Άνοιξα τον λογαριασμό του ρεύματος με την τηλεόραση αναμμένη. Στην οθόνη η χώρα ευημερούσε. Στο χαρτί προσπαθούσα να θυμηθώ αν είχα φιλοξενήσει κρυφά μια υψικάμινο. Έσβησα την τηλεόραση. Η ευημερία εξαφανίστηκε, ο λογαριασμός έμεινε. Προφανώς χειρίστηκα λάθος το πείραμα.
ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΡΑΓΩΓΙΑ
Με όλη αυτή τη συζήτηση για την αποκαλούμενη «κβαντική ιατρική», που ήρθε στο προσκήνιο με την υπόθεση Μαζωνάκη, άρχισα να σκέφτομαι ότι η λέξη έχει αδικηθεί. Η Ένωση Ελλήνων Φυσικών εξήγησε ότι τέτοιοι θεραπευτικοί ισχυρισμοί στερούνται επαρκούς τεκμηρίωσης.
Στην πολιτική, πάντως, η σχετική μέθοδος έχει εφαρμοστεί προ πολλού: σου περιγράφουν μια πραγματικότητα που δεν μπορείς να εντοπίσεις και, όταν επιμένεις, εξετάζουν τι πρόβλημα έχεις εσύ.
Ο Σρέντινγκερ είχε τη γάτα του. Εμείς έχουμε τον πολίτη. Στην κυβερνητική εκδοχή της κβαντικής υπέρθεσης, ο ίδιος άνθρωπος είναι ταυτόχρονα αρκετά εύπορος ώστε να αποδεικνύει την επιτυχία της οικονομίας και αρκετά φτωχός ώστε να δικαιούται μαθήματα διαχείρισης από έναν υπουργό. Η τελική του κατάσταση εξαρτάται από την ερώτηση του δημοσιογράφου.
Ο βουλευτής της ΝΔ Σπύρος Κουλκουδίνας, για παράδειγμα, επικαλέστηκε την κίνηση στη Συγγρού ως ένδειξη οικονομικής αντοχής και παρέπεμψε στα μέσα μαζικής μεταφοράς όποιον δεν αντέχει τα δέκα ευρώ βενζίνης για τη δουλειά του.
Εξαιρετική μέθοδος. Βλέπεις αυτοκίνητα, συμπεραίνεις ευημερία. Με την ίδια λογική, βλέπεις ουρά στα επείγοντα και συμπεραίνεις ότι ο πληθυσμός απολαμβάνει ομαδικές εξόδους.
Κι εγώ, βέβαια, κυκλοφορώ με αυτοκίνητο. Νόμιζα ότι πήγαινα στη δουλειά. Τώρα πληροφορούμαι ότι περιφέρω αποδεικτικό στοιχείο υπέρ της κυβέρνησης. Θα βάλω τον λογαριασμό της βενζίνης σε κορνίζα, να έχω κι ένα πτυχίο ευμάρειας.
Η Σοφία Βούλτεψη είχε ήδη προτείνει, το 2024, το χωριό και την ενδοχώρα ως διεξόδους για τις ακριβές διακοπές. Το χωριό αποκτά έτσι θεραπευτικές ιδιότητες: απορροφά την αδυναμία σου να πληρώσεις το πλοίο. Αν διαθέτεις και πατρικό, θεραπεύεσαι πλήρως. Αν δεν διαθέτεις, θα ήταν συνετό να επιλέξεις καλύτερους προγόνους.
Πρόκειται για μια αξιοθαύμαστη πολιτική τεχνολογία. Η δυσκολία μετακίνησης αντιμετωπίζεται με αλλαγή μέσου, η αδυναμία διακοπών με αλλαγή προορισμού. Με λίγη ακόμη έρευνα θα αντιμετωπιστεί και η ακρίβεια των τροφίμων με αλλαγή όρεξης. Η κυβέρνηση διατηρεί το πρόγραμμά της. Εσύ αναλαμβάνεις τις παρενέργειες.
Ύστερα εμφανίζεται ο Μάκης Βορίδης με την ανησυχία ότι το άθροισμα επιδομάτων και κοινωνικών διευκολύνσεων μπορεί να φτάνει τα χίλια ευρώ και να αποθαρρύνει την εργασία. Στην εξίσωση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την επιδότηση ενοικίου και την απαλλαγή συμμετοχής στα φάρμακα.
Ομολογώ ότι δεν είχα αντιληφθεί πόσο προσοδοφόρα μπορεί να είναι η δυσκολία. Να χάνεις τη δουλειά σου, να χρειάζεσαι βοήθεια για το νοίκι και να αρρωσταίνεις: ένα μικρό επενδυτικό χαρτοφυλάκιο. Ο άνθρωπος που μετράει τα χάπια του παρουσιάζεται περίπου ως εισοδηματίας. Η εξουσία έχει ένα ιδιαίτερο χάρισμα στην αριθμητική: προσθέτει τις ανάγκες σου και βρίσκει προνόμια.
Ο Χάρης Θεοχάρης έδωσε και την κοινωνική ταξινόμηση, μιλώντας για κόμματα που εκπροσωπούν τον «κακομοίρη» και για «νοικοκύρηδες». Εδώ η κβαντική υπέρθεση αποκτά κομματική εφαρμογή. Ο ίδιος πολίτης μπορεί να αναβαθμιστεί κοινωνικά χωρίς να πάρει ούτε ένα ευρώ αύξηση. Αρκεί να αλλάξει ψηφοδέλτιο. Τέτοια κινητικότητα ούτε το ασανσέρ.
Η περιφρόνηση, βέβαια, έχει πάντα τον τόνο μιας χρήσιμης συμβουλής. Εκφέρεται με την άνεση ανθρώπων που θεωρούν ότι η δική τους εξασφάλιση αποτελεί απόδειξη ανωτερότητας. Κι εσύ οφείλεις να τους ακούς ευγνωμονώντας που, μαζί με τη δυσκολία σου, ανέλαβαν και την ανατροφή σου.
Έτσι κατασκευάζεται ο ιδανικός πολίτης: πληρώνει, περιορίζεται, προσαρμόζεται και αποφεύγει να χαλάει το κλίμα. Η πραγματική φυσική απαιτεί να δοκιμάζονται οι προβλέψεις της. Η κυβερνητική εκδοχή απαιτεί να δοκιμάζονται οι αντοχές σου.
Οι «κακομοίρηδες», πάντως, έχουν κι αυτοί μια μικρή κβαντική ιδιότητα: μέχρι να ανοίξει η κάλπη, κανείς δεν ξέρει ποιος θα ψάχνει δουλειά.
