«Αποζημίωση του Ελληνικού Δημοσίου και παρενέργειες εμβολίων» - Γράφει ο Γεώργιος Κ. Βασιλειάδης - Karfitsa.gr
Blogs Αρθρογραφία – Μόνιμες στήλες

«Αποζημίωση του Ελληνικού Δημοσίου και παρενέργειες εμβολίων» – Γράφει ο Γεώργιος Κ. Βασιλειάδης

Γράφει ο δικηγόρος Γεώργιος Κ. Βασιλειάδης

 

Την 10η Μαΐου 2021, δημοσιεύτηκε η υπ’ αριθμόν 622/2021 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) σχετικά με αποζημίωση του Ελληνικού Δημοσίου λόγω παρενεργειών που προκλήθηκαν από εμβόλιο, απόφαση που προκάλεσε το ενδιαφέρον των μέσων μαζικής ενημέρωσης λόγω του καίριου ζητήματος των εμβολιασμών και των πιθανών παρενεργειών και πώς αυτές επηρεάζουν τη λεγόμενη αστική ευθύνη του Δημοσίου.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, σύμφωνα με τα άρθρα 105 και 106 του Εισαγωγικού Νόμου του Αστικού Κώδικα (ΕισΝΑΚ) το Ελληνικό Δημόσιο υπό τις εκεί οριζόμενες προϋποθέσεις οφείλει αποζημίωση λόγω παράνομης ή και σε ορισμένες περιπτώσεις νόμιμης συμπεριφοράς των οργάνων του. Προϋποθέσεις, λοιπόν, αυτής της ευθύνης του Ελληνικού Δημοσίου είναι η ενέργεια ή η παράλειψη: α) να προκαλείται από όργανο του Νομικού Προσώπου του Κράτους ή άλλου Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (π.χ. Ο.Τ.Α.), β) να αφορά την κυριαρχική διοίκηση και όχι τη συναλλακτική διοίκηση, γ) να έγινε κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας που έχει ανατεθεί στα εν λόγω όργανα και όχι επ’ ευκαιρία της άσκησης δημόσιας εξουσίας, δ) να είναι παράνομη ή σε ορισμένες περιπτώσεις νόμιμη πράξη, ε) να προκλήθηκε βλάβη που συνδέεται αιτιωδώς με αυτή την ενέργεια ή παράλειψη, ήτοι αυτή η ενέργεια ή η παράλειψη είναι επαρκώς ικανή (πρόσφορη) κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων να επιφέρει τη ζημία και στ) να έγινε κατά παράβαση διάταξης που δεν έχει τεθεί για το γενικό συμφέρον. Η παράνομη πράξη δεν χρειάζεται να είναι διοικητική πράξη, αλλά μπορεί να είναι και υλική πράξη (π.χ. εμβολιασμός). Η ζημία που προκαλείται μπορεί να είναι θετική ζημία όσο και αποθετική ζημία (διαφυγόν κέρδος), περιουσιακή ζημία ή/και ηθική βλάβη ή ακόμη και σε περίπτωση θανάτου ψυχική οδύνη. Τέλος, το σημαντικό στην αστική ευθύνη του Δημοσίου είναι ότι η κρατική ευθύνη είναι αντικειμενική, δηλαδή το Ελληνικό Δημόσιο ενέχεται ανεξαρτήτως υπαιτιότητας του δρώντος οργάνου του.

Γενικά, όπως είναι εύλογο, αποζημίωση δικαιούται κάποιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο, όταν η ενέργεια ή η παράλειψη είναι παράνομη. Εντούτοις, στην αστική ευθύνη του Δημοσίου, δηλαδή στην περίπτωση που αναλύω, μπορεί να ευθύνεται το Ελληνικό Δημόσιο και επί τη βάση νόμιμης ζημιογόνου πράξης υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Ως εκ τούτου, είναι πιθανό ακόμη και μία νόμιμη κρατική ενέργεια να οδηγήσει σε ζημία του εκάστοτε πολίτη (πχ υποχρεωτικός εμβολιασμός και παρενέργειες του εμβολίου).

Όσον αφορά τη συγκεκριμένη περίπτωση που έκρινε το Συμβούλιο της Επικρατείας, μητέρα, ως έχουσα τη γονική μέριμνα, άσκησε αγωγή για λογαριασμό της ανήλικης κόρης της στο Διοικητικό Πρωτοδικείο ζητώντας από το Ελληνικό Δημόσιο αποζημίωση λόγω ηθικής βλάβης, καθώς κατόπιν του υποχρεωτικού εμβολιασμού της ανήλικης με το εμβόλιο MMR ΙΙ (τριδύναμο εμβόλιο ιλαράς, παρωτίτιδας και ερυθράς) αυτή νόσησε από πανεγκεφαλίτιδα μία πολύ σπάνια, αλλά ανεπιθύμητη παρενέργεια του εν λόγω εμβολίου, μάλιστα η ανήλικη κοπέλα απεβίωσε, έτσι τη δίκη τη συνέχισε ως κληρονόμος η μητέρα της. Το Διοικητικό Πρωτοδικείο δέχθηκε την αγωγή αποζημίωσης λόγω ηθικής βλάβης, εντούτοις το Διοικητικό Εφετείο κατόπιν εφέσεως του Ελληνικού Δημοσίου την απέρριψε. Έτσι, με αίτηση αναίρεσης η υπόθεση εκδικάστηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο επισήμανε ότι αποζημίωση του Ελληνικού Δημοσίου μπορεί να γεννηθεί όχι μόνο από μία παράνομη πράξη, αλλά και από μία νόμιμη πράξη, όπως είναι αυτή του -νόμιμου και για την προστασία της δημόσιας υγείας- εμβολιασμού, όταν αιτιωδώς από το συγκεκριμένο εμβόλιο παράγονται ανεπιθύμητες παρενέργειες, ακόμη και σπανιότατες. Την ευθύνη αυτή του κράτους προς εύλογη αποκατάσταση της ζημίας τη θεμελιώνει το Συμβούλιο της Επικρατείας στο άρθρο 4 παρ. 5 και 25 παρ. 4 του Συντάγματος.

Μπορεί βάσει αυτής της απόφασης να γεννηθούν αξιώσεις των πολιτών κατά του Ελληνικού Δημοσίου λόγω πιθανών παρενεργειών από άλλους εμβολιασμούς, όπως για παράδειγμα από εμβολιασμούς για τον COVID-19; Το ζήτημα είναι ανοιχτό, για να γεννηθεί τέτοια αξίωση προς αποζημίωση από το Ελληνικό Δημόσιο ή άλλο Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, θα πρέπει να συντρέχουν όλες οι ανωτέρω προϋποθέσεις, αν αυτές συντρέχουν, τότε ο πολίτης μπορεί να προσφύγει στα δικαστήρια με αγωγή, αιτούμενος κάθε ζημία που υπέστη εξαιτίας εμβολίου που είναι νόμιμο και που έγινε για την προστασία της δημόσιας υγείας. Δύο, όμως, πολύ σημαντικά ζητήματα είναι ότι η ανωτέρω απόφαση αφορά υποχρεωτικό εμβολιασμό ανηλίκων (π.χ τριδύναμο εμβόλιο ιλαράς, παρωτίτιδας και ερυθράς) και όχι εμβολιασμό που στηρίζεται στην ελεύθερη βούληση των πολιτών, όπως τον εμβόλιο για τον COVID-19, χωρίς όμως από την απόφαση να αποκλείονται και αυτές οι περιπτώσεις. Κατά την άποψη μου, σε περίπτωση που ο εμβολιασμός κατά του COVID-19 γίνει κάποια στιγμή υποχρεωτικός θα είναι μεγαλύτερες και οι πιθανότητες εκείνων των πολιτών που θα προσφύγουν στα ελληνικά δικαστήρια, σε περίπτωση παρενεργειών του εμβολίου, να δικαιωθούν με αποζημίωση. Τέλος, εξέχουσας σημασίας είναι το γεγονός ότι η ζημία που προκαλείται στον ιδιώτη θα πρέπει να προξενείται αιτιωδώς από το συγκεκριμένο εμβόλιο, δηλαδή -εντελώς συνοπτικά- να είναι μία ανεπιθύμητη παρενέργεια του εμβολίου, ακόμη και σπανιότατη που είναι αυτή που προκάλεσε τη βλάβη στο άτομο.

Συμπερασματικά, η ανωτέρω απόφαση χαράσσει το γενικό πλαίσιο του τι συμβαίνει σε περίπτωση παρενεργειών από εμβολιασμό, εντούτοις δεν είναι σίγουρο ότι κάθε περίπτωση με διαφορετικές συνθήκες θα τύχει ίδιας αντιμετώπισης από το ΣτΕ.

Σχολιάστε

ΚΛΙΚ ΚΑΙ ΔΙΑΒΑΖΕΙΣ

Κάντε κλικ στο εξώφυλλο και διαβάστε ΔΩΡΕΑΝ την τελευταία έκδοση της Εφημερίδας «Καρφίτσα»

Polls

Sorry, there are no polls available at the moment.

STAY CONNECTED

NEWSLETTER

 

Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ