνύει μια πραγματική πλευρά του προβλήματος: την πίεση που δέχονται οι τουριστικοί δήμοι, την εποχική αύξηση του πληθυσμού, τη δυσκολία της αποκομιδής, την έλλειψη πόρων και την ευθύνη όσων εγκαταλείπουν ανεξέλεγκτα απορρίμματα.
Ωστόσο, οι εικόνες από τη Νικήτη, τον Νέο Μαρμαρά και τη Συκιά δεν επιτρέπουν εφησυχασμό. Η ύπαρξη ογκωδών και εύφλεκτων υλικών μέσα ή δίπλα σε δασικές εκτάσεις απαιτεί άμεσο επιχειρησιακό σχέδιο. Η εικόνα ζώων που βόσκουν σε χώρο με απορρίμματα απαιτεί υγειονομικό και κτηνιατρικό έλεγχο. Οι καταγγελίες για υγρά απόβλητα κοντά σε ελαιοτριβείο απαιτούν περιβαλλοντική διερεύνηση. Και το ενδεχόμενο αρχαιολογικής προστασίας της περιοχής απαιτεί απαντήσεις από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος πέταξε τα σκουπίδια. Είναι ποιος τα εντόπισε, ποιος τα κατέγραψε, ποιος έχει την αρμοδιότητα να παρέμβει και πότε θα απομακρυνθούν. Το ίδιο πρόβλημα σε άλλους δήμους όπως στη Ν. Προποντίδα και ο εισαγγελέας παρενέβη. Γιατί σιωπά στην περίπτωση της Σιθωνίας; Γιατί στη Σιθωνία όπου ο φυσικός πλούτος, ο τουρισμός, η κτηνοτροφία, η δημόσια υγεία και η αντιπυρική προστασία συνυπάρχουν σε μια εύθραυστη ισορροπία, οι άτυπες χωματερές δεν είναι απλώς μια κακή εικόνα. Είναι προειδοποίηση.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ KARFITSA
