Αγία Σοφία, ο «ομφαλός» της Θεσσαλονίκης - 10 πράγματα που πρέπει να ξέρετε - Karfitsa.gr
Θεσσαλονίκη Ρεπορτάζ

Αγία Σοφία, ο «ομφαλός» της Θεσσαλονίκης – 10 πράγματα που πρέπει να ξέρετε

Της Φιλίππα Βλαστού

Εάν πάρεις έναν παλιό χάρτη της Θεσσαλονίκης και τραβήξεις δυο κάθετες γραμμές θα δεις ότι τέμνονται στον Ιερό Ναό της Αγίας Σοφίας. Αυτό το μνημείο τεράστιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Ένας ναός που είναι συνυφασμένος με την ιστορία της Θεσσαλονίκης του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος και καθημερινά μας διδάσκει κάτι για την πόλη. Ο αρχιμανδρίτης Ειρηναίος Βογιατζής, προϊστάμενος του Ιερού Καθεδρικού και Προσκυνηματικού Ναού Της Του Θεού Σοφίας μιλώντας στην Karfitsa κατέγραψε κάποιες βασικές πληροφορίες που θα πρέπει να γνωρίζουμε για την ιστορία του.

 

 

1. Ο Ιερός Ναός της Αγίας Σοφίας έχει  περίπου 1500 χρόνια ιστορία. Χτίστηκε στα μέσα του 7ου αιώνα, στα θεμέλια μιας παλαιοχριστιανικής εκκλησίας, η οποία είχε καταστραφεί. Υπάρχουν κάποια σημεία στον προαύλιο χώρο που μας υποδεικνύουν την ύπαρξη αυτή της εκκλησίας.

 

2. Μετά την τέταρτη σταυροφορία που έγινε στη Θεσσαλονίκη η πόλη καταλήφθηκε από τους Φράγκους και η Αγία Σοφία έγινε καθεδρικός, όμως καθολικός ναός. Μέχρι που το 1224 καταλήφθηκε ξανά από τους Βυζαντινούς και έγινε ο Μητροπολιτικός Ναός της Θεσσαλονίκης.

 

3. Η Αγία Σοφία είναι χτισμένη στον αρχιτεκτονικό τύπο της βασιλικής με θολωτό, στα πρότυπα της Αγίας Σοφίας της Κωνσταντινούπολης. Το μόνο κοινό βέβαια που υπάρχει μεταξύ τους είναι η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε στην κατασκευή του τρούλου, ο οποίος φαίνεται ότι αιωρείται, καθώς οι κίονες είναι κρυμμένοι και δεν φαίνονται.

4. Ο τρούλος έχει το μοναδικό ψηφιδωτό της Αναλήψεως, που φαίνονται οι δώδεκα απόστολοι, ο Χριστός, η Παναγιά και δυο άγγελοι.

 

5. Τα ψηφιδωτά που έχει μέσα ο ναός είναι της περιόδου της εικονομαχίας και μετά την λήξη της ψηφηδοποιήθηκε η Πλατυτέρα πίσω.

 

6.  Μετά την ανακατάληψη της Θεσσαλονίκης από τους Βυζαντινούς και ο ναός γινόμενος ξανά μητροπολιτικός της ορθοδόξου έρχεται η μαύρη ιστορία με τους Τούρκους, το 1430, οι οποίοι κατέλαβαν την πόλη. Ο ναός μετατρέπεται σε τζαμί. Υπάρχει μια φημολογία, η οποία δεν είναι γραμμένη σε κανένα βιβλίο και έχει σωθεί από στόμα σε στόμα, που λέει ότι η Αγία Σοφία παραδόθηκε από τον Μωάμεθ των Πορθητή ως προσωπικό τζαμί της μητέρας του, η οποία ήταν κρυπτοχρηστιανή και για αυτό η Αγία Σοφία ήταν ο μοναδικός ναός που μετατράπηκε σε τζαμί χωρίς να αλλάξει όνομα. Βέβαια οι εσωτερικές τοιχογραφίες καταστράφηκαν όλες και μπήκαν ζωγραφιές, απομιμήσεις μαρμάρου με μωαμεθανικά μοτίβα. Χωρίς να πειράξουν όμως τα ψηφιδωτά και κάποιες αγιογραφίες. Δυο εξ αυτών σώζονται μέχρι σήμερα και βρίσκονται σε δυο παράθυρα.

 

7. Μετά το 1912 η Θεσσαλονίκη παραδίδεται στους Έλληνες, από τους Τούρκους και μετατρέπεται σε ορθόδοξος καθεδρικός ναός. Τότε έγινε μια μεγάλη δοξολογία και πραγματοποιήθηκαν ξανά τα εγκαίνια του ναού από τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Γεννάδιο Αλεξιάδη. Έκτοτε ο ναός παραμένει ως καθεδρικός.

 

8. Μετά τον μεγάλο σεισμό του 1978 που σημειώθηκε στη Θεσσαλονίκη η Αγία Σοφία υπέστη σοβαρές ζημιές, οι οποίες για να φτιαχτούν χρειάστηκαν 20 χρόνια. Μέσα σε αυτές τις εργασίες ανακατασκευής του ναού που έγιναν, το έτος 1981 βρέθηκε πίσω από το δεξιό αναλόγιο το σκήνωμα του μητροπολίτου Θεσσαλονίκης Βασιλείου, ο οποίος είναι ο Άγιος Βασίλειος ο ομολογητής της Θεσσαλονίκης, τον οποίο εναπόθεσαν σε μια μεγάλη ασημένια λάρνακα και τον τοποθέτησαν στο δεξί κλίτος της Αγίας Σοφίας, σε ένα παρεκκλήσι.

 

9. Υπάρχει μια φημολογία ότι στο βάθος της Αγίας Σοφίας, στο δεξί κλίτος, κάτω από την Αγία Τράπεζα της Αγίας Άννας, βρίσκεται ο τάφος του Αγίου Γρηγορίου Παλαμά.

 

10. Το 1988 ο ναός ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς από την UNESCO.

 

 

Από την έντυπη Karfitsa

Σχολιάστε

ΚΛΙΚ ΚΑΙ ΔΙΑΒΑΖΕΙΣ

Κάντε κλικ στο εξώφυλλο και διαβάστε ΔΩΡΕΑΝ την τελευταία έκδοση της Εφημερίδας «Καρφίτσα»

Polls

Sorry, there are no polls available at the moment.

 

STAY CONNECTED

NEWSLETTER

 

Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ