Η διασπορά αλλάζει. Η εποχή που οι «γκασταρμπάιτερ» χόρευαν ζεμπέκικο στη φωνή του Μπιθικώτση «φεγγάρι μάγια μου ‘κανες και περπατώ στα ξένα» παρήλθε, οριστικώς
Γράφει ο Δημήτρης Δραγώγιας
Ένα χρόνο πριν το θάνατό του ο Ανδρέας Παπανδρέου ίδρυσε το Συμβούλιο Απόδημου Ελληνισμού με έδρα τη Θεσσαλονίκη με τη σύμφωνη γνώμη των τότε πολιτικών ελληνικών κομμάτων. Ο στόχος αυτού του φορέα ήταν η αντιμετώπιση των θεμάτων της ελληνικής διασποράς και ουσιαστικά ένας κόμβος καλύτερης επικοινωνίας μεταξύ των αποδήμων με την πατρίδα για την ενδυνάμωση του ελληνισμού. Στην ουσία επρόκειτο για γνωμοδοτικό και εισηγητικό όργανο προς την Πολιτεία.
Έκτοτε, το ΣΑΕ, ήκμασε μέχρι το millenium, παρήκμασε ακολούθως, μέχρι που απαξιώθηκε εντελώς. Το αρχικό όραμα για τη δημιουργία ενός συμβουλευτικού και διεκδικητικού οργάνου, που θα ένωνε, θα αναδείκνυε και θα αξιοποιούσε τον απόδημο Ελληνισμό απέτυχε.
Τυπικά υπάρχει, ουσιαστικά δε λειτουργεί. Οι λόγοι είναι απλοί. Δεν μπορείς να επιβάλεις στη διασπορά έναν φορέα που δεν την αντιπροσωπεύει. Τα συνέδρια που διεξήγοντο στη Θεσσαλονίκη – όταν κι όποτε – ακόμη και στην εποχή που … δέναμε τα σκυλιά με τα λουκάνικα, αναδείκνυαν έναν συνδικαλιστικό τουρισμό. Το χειρότερο όμως ήταν ότι οι κυβερνήσεις επιδίωκαν να επιβάλουν ανθρώπους που ελάχιστη έως μηδαμινή σχέση είχαν με τη διασπορά και τη λειτουργία της, υποβάθμισαν ηγετικούς οργανισμούς της ελληνικής ομογένειας με συγκεκριμένες και δεδομένες σχέσεις σε όλο το φάσμα των δραστηριοτήτων. Η διασπορά αλλάζει. Η εποχή που οι «γκασταρμπάιτερ» χόρευαν ζεμπέκικο στη φωνή του Μπιθικώτση «φεγγάρι μάγια μου ‘κανες και περπατώ στα ξένα» παρήλθε, οριστικώς. Οι δεύτερες και τρίτες γενιές, έχουν αφομοιωθεί στις χώρες τους κι όσοι ψάχνουν τις ρίζες τους ή τον επαναπατρισμό τους – ναι υπάρχουν κι αυτοί – βρίσκουν τον τοίχο της γραφειοκρατίας. Πολλοί αγνοούν τα προγράμματα σπουδών που προσφέρουν τα πανεπιστήμιά μας για τους αποδήμους Έλληνες, αλλά και τους ξένους που σκέπτονται να σπουδάσουν στην Ελλάδα. Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που ευαγγελιζόταν όλες οι κυβερνήσεις μπλοκαριζόταν, είτε με αφορμή την κρίση των μνημονίων, είτε τώρα την πανδημία. Η Ελλάδα θα μπορούσε μόνο από την προσέλκυση ενός μικρού ποσοστό των αποδήμων στα πανεπιστήμιά της, να προσελκύσει κεφάλαια που θα βοηθούσαν στην οικονομική αυτοτέλεια των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Κι όπου κεφάλαια, περισσότερη, έρευνα, καινοτομία, πρόοδος.
Γιατί τα αναφέρω όλα αυτά; Με αφορμή την επανασύσταση του ΣΑΕ που υποσχέθηκε και η παρούσα κυβέρνηση υπό την υποσημείωση ότι έδρα της θα είναι, πια, η Αθήνα. Ποιες θα είναι οι αντιστάσεις, αντιδράσεις, αντιπροτάσεις των αρχών – κι αρχόντων – της Θεσσαλονίκης δεν γνωρίζω, αν και κρίνοντας από τα έργα και ημέρες των αιρετών της πολιτικής κυρίως σκηνής, δεν πολυβλέπω και καμιά επανάσταση. Εκείνο που γνωρίζω είναι ότι μια ακόμη ευκαιρία, όπως και οι άλλες στη σειρά, για την ενίσχυση του ρόλου αυτής της πόλης κινδυνεύει να χαθεί. Σαν τη θρυλική γενιά των … επικών γκασταρμπάιτερ.
Από την έντυπη εφημερίδα Karfitsa
