Με περισσότερους από 1.740 κωδικούς προϊόντων στα ράφια ξεκίνησε η νέα φάση της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών, σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια εξακολουθεί να αποτελεί βασική πίεση για τα νοικοκυριά. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν 12 αλυσίδες σούπερ μάρκετ και τρεις αλυσίδες παιχνιδιών και σχολικών ειδών, ενώ η λίστα παραμένει ανοιχτή σε νέες προσθήκες.
Οι πρώτοι αριθμοί δείχνουν ότι οι μειώσεις δεν είναι αμελητέες σε αρκετές περιπτώσεις. Περισσότεροι από ένας στους πέντε επώνυμους κωδικούς ξεπερνούν το 10%, ενώ υπάρχουν προϊόντα στα οποία η μείωση φτάνει ή ακόμη και υπερβαίνει το 30%.
Η εικόνα, ωστόσο, δεν είναι ίδια σε όλες τις κατηγορίες ούτε σε όλες τις αλυσίδες. Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο για τον καταναλωτή που προσπαθεί να καταλάβει τι πραγματικά κερδίζει στο ταμείο.
Πάνω από ένας στους πέντε επώνυμους κωδικούς με μείωση άνω του 10%
Στον βασικό κορμό της πρωτοβουλίας βρίσκονται 875 επώνυμα προϊόντα. Από αυτά, 191 εμφανίζουν τελική μείωση τουλάχιστον 10%. Σε 76 κωδικούς η πτώση της τιμής φτάνει ή ξεπερνά το 15%, σε 40 το 20%, ενώ 11 προϊόντα εμφανίζουν μειώσεις 30% και άνω.
Η μεγαλύτερη μείωση που καταγράφεται στη συγκεκριμένη λίστα αγγίζει το 44%, πρόκειται όμως για την υψηλότερη μεμονωμένη περίπτωση και όχι για τον γενικό κανόνα.
Ενδεικτική της πολυπλοκότητας είναι η περίπτωση των Barilla Integrale Farfalle των 500 γραμμαρίων. Ανάλογα με την αλυσίδα, η μείωση μπορεί να ξεκινά από μόλις 5,5% και να φτάνει έως 44%. Αντίστοιχα, στα μπισκότα Speculoos καραμέλα Παπαδοπούλου το εύρος κυμαίνεται από 5% έως 20%, ενώ το αλεύρι Μύλοι Θράκης για όλες τις χρήσεις εμφανίζει μείωση 20%.
Η διαφορά εξηγείται εν μέρει από τον τρόπο με τον οποίο προκύπτει η τελική τιμή. Η μέση μείωση που προέρχεται από τους προμηθευτές υπολογίζεται στο 6,6%, ενώ με την επιπλέον συμμετοχή των αλυσίδων σούπερ μάρκετ διαμορφώνεται περίπου στο 9%. Έτσι, το ίδιο ακριβώς προϊόν μπορεί να έχει διαφορετικό ποσοστό μείωσης ανάλογα με το κατάστημα.
Πού καταγράφονται οι μεγαλύτερες μειώσεις
Σε επίπεδο αριθμού προϊόντων, η προσωπική υγιεινή έχει τη μεγαλύτερη εκπροσώπηση, με 146 κωδικούς. Ακολουθούν τα γαλακτοκομικά και τα αυγά με 143 και τα ζυμαρικά, το ρύζι και τα όσπρια με 100 προϊόντα.
Στα γαλακτοκομικά και τα αυγά, η μέση μείωση υπολογίζεται περίπου στο 8,7%, με 55 από τα 143 προϊόντα να καταγράφουν διψήφια πτώση τιμής. Ακόμη μεγαλύτερες μέσες μειώσεις εμφανίζονται σε μικρότερες κατηγορίες. Σάλτσες, μουστάρδες, μαγιονέζες και αλοιφές φτάνουν κατά μέσο όρο περίπου στο 17,2%, ενώ στις σοκολάτες και τα σοκολατοειδή η μέση μείωση βρίσκεται στο 12,5%.
Σχολικά είδη: Εδώ οι διψήφιες μειώσεις είναι ο κανόνας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η εικόνα στα σχολικά, ειδικά καθώς η πρωτοβουλία συμπίπτει με την επιστροφή των μαθητών στις τάξεις.
Από τους 403 σχολικούς κωδικούς που αναλύθηκαν, οι 373 έχουν μείωση τουλάχιστον 10%. Αυτό σημαίνει ότι περισσότεροι από εννέα στους δέκα βρίσκονται σε διψήφιο ποσοστό. Σε 43 κωδικούς η μείωση φτάνει ή ξεπερνά το 20%, σε 21 το 25%, ενώ η μεγαλύτερη αγγίζει το 36%.
Σε συγκεκριμένα προϊόντα καταγράφονται ακόμη μεγαλύτερες διαφορές. Στο MyMarket, για παράδειγμα, σχολικά είδη από εταιρείες όπως BIC, UHU, Pritt, Carioca, SKAG και Cosmos εμφανίζονται με μειώσεις 25%, ενώ χαρτί φωτοτυπικού Α4 φτάνει στο 31%. Στον Μασούτη, τετράδιο Pen2Pen καταγράφει μείωση 36%, τη μεγαλύτερη της συγκεκριμένης λίστας.
Τι αλλάζει στις τιμές των κρεάτων
Μειώσεις καταγράφονται και στα νωπά κρέατα. Περισσότεροι από ένας στους τέσσερις κωδικούς της λίστας έχουν πτώση τιμής τουλάχιστον 10%. Συγκεκριμένα, 28 κωδικοί βρίσκονται στο 10% και άνω, 10 στο 15% και άνω, ενώ τέσσερις ξεπερνούν το 25%.
Η μεγαλύτερη μείωση φτάνει στο 28,1% και αφορά τέσσερις κωδικούς βόειου κρέατος στον Μασούτη. Σε άλλες αλυσίδες καταγράφονται μειώσεις 10% έως 15% σε βασικά κομμάτια κρέατος και παρασκευάσματα.
Στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας η μέση μείωση διαμορφώνεται περίπου στο 8%. Από τους 360 κωδικούς, 94 έχουν μείωση τουλάχιστον 10%, ενώ η υψηλότερη φτάνει στο 33%.
Το πρόβλημα με το «πριν» και το «μετά»
Υπάρχει, πάντως, μια σημαντική λεπτομέρεια για όποιον προσπαθήσει να διαπιστώσει στο ράφι πόσο πραγματικά μειώθηκε ένα προϊόν.
Η ειδική σήμανση δείχνει ότι ένας κωδικός συμμετέχει στην πρωτοβουλία και αναγράφει τη νέα τιμή, όχι όμως απαραίτητα την προηγούμενη τιμή ή το ποσοστό της μείωσης.
Ως βασικό εργαλείο σύγκρισης του «πριν» και του «μετά» παρουσιάζεται η πλατφόρμα PosoKanei, όπου έχει δημιουργηθεί ειδική ενότητα για τα προϊόντα της πρωτοβουλίας. Και εδώ όμως υπάρχουν περιορισμοί. Η σύγκριση είναι ευκολότερη στα τυποποιημένα προϊόντα, ενώ δεν προσφέρεται με τον ίδιο τρόπο σε ορισμένα προϊόντα που πωλούνται με το κιλό. Παράλληλα, οι τιμές από τις τρεις αλυσίδες παιχνιδιών και σχολικών ειδών που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία δεν περιλαμβάνονται στην πλατφόρμα.
Και μετά τις μειώσεις, τι γίνεται με τις ανατιμήσεις;
Το άλλο μεγάλο ερώτημα αφορά το τι θα συμβεί από εδώ και πέρα. Το άτυπο πάγωμα των ανατιμήσεων που είχε συμφωνηθεί για Ιούλιο και Αύγουστο ολοκληρώθηκε και, σύμφωνα με τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, τηρήθηκε «σε γενικές γραμμές». Δεν υπάρχει όμως αντίστοιχη οριζόντια συμφωνία για τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.
Παράλληλα, η κυβέρνηση παρατείνει για τον Σεπτέμβριο την επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης, η οποία διατηρείται στα 10 λεπτά ανά λίτρο στην αντλία. Το δημοσιονομικό κόστος για τον μήνα υπολογίζεται περίπου στα 30 εκατ. ευρώ, με το ντίζελ να θεωρείται κρίσιμο για τη συγκράτηση του κόστους μεταφοράς των προϊόντων.
Η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών θα συνεχιστεί έως το τέλος Δεκεμβρίου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα παραμείνουν φθηνότεροι οι ίδιοι ακριβώς κωδικοί σε όλη τη διάρκειά της. Οι επιχειρήσεις μπορούν να εναλλάσσουν τα προϊόντα που εντάσσουν στη δράση, αντικαθιστώντας έπειτα από ένα διάστημα έναν μειωμένο κωδικό με κάποιον άλλο.
Για τον καταναλωτή, λοιπόν, το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στα μεγάλα ποσοστά που εμφανίζονται στις λίστες. Βρίσκεται κυρίως στη σύγκριση, από αλυσίδα σε αλυσίδα και από προϊόν σε προϊόν, καθώς πίσω από ένα εντυπωσιακό «έως 44%» κρύβεται μια αγορά όπου οι πραγματικές μειώσεις μπορεί να διαφέρουν αισθητά.
