Aόρατες αναμνήσεις τις παιδικής μας ηλικίας διαμορφώνουν τις ζωές μας - Karfitsa.gr
Άρθρα

Aόρατες αναμνήσεις τις παιδικής μας ηλικίας διαμορφώνουν τις ζωές μας

Γράφει η Νάνσυ Νενέρογλου-Πεταλωτή*

Σχεδόν όλοι έχουμε ακούσει το περίφημη φράση, “Όσοι δεν μπορούν να θυμηθούν το παρελθόν τους είναι καταδικασμένοι να το επαναλάβουν”. Κάποια εκδοχή αυτής της έκφρασης χρησιμοποιείται συχνά όταν συζητάμε ευρείες πολιτισμικές παραμέτρους όπως ο πόλεμος και η πολιτική, καθώς επίσης κατά πολύ και για τη δική μας προσωπική ιστορία. Όσο λιγότερο μπορούμε να φέρουμε στο παρελθόν μας φως, τόσο πιο πιθανό είναι να διαμορφώσουμε τη ζωή μας, συχνά με τρόπους που δεν επιθυμούμε.

Μια από τις πιο πολύτιμες πτυχές της ψυχοθεραπείας είναι ότι προσφέρει στους ανθρώπους την ευκαιρία να παρουσιάσουν και να κατανοήσουν διάφορες εμπειρίες από την τους παιδική ηλικία. Μερικές από τις αναμνήσεις μας για το τι συνέβη σε εμάς ως παιδιά είναι σαφείς, ενώ άλλες είναι εντελώς ασαφείς. Οι πρώτες αναμνήσεις ενός παιδιού είναι σιωπηρές, επειδή ο εγκέφαλος δεν έχει αναπτυχθεί αρκετά ώστε να κωδικοποιεί την έκδηλη μνήμη. Η έκδηλη μνήμη περιλαμβάνει πληροφορίες αυτοβιογραφικών γεγονότων και ‘συνειδητές’ εμπειρίες, καθώς επίσης και τεκμηριωμένη γνώση η οποία μπορεί σκόπιμα να ανακαλεστεί. Ο σχηματισμός αυτού του είδους εξαρτάται από γνωστικές διεργασίες όπως η κριτική σκέψη, η εκτίμηση και η σύγκριση.

Η έκδηλη μνήμη δεν έρχεται στην επιφάνεια μέχρι την ηλικία των 3 ετών. Ότι βιώνει ένα παιδί πριν από αυτό είναι σιωπηρό- καταγράφεται στο ασυνείδητο. Για παράδειγμα, ένας άνθρωπος έχει πιθανώς σιωπηρές-άδηλες αναμνήσεις από τα πρώτα χρόνια της ζωής του, όταν η μητέρα του τον άφησε σε μία χώρα για να ξεκινήσει μια νέα ζωή σε μία άλλη χώρα. Ωστόσο, μπορεί να έχει έκδηλες αναμνήσεις όταν ήταν 8 ετών και εγκαταλείφθηκε από τον πατέρα του. Και οι δύο αναμνήσεις είχαν πιθανότατα μεγάλο ρόλο στη διαμόρφωση της ζωής του, αλλά κάθε μια θα βιώθηκε με διαφορετικούς τρόπους.

Η άδηλη μνήμη βασίζεται σε δομές στον εγκέφαλό μας που έχουν αναπτυχθεί πλήρως πριν γεννηθούμε. Επειδή είναι μια ασυνείδητη, σωματική μνήμη, όταν ενεργοποιείται στο παρόν, δεν φαίνεται να προέρχεται από το παρελθόν. Αντ ‘αυτού, φαίνεται να συμβαίνει στο τώρα μας. Έχει περιγραφεί ως «διατήρηση χωρίς να θυμόμαστε» και ως «μη εκφραστική, μη λεκτική μνήμη». Μπορεί να είναι συμπεριφορική, συναισθηματική, αντιληπτική ή σωματοαισθητηριακή και συχνά γίνεται αισθητή στο σώμα. Ένα καλό παράδειγμα είναι η οδήγηση του ποδηλάτου. Μπορεί να περάσουν πολλά χρόνια που ένας άνθρωπος έχει να οδηγήσει ποδήλατο και να θυμάται ενστικτωδώς πώς να οδηγεί.

Οι ασυνείδητες αναμνήσεις μας έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη ζωή μας. Ωστόσο, αντί να προσδιορίσουμε την αρχική πηγή της αντίδρασής μας, τις ερμηνεύουμε συχνά ως κάτι που πρέπει να αντιμετωπιστεί στην τρέχουσα κατάσταση. Για παράδειγμα, μπορεί να αισθανόμαστε θυμό στον σύντροφό μας απλώς και μόνο επειδή έχει μια συγκεκριμένη έκφραση στο πρόσωπό του. Μπορεί να αισθανόμαστε άγχος όταν φροντίζουμε το παιδί μας με βάση ενός παλιού συναισθήματος που είχαμε ως παιδί. Μπορεί να ερμηνεύσουμε κίνδυνο σε μη βλαβερές καταστάσεις και να αντιδράσουμε υπερβολικά.

Συχνά, οι ισχυρότερες και πιο έντονες αντιδράσεις μας στο παρόν προέρχονται από τις σιωπηρές αναμνήσεις μας, λόγω των έντονων συναισθημάτων που συνδέονται με αυτές τις αναμνήσεις. Ωστόσο, εάν μπορούμε να κάνουμε αυτές τις σιωπηρές αναμνήσεις σαφείς, μπορούμε να επιλύσουμε το άλυτο τραύμα και να αισθανθούμε πιο ολοκληρωμένοι μέσα μας. Με ποιούς τρόπους μπορούμε να το επιτύχουμε;

1. Σκεφτείτε το. Το πρώτο βήμα είναι απλώς να είστε περίεργοι για τις αντιδράσεις σας, ανοιχτοί και αγαπώντας τον εαυτό σας καθώς διερευνάτε τι συναισθήματα και σκέψεις που ενεργοποιούνται σε ορισμένες καταστάσεις. Είναι σημαντικό να είστε επίσης συμπονετικοί και να αποφεύγετε την κριτική όταν ανοίγετε την πόρτα στην ιστορία σας και προσπαθείτε να αποκαλύψετε τα γεγονότα που σας πλήττουν.

2. Γράψτε για αυτό. Κρατώντας ημερολόγιο και καταγράφοντας τις σκέψεις και τα συναισθήματά σας καταφέρνετε να κατανοήσετε και να αισθανθείτε τον πλήρη πόνο της εμπειρίας σας. Με αυτή την τεχνική είναι πιθανό να κάνετε σαφείς τις αναμνήσεις και να κατανοήσετε τον εαυτό σας και τις αντιδράσεις σας σε βαθύτερο επίπεδο. Δεν είναι μόνο το τραύμα που βιώνετε που σας επηρεάζει, αλλά το τραύμα που δεν έχει επιλυθεί είναι πιο περιοριστικό για τη ζωή σας.

3. Μιλήστε για αυτό. Η ψυχοθεραπεία είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος για να αποκατασταθούν τα συναισθήματα που προκύπτουν και ενεργοποιούνται ως αντανακλάσεις της ιστορίας σας.

Η κατάδυση στην ιστορία μας μπορεί να είναι τρομακτική για πολλούς από εμάς. Οι αναμνήσεις που έχουν καταγραφεί στο υποσυνείδητο μπορούν να ξεκλειδώσουν ορισμένα μυστήρια που δεν μας ενδιαφέρουν πάντοτε. Ωστόσο, η αλήθεια είναι ότι επηρεαζόμαστε από αυτές τις αναμνήσεις στο παρόν μας. Είναι σημαντικό λοιπόν και ιδιαίτερα χρήσιμο να γνωρίζουμε το παρελθον μας, να ζούμε το ‘εδώ και τώρα’ μας με καλή ψυχική υγεία και να πορευόμαστε στο μέλλον μας με ισχυρά εφόδια.

*η κα Νενέρογλου-Πεταλωτή είναι ψυχολόγος και συνιδρύτρια του Reggio Thessaloniki

Σχολιάστε

ΚΛΙΚ ΚΑΙ ΔΙΑΒΑΖΕΙΣ

Κάντε κλικ στο εξώφυλλο και διαβάστε ΔΩΡΕΑΝ την τελευταία έκδοση της Εφημερίδας «Καρφίτσα»

Polls

Sorry, there are no polls available at the moment.

 

 

 

 

STAY CONNECTED

NEWSLETTER

Focus-On

Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ