«Πόλεμος 2020-2021: Η αρχή της αρχής», γράφει η Κατερίνα Χαρκιολάκη

Γράφει η Ιστορικός, Master in States, Societies and Transition, Κατερίνα Χαρκιολάκη

Ο αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος Ηράκλειτος (6ος-5ος π.Χ αι.) στο «Περί Φύσεως» αναφέρει: «ο πόλεμος είναι ο πατέρας των πάντων και ο βασιλιάς των πάντων και μερικούς τους έκανε θεούς, άλλους ανθρώπους, μερικούς τους έκανε δούλους, άλλους ελεύθερους».

Πολύ αργότερα ο Henry Maine (1822-1888),αναφέρει: «Ο πόλεμος φαίνεται πως είναι τόσο παλιός όσο και το ανθρώπινο είδος, αλλά η ειρήνη είναι μια μοντέρνα επινόηση».

Αν ταξινομήσουμε τις περιόδους της ιστορίας χρονικά με βάση τις περιόδους πολέμου και ειρήνης (ας πάρουμε ως παράδειγμα την ελληνική από την 8η χιλ. π.Χ που έχουμε αρχαιολογικά τεκμήρια) θα διαπιστώσουμε πως η μεγαλύτερη περίοδος είναι πόλεμος/συγκρούσεις/κατακτημένες περιοχές.

Το απόγειο των τεχνών και της φιλοσοφίας στην αρχαία Ελλάδα ήταν μια μικρή περίοδος ειρήνης, ο Χρυσός Αιώνας του Περικλή, που και πάλι άρχισε μετά από πόλεμο και έληξε με πόλεμο. Η επιστήμη, οι τέχνες, η φιλοσοφία άνθισαν πλήρως σε χρόνια ανάμεσα σε δύο πολέμους.

Από αυτήν την εισαγωγή προκύπτει αυτό που φοβόμαστε όλοι να παραδεχτούμε. Βρισκόμαστε σε πόλεμο, όχι όμως σε πόλεμο με τον «αόρατο εχθρό».

Βρισκόμαστε στον απλούστατο ανά τους αιώνες της ανθρώπινης φύσης πόλεμο της αλλαγής, της νέας τάξης, των νέων οικονομικών δυνάμεων, της διαχείρισης της ασυγκράτητης εξάπλωσης της τεχνολογίας, της νέας διαχείρισης πραγμάτων, της προσπάθειας της συντήρησης του καπιταλιστικού συστήματος που έχουμε όλοι προφανώς διαλέξει να ζούμε, (γιατί η επανάσταση δεν ήρθε ποτέ), της υποτιθέμενης «ασφάλειας» που στις μέρες μας έχει χάσει το νόημά της και πλέον σημαίνει έλεγχος, της παγκοσμιοποίησης που ο όρος της μοναχά δημιουργήθηκε πριν 70 χρόνια και ήρθε για να δείξει τα αποτελέσματά της.

Είμαστε στην εποχή της καταδίωξης και του ελέγχου σε όλους τους τομείς. Ας ξεκινήσουμε από το ότι καταδιώκουμε ο ένας τον άλλον καθημερινά στα social media.Αυτή τη στιγμή καταδιώκονται τα «κρούσματα» του κορονοιού από τους συμπολίτες τους. Έπειτα έχουμε αστυνομική καταδίωξη τήρησης των μέτρων. Ζούμε ακόμα, την οικονομική καταδίωξη μέσω του πλαστικού χρήματος των καρτών που όσο περνάει ο καιρός τόσο τις επιβάλλουν ως μέσο πληρωμής.

Ο πόλεμος που ζούμε είναι η προσπάθεια επιβίωσης του καπιταλιστικού μας συστήματος, καθώς όπως κάποτε ανέφερε ο Καρλ Φον Κλαούζεβιτς, ο πόλεμος είναι η συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα. Ο πόλεμος θα υπάρχει όσο υπάρχει τροφική αλυσίδα, έγραψε την δεκαετία του 1950 ο αρθρογράφος P.J ORourke. Όλες λοιπόν οι άλλες πολιτικές εξισορρόπησης της οικονομίας απέτυχαν, οπότε τα κράτη χρειάστηκαν να καταφύγουν στον πατέρα όλων, τον πόλεμο.

Το ευτυχές είναι πως αφού δεν θα αποφεύγαμε τον πόλεμο των αποτελεσμάτων της παγκοσμιοποίησης, δεν βρέθηκε η λύση στα όπλα και στο αίμα, αλλά σε έναν «αόρατο εχθρό». Έναν εχθρό που σε φοβίζει, αλλά δεν τον βλέπεις γιατί είναι αόρατος!

Κάτι ακόμα αόρατο είναι ο εμφύλιος απόψεων και η καταπάτηση της ελευθερίας. Πόσοι φοβάστε στα αλήθεια τον ιό και όχι μην σας δει με κατεβασμένη μάσκα η αστυνομία;

Ο Gustave Le Bon, Γάλλος ανθρωπολόγος του 20ου αι. αναφέρει: «Ο πόλεμος αποκαλύπτει τις αδυναμίες ενός λαού, όπως επίσης και τις αρετές του». Η αδυναμία των Ελλήνων από την ιστορία μας ξέρουμε πως είναι η διαφωνία. Η αρετή τους; Η ελευθερία. Πως αντικατέστησε ο φόβος την ελευθερία τελικά; Αυτό είναι μια ερώτηση που πρέπει να κάνουμε όλοι στους εαυτούς μας.

Πως άνθρωποι που λένε την γνώμη τους έγιναν ξαφνικά «συνωμοσιολόγοι»; Πως όταν όλοι λίγο πολύ έχουμε γνωστούς που μπαίνουν στις ΜΕΘ για ένα απλό χειρουργείο και πεθαίνουν από τα μικρόβια και πως όταν κάποιος είναι ενήμερος για τα ποσοστά θανάτων γρίπης και πνευμονίας, φοβάται τόσο τον κορονοιό; Ναι δεν είμαι γιατρός, αλλά για να δεις τα ποσοστά και τα νούμερα δεν χρειάζεται να είσαι γιατρός! Στο άρθρο αυτό δεν ισχυρίζομαι πως δεν υπάρχει ο ιός, γράφω για το πως όλο αυτό που ζούμε δεν είναι για τον ιό, αλλά για τον πόλεμο.

Ποιοί θα επιβιώσουν στην μεσαία τάξη και ποιοί θα κρατηθούν; Είναι ζητούμενο. Η κατώτερη τάξη θα πληρώσει πάλι την κρίση. Επίσης, τόσα κράτη δίνουν σημασία στην υγεία μας ξαφνικά;

Ο πόλεμος δεν είναι τίποτα λιγότερο από επιταχυνόμενη τεχνολογική αλλαγή, είπε ο Μάρσαλ Μακ Λούαν, 1911-1980, Καναδός επικοινωνιολόγος. Και οι πρωθυπουργοί των κρατών μας το είπαν ξεκάθαρα. Έχουμε πόλεμο. Το είπαν. Κανείς δεν το άκουσε, γιατί αλλιώς που είναι η αντίσταση;

Θα κλείσω με μια ελληνική παροιμία: Θέρος-τρύγος-πόλεμος. Η αρχή για μια νέα εποχή ξεκίνησε και εμείς γράφουμε μέρα με την μέρα την ιστορία της.