«Η Τοπική Αυτοδιοίκηση θα πρέπει να υποστηριχθεί και να εκπαιδευθεί καταλλήλως στις νέες απαιτήσεις που προκύπτουν για την προστασία του περιβάλλοντος».
Αυτό σημειώνει σε συνέντευξη της στην Karfitsa η Κασάπη Κωνσταντία – Αναστασία, Msc Γεωλόγος – Περιβαλλοντολόγος ΑΠΘ – μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Γενικών Γραμματέων «ΚΛΕΙΣΘΕΝΗΣ» και manager έργων στον Αναπτυξιακό Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης «ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ Α.Ε.». Η κα Κασάπη αναφέρθηκε επίσης στον σχεδιασμό των Δήμων της χώρας μας για το κλίμα και την ενέργεια και στις προκλήσεις τις νέας εποχής.
Τι είναι το «νέο σύμφωνο δημάρχων»; Τι προβλέπει;
Η τοπική αυτοδιοίκηση βαδίζει πλέον σε μια νέα εποχή, πράσινης, ενεργειακής και ταυτόχρονα ψηφιακής μετάβασης. Στις σύγχρονες αυτές ανάγκες προσαρμόστηκε το νέο Σύμφωνο των Δημάρχων, προκειμένου να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο για τις τοπικές κοινωνίες συνδέοντας την ανάγκη με τη χρηματοδότηση. Το νέο Σύμφωνο Δημάρχων πραγματεύεται τις προκλήσεις για μετριασμό της κλιματικής αλλαγής – μείωση των εκπομπών, ανθεκτικότητα των πόλεων – προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και αύξηση της ασφαλούς, βιώσιμης και οικονομικά προσιτής ενέργειας – μείωση της ενεργειακής φτώχειας. Έτσι, ο στόχος δημιουργίας περισσότερο αειφόρων, ελκυστικών, βιώσιμων, ευέλικτων και ενεργειακά αποδοτικών περιοχών αποτελεί συλλογική ευθύνη και κοινό όραμα των Δημάρχων παγκοσμίως. Άλλαξε το αντικείμενο και η εμβέλεια του. Οι υπογράφοντες Δήμοι προχωρούν σε εκπόνηση απογραφής εκπομπών αναφοράς, σε εκτίμηση των κινδύνων και της τρωτότητας από την κλιματική αλλαγή, σε σύνταξη Σχεδίου Δράσης Αειφόρου Ενέργειας και Κλίματος (ΣΔΑΕΚ) και υποβολή έκθεσης προόδου ανά διετία σε πλατφόρμα. Εφόσον ακολουθείται αυτή η σειρά των βημάτων, οι Δήμοι πληρούν τις προϋποθέσεις για υποβολή αιτήματος χρηματοδότησης προς εφαρμογή του ΣΔΑΕΚ τους. Προσκλήσεις ανακοινώνονται συνεχώς.
Ποιες προκλήσεις έχει να αντιμετωπίσει η τοπική αυτοδιοίκηση όσον αφορά την ανακύκλωση;
Αξίζει να ειπωθεί πως στην προσπάθεια για ένα περιβαλλοντικά, κοινωνικά και οικονομικά σταθερό περιβάλλον, μακροπρόθεσμα σε τοπικό επίπεδο, πεδία που πρόκειται να αντιμετωπίσει η τοπική αυτοδιοίκηση αφορούν επίσης τη διαχείριση των αποβλήτων, των μεταφορών, της ύδρευσης – αποχέτευσης, των παράκτιων ζωνών, του οδοφωτισμού, τη δημιουργία δημοτικών χώρων πρασίνων και νέων φυτεύσεων. Και αυτό γιατί σε όλα αυτά υπάρχει κατανάλωση ενέργειας και επιρροή του κλίματος. Για παράδειγμα, το μεθάνιο που εκπέμπεται από την καύση ορυκτών καυσίμων και την τελική διάθεση των αστικών στερεών αποβλήτων, είναι 28 φορές πιο ισχυρό από το διοξείδιο του άνθρακα στην παγίδευση θερμότητας. Και ειδικά για τα θέματα καθαριότητας – ανακύκλωσης, για να ανταποκριθούν οι Δήμοι στο σχεδιασμό για εξυπηρέτηση διακριτών ρευμάτων αποβλήτων, πράσινου, μπλε, καφέ, κόκκινου και κίτρινου κάδου χρειάζονται υλικοτεχνική υποδομή και ανθρώπινο δυναμικό που σήμερα δεν έχουν. Κάθε ζώνη αποκομιδής προϋποθέτει ύπαρξη πληρώματος, απορριμματοφόρου, δικτύου κάδων και χώρου εναπόθεσης.
Πράσινη μετάβαση στους δήμους της χώρας. Σε τι επίπεδο είμαστε; Ποια τα περιθώρια βελτίωσης;
Η Ευρώπη οδεύει σταθερά σε ισχυροποίηση του ρόλου των πόλεων. Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες έχουν την επαφή με τους πολίτες και την αρμοδιότητα παροχής υψηλής ποιότητας ζωής σε βιώσιμες, ευπροσάρμοστες στο κλίμα και ακμάζουσες πόλεις. Περιθώρια βελτίωσης της σημερινής κατάστασης σαφώς και υπάρχουν. Ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η κατάλληλη προσέγγιση και ο σχεδιασμός των αναγκαίων διαδικασιών και μέτρων για την εφαρμογή των πράσινων πολιτικών. Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στο στάδιο σύνταξης Σχέδιων Ενεργειακής Απόδοσης κτιρίων (ΣΕΑΚ) για όσους δεν τα έχουν κάνει και Δημοτικών Σχεδίων Μείωσης Εκπομπών. Η εκπόνηση αυτών των Σχεδίων αποτελεί προϋπόθεση για την αξιολόγηση προτάσεων των Ο.Τ.Α. για χρηματοδότηση στον τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας και της κλιματικής αλλαγής καθώς και ενεργειακής αναβάθμισης των κτιρίων τους. Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία στοχεύει σε κλιματικά ουδέτερη Ευρώπη έως το 2050, τόνωση της οικονομίας με πράσινη τεχνολογία, βιώσιμη βιομηχανία, βιώσιμες μεταφορές και μείωση της ρύπανσης. Η μετατροπή των κλιματικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων σε ευκαιρίες θα καταστήσει τη μετάβαση δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς για όλους.
Υπάρχουν νέες πρακτικές που μπορούν να υιοθετήσουν οι δήμοι για να βοηθήσουν στην προστασία του περιβάλλοντος;
Υπάρχει γνώση, τεχνογνωσία και καταγραφή καλών πρακτικών που θα μπορούσαν οι Δήμοι να υιοθετήσουν. Όμως, η Τοπική Αυτοδιοίκηση θα πρέπει να υποστηριχθεί και να εκπαιδευθεί καταλλήλως στις νέες απαιτήσεις. Η πεπατημένη οδός χρειάζεται αναθεώρηση και η μετάβαση πρέπει να γίνει βήμα – βήμα και με συχνή παρακολούθηση.
