Αύξηση της χρηματοδότησης και όχι των ορίων συνταξιοδότησης προτείνει ο καθηγητής Οικονομικής Ανάλυσης και Διεθνών Οικονομικών στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Περικλής Γκόγκα
Πέραν της παραγωγικότητας σε πολλά δύσκολα επαγγέλματα, πχ οδηγοί ταξί, λεωφορείων, φορτηγών, δεν είναι και πολύ ασφαλές και ιδανικό για την κοινωνία να έχουμε εργαζόμενους 70 ετών
Συνέντευξη στον Γ. Κατσιάνη
Ο Περικλής Γκόγκας θεωρεί αναγκαία την μετάβαση από την οικονομία Φρανκενστάϊν σε ένα αναπτυξιακό μοντέλο που θα προσφέρει ευημερία στους Έλληνες πολίτες. Στο πλαίσιο αυτό, τάσσεται υπέρ «της αύξησης της χρηματοδότησης από άλλες πηγές του κράτους» για τις συντάξεις και όχι των ορίων ηλικίας. Επιπλέον θεωρεί ότι ως χώρα «έχουμε χάσει 10 με 20 χρόνια ανάπτυξης», λόγω της οικονομικής κρίσης.
Κύριε Γκόγκα, μπορεί μια οικονομία που στηρίζεται στην κατανάλωση να έχει αναπτυξιακό πρόσημο;
«Όλο το οικονομικό σύστημα βασίζεται και υπάρχει με τελικό στόχο την κατανάλωση. Δημιουργεί τον ενάρετο κύκλο της αύξησης παραγωγής και επενδύσεων, αύξησης απασχόλησης και αύξησης εισοδήματος. Όμως για να λειτουργήσει αυτός ο κύκλος υπάρχουν σημαντικές προϋποθέσεις: -Η κατανάλωση να κατευθύνεται στην εγχώρια παραγωγή καθώς όταν γίνεται με εισαγόμενα προϊόντα, ο παραπάνω κύκλος λειτουργεί για τις χώρες που μας εξάγουν προϊόντα και όχι για μας. -Η κατανάλωση από μόνη της δεν αρκεί. Χρειάζονται επενδύσεις σε τεχνολογία και υποδομές για να μπορεί η οικονομία να παράγει περισσότερα και καλύτερα προϊόντα (αύξηση της παραγωγικότητας). -Αν η κατανάλωση τροφοδοτείται από δανεισμό (ιδιωτικό ή δημόσιο) και όχι από πραγματική αύξηση των μισθών και της απασχόλησης, τότε δημιουργείται μια ‘φούσκα’ που αργά ή γρήγορα θα σκάσει».
Πόσο θα πλήξει τους Έλληνες παραγωγούς η εφαρμογή της συμφωνίας Mercosur;
«Θα δημιουργήσει αναπόφευκτα θεμιτό και αθέμιτο ανταγωνισμό. Θεμιτό καθώς θα αυξηθεί η προσφορά αγροτικών προϊόντων με άμεσο αποτέλεσμα την μείωση των τιμών τους. Οι χώρες της Mercosur έχουν τεράστιες εκτάσεις και πολύ χαμηλότερο κόστος παραγωγής. Αυτό σίγουρα θα πλήξει τους Έλληνες αγρότες. Η κατάργηση των δασμών θα επιτρέψει την εισαγωγή μεγάλων ποσοτήτων από βοδινό κρέας και πουλερικά, ζάχαρη, ρύζι, μέλι, εσπεριδοειδή. Πέρα από αυτά όμως είναι πολύ σημαντικό το θέμα του αθέμιτου ανταγωνισμού. Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα ποιοτικών προτύπων: -Οι Ευρωπαίοι αγρότες υποχρεούνται από την ΕΕ να ακολουθούν αυστηρούς κανόνες για τα φυτοφάρμακα. -Παρόμοιοι κανόνες υπάρχουν και για την ευζωία των ζώων της κτηνοτροφίας. -Οι χώρες της Mercosur θα πρέπει να αποδείξουν ότι τα προϊόντα τους δεν προέρχονται από περιοχές που έχουν υποστεί αποψίλωση δασών (Κανονισμός EUDR)».
Θεωρείτε ότι επίκειται αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης, λόγω και του δημογραφικού προβλήματος;
«Εδώ υπάρχει μια σημαντική αντίφαση. Από την μια έχουμε πρόβλημα σοβαρό με την γήρανση του πληθυσμού, καθώς λιγότεροι εργαζόμενοι θα πληρώνουν εισφορές για την χρηματοδότηση των συντάξεων των ολοένα και περισσότερων ηλικιωμένων. Άρα θα υπάρχει ένα πρόβλημα χρηματοδότησης των συντάξεων. Ταυτόχρονα, όμως, βλέπουμε την κυβέρνηση ενώ υποστηρίζει τα παραπάνω, να μειώνει συνεχώς τις σχετικές εισφορές για τις συντάξεις. Είναι δηλαδή σαν να ρίχνουμε βενζίνη στη φωτιά. Επίσης, η αύξηση των ορίων δεν είναι μονόδρομος για πολλούς λόγους: -Δεν έχουμε ανταποδοτικό συνταξιοδοτικό σύστημα αλλά φορολογικό. Δηλαδή, οι εισφορές που πληρώνουμε δεν πάνε ακριβώς σε μας για την σύνταξή μας στο μέλλον αλλά στο σύνολο των φορολογικών εσόδων της κυβέρνησης. Αν γινότανε αυτό, με τον ‘προσωπικό κουμπαρά’ που είναι σύστημα ‘πιο δίκαιο’ όπως προβάλλεται, κανείς δεν λέει ότι οι συντάξεις δεν θα ήταν ούτε στο μισό από ό,τι είναι τώρα καθώς σήμερα το 20% των πλουσιότερων πληρώνει το 80% των φόρων, άρα και το 80% της σύνταξής μας. -Έτσι, η μόνη λύση δεν είναι η αύξηση των ορίων, αλλά και η αύξηση της χρηματοδότησης από άλλες πηγές του κράτους. -Η αύξηση των ορίων δεν είναι ιδανική λύση για πολλούς λόγους πέρα από τους προφανείς:
- Η παραγωγικότητα του/της 70χρονου/νης γιατρού, χτίστη, εργάτη, καθηγητή, σε καμία περίπτωση δεν είναι κοντά σε αυτή του/της 30χρονου/νης.
- Πέραν της παραγωγικότητας σε πολλά δύσκολα επαγγέλματα, πχ οδηγοί ταξί, λεωφορείων, φορτηγών, δεν είναι και πολύ ασφαλές και ιδανικό για την κοινωνία να έχουμε εργαζόμενους 70 ετών.
- Τέλος, όσο περισσότερο παραμένουν στην εργασία τους οι αρχαιότεροι, τόσο πιο δύσκολο είναι να μπουν στην παραγωγική διαδικασία οι νεότεροι και παραγωγικότεροι εργαζόμενοι. Αυτό έχει σημαντικές συνέπειες στην παραγωγικότητα, ανταγωνιστικότητα, καινοτομία και ανάπτυξη της οικονομίας».
Κατά την άποψη σας, πρέπει να αλλάξει το οικονομικό μοντέλο της χώρας; Αν ναι/όχι, γιατί;
«Είναι το πλέον προφανές ότι πρέπει να αλλάξουμε. Καταρχάς, δεν υπάρχει μοντέλο ανάπτυξης στην Ελλάδα. Τα τελευταία 30 χρόνια κινούμαστε αποκλειστικά στην τύχη, χωρίς όχι μόνο μακροπρόθεσμο αλλά ούτε και μεσοπρόθεσμο σχεδιασμό και πρόγραμμα. Και είναι αδιαμφισβήτητο αυτό, καθώς καταφέραμε να φτάσουμε να είμαστε από μια μεσαία σε ευημερία και πραγματικό εισόδημα χώρα της ΕΕ, πλέον στην προτελευταία θέση μετά την Βουλγαρία. Και αυτό, μετά την ένταξη των πρώην κομμουνιστικών χωρών της ανατολικής Ευρώπης που θα έπρεπε να μας φέρουν σε καλύτερη θέση κατά μέσο όρο και όχι σε χειρότερη. Πλέον η τάση μας είναι αρνητική ενώ της Βουλγαρίας θετική και έτσι σε 1-2 χρόνια θα είμαστε η φτωχότερη χώρα της ΕΕ. Η αλλαγή λοιπόν ή καλύτερα η εφαρμογή ενός οικονομικού μοντέλου είναι επιτακτική ανάγκη πριν φτάσουμε στην καταστροφή. Ο Έλληνας πολίτης -και μετά αναγκαστικά θα ακολουθήσουν τα κόμματα- θα πρέπει να αποφασίσει τι πρότυπο έχει για την Ελλάδα, σε ποια χώρα θα ήθελε να μοιάσει. Να δει πού οι πολίτες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος που είμαστε το 90% του πληθυσμού έχουν μεγαλύτερη ευημερία – περνάνε καλύτερα. Το πλουσιότερο 10% περνάει εξαιρετικά σε όλες τις χώρες, με οποιοδήποτε οικονομικό, πολιτικό και αναπτυξιακό μοντέλο. Τέτοιες χώρες-πρότυπα για μένα είναι οι Σκανδιναβικές, π.χ η Δανία που είναι μια μικρή σε έκταση και πληθυσμό χώρα σαν την Ελλάδα, που όμοια με εμάς δεν έχει μεγάλους φυσικούς πόρους (όπως πχ η Νορβηγία), αλλά είναι πρώτη στην ΕΕ και δεύτερη στον κόσμο σε ευημερία των πολιτών της. Νιώθουν και είναι σε ευημερία και έχουν ασφάλεια στην ζωή τους. Άλλα καλά πρότυπα είναι οι χώρες της δυτικής Ευρώπης: Γαλλία, Ολλανδία, Βέλγιο, ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία. Σίγουρα όχι, πάντως, οι ΗΠΑ όπου το 5% ζει εξαιρετικά και το 95% κινδυνεύει με μια μικρή ατυχία ή καταστροφή να χάσει τα πάντα. Άρα, πρέπει να βάλουμε στόχο ένα πρότυπο και να το ακολουθήσουμε. Δεν είναι πατέντα η επιτυχία της Δανίας που απαγορεύεται να αντιγράψουμε. Και ούτε φυσικά πρέπει να κάνουμε, όπως κάνουμε μέχρι τώρα, μια οικονομία Φρανκενστάιν, αντιγράφοντας κομμάτια από διαφορετικές χώρες με αποτέλεσμα να μην μπορούν όλα αυτά να λειτουργήσουν μαζί».
Πόσα χρόνια θα χρειαστεί να περάσουν για να επιστρέψουμε και πάλι στην πρό κρίσης, περίοδο;
«Η σύντομη απάντηση είναι ότι δεν θα φτάσουμε πότε το σημείο που θα ήμασταν σήμερα αν δεν είχαμε την κρίση. Θα φτάσουμε απλώς το σημείο που ήμασταν πριν την κρίση – έχουμε χάσει δηλαδή, 10 με 20 χρόνια ανάπτυξης. Και το ακόμα χειρότερο, πέρα από το ΑΕΠ μας που θα φτάσει κάποτε αυτό του 2008, είναι ότι πλέον η έντονη ανισότητα και τα καρτέλ παντού, διανέμουν το ΑΕΠ άνισα και άδικα υπέρ του πλουσιότερου 5%».
