Το στρες και το άγχος που προκάλεσε η πανδημία έφεραν ένα ακόμη long Covid symptom που ονομάστηκε coronasomnia. Είναι η διαταραχή του ύπνου που παρατηρήθηκε σε χιλιάδες ανθρώπους ως επακόλουθο της καραντίνας, της αγωνίας για το αύριο και του αρνητικού κλίματος που διαμόρφωσε η πανδημία. Η ψυχίατρος Έλενα Καλόγερα μας εξηγεί τον όρο αυτό που μπήκε στη ζωή μας, αλλά και ποιοι είναι οι βασικοί κανόνες υγιεινής για ποιοτικό ύπνο.
«Με το αυξημένο στρες και το άγχος, υπάρχει σαφής αντίκτυπος στον ύπνο και πλέον είναι πιο επίκαιρο από ποτέ να στραφούμε στους βασικούς κανόνες υγιεινής που σχετίζονται με τον ύπνο: περιορισμός του χρόνου στο κρεβάτι, χωρίς ρολόι στο υπνοδωμάτιο, σταθερό πρόγραμμα ύπνου, σωματική άσκηση το απόγευμα ή νωρίς το βράδυ (τουλάχιστον τρεις ώρες πριν από τον ύπνο), ισορροπημένη διατροφή μέσα στην ημέρα και ελαφρύ γεύμα το βράδυ, αποφυγή κατανάλωσης καφέ, αλκοόλ και νικοτίνης το απόγευμα, συνθήκες άνετες και κατάλληλες για ύπνο, δραστηριότητες που σας χαλαρώνουν πριν κοιμηθείτε, αποφυγή προσπάθειας να κοιμηθείτε αναγκαστικά μέσα στη νύχτα, περιορισμός των σύντομων ύπνων κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Εξίσου βοηθητικά έχουν αποδειχθεί η εστίαση σε αισθητηριακά ερεθίσματα, για παράδειγμα, ένα ρόφημα της αρεσκείας του πάσχοντα, ο αρωματισμένος χώρος, η χαλαρωτική μουσική, ο χαμηλός φωτισμός, το διάβασμα ενός βιβλίου και, φυσικά, η αποφυγή φωτεινών διεγερτικών ερεθισμάτων, όπως οθόνες κινητών, τηλεοράσεων κ.λπ.».
Η αϋπνία, όπως μας εξηγεί η ειδικός, διακρίνεται σε πρωτοπαθή ή ιδιοπαθή αϋπνία και σε δευτεροπαθή αϋπνία, ανάλογα με την ανίχνευση ή μη κάποιου αιτίου που την προκαλεί.
Η δευτεροπαθής αποτελεί τη συχνότερη μορφή αϋπνίας και μπορεί να οφείλεται σε ψυχολογικό στρες από ψυχοπιεστικά γεγονότα ζωής (απώλεια προσφιλούς προσώπου, οικονομική δυσχέρεια κ.λπ.), σε περιβαλλοντικούς παράγοντες (θόρυβοι, υπερβολική ζέστη ή κρύο κ.λπ.), σε διαταραχή του 24ωρου κύκλου ύπνου-εγρήγορσης, σε διαταραχή του κιρκαδιανού ρυθμού (άστατος τρόπος ζωής, εργασία σε βάρδιες, ακανόνιστο ωράριο και πρόγραμμα, τζέτλαγκ), σε ψυχιατρικά και νευροψυχιατρικά αίτια (άγχος, κατάθλιψη), σε ιατρικά αίτια (πόνος, δύσπνοια, πολυουρία, νοσήματα καρδιαγγειακά, αναπνευστικά, μυοσκελετικά, ενδοκρινολογικά, γαστρεντερικά κ.λπ.), σε φάρμακα και νόμιμες ή παράνομες ουσίες (πχ, αντιυπερτασικά, αντικαταθλιπτικά, αλκοόλ, καφεΐνη, νικοτίνη, διεγερτικά – αλλά και η απότομη διακοπή τους), σε διάφορες πρωτοπαθείς διαταραχές του ύπνου (σύνδρομο ανήσυχων ποδιών, αποφρακτική υπνική άπνοια).
Η αυπνία, ο ύπνος λιγότερο από 7 ώρες και πάνω από 9 ώρες συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης, μεταβολικού συνδρόμου, εμφράγματος του μυοκαρδίου, καρδιακής ανεπάρκειας, αρρυθμίας και θνησιμότητας μέσω φλεγμονωδών, ανοσολογικών, νευροανατομικών, ενδοκρινολογικών και γενετικών παραγόντων.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ POLITICAL
