23:19, Δευτέρα
03 Οκτωβρίου 2022

Το μέλλον του ασφαλιστικού συστήματος

Tου Παναγιώτη Κοκκόρη*panagiotis_kokkoris_ekloges2015
Καθώς έχουν συμπληρωθεί 100 μέρες εξουσίας από τη συγκυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, υπάρχει η εντύπωση ότι κάτι έχει αλλάξει στο Ασφαλιστικό. Μέσα από ένα μπαράζ συνεχών δηλώσεων των υπεύθυνων εμφανίζεται μια πραγματικότητα βάσει της οποίας :
Βρέθηκαν δήθεν ξεχασμένοι πόροι των Ασφαλιστικών Ταμείων που δεν είχαν υπολογίσει οι Αναλογιστικές Μελέτες.
Καταργείται η «ρήτρα μηδενικού ελλείμματος» για τα Επικουρικά Ταμεία
Τροποποιείται ή καταργείται ο «μαθηματικός τύπος» (υπολογισμός εφάπαξ).
Ποια είναι, όμως η σημασία των παραπάνω εξαγγελιών για τη βιωσιμότητα του Ασφαλιστικού ; Έχουν τη δυνατότητα οι Υπουργικές Αποφάσεις και τα Προεδρικά Διατάγματα να αυξήσουν τους πόρους της Κοινωνικής Ασφάλισης και να δώσουν επιπλέον παροχές στους συνταξιούχους μας;
Ο καθένας καταλαβαίνει ότι δεν μπορούν να βρεθούν χρήματα που θα τροφοδοτήσουν του σύστημα, χωρίς συνετή διαχείριση και αύξηση των πόρων μέσω της οικονομικής ανάπτυξης.
Όμως είναι μια πραγματικότητα ότι οι σημερινοί τριαντάρηδες, σαραντάρηδες, ακόμα και πενηντάρηδες εκφράζουν την αγωνία τους, αν θα πάρουν ποτέ σύνταξη. Και αν αυτό συμβεί, ποιο θα είναι το ύψος της σύνταξης που θα πάρουν. Επιπλέον, εκφράζουν την αμφιβολία τους, αν οι εισφορές που καταβάλλουν από τον καθημερινό μόχθο τους θα πιάσουν τόπο και θα τους εξασφαλίσουν μια αξιοπρεπή διαβίωση στο μέλλον ως συνταξιούχους.
Το Ασφαλιστικό στην Ελλάδα δεν πρέπει να εξελιχτεί σε διαμάχη μεταξύ των γενεών. Η μέριμνά μας οφείλει να ισοκατανέμεται μεταξύ των συνταξιούχων, των ήδη εργαζόμενων που στηρίζουν σήμερα με τις εισφορές τους τα Ταμεία, αλλά και εκείνων που πρόκειται να εισέλθουν σε λίγο στον εργασιακό στίβο. Και προς εκείνους η Κοινωνική Ασφάλιση οφείλει να είναι παρούσα με αξιοπιστία και κοινωνική δικαιοσύνη.
Τόσο οι Αναλογιστικές Μελέτες, όσο και η Ρήτρα Μηδενικού Ελλείμματος, καθώς και ο Μαθηματικός Τύπος για το Εφάπαξ δεν είναι παρά εργαλεία για τη χάραξη πολιτικής. Από μόνα τους δεν δημιουργούν καλύτερες ή χειρότερες συνθήκες για τις συντάξεις. Ειδικότερα, η Ρήτρα Μηδενικού Ελλείμματος και ο Μαθηματικός Τύπος αποσκοπούν στη διαχρονική διασφάλιση των παροχών από τα Επικουρικά Ταμεία και τα Ταμεία Πρόνοιας. Αν αυτά έχουν ελλείμματα, πως θα δώσουν συντάξεις ή εφάπαξ ; Εδώ, ας θυμηθούμε, πως στην επικουρική ασφάλιση και στα εφάπαξ δεν ισχύει η τριμερής χρηματοδότηση που ισχύει στη γενική ασφάλιση. Χρηματοδοτούνται μόνο από τον εργοδότη και τον εργαζόμενο. Διαχρονικά το κράτος δεν συμμετέχει. Επίσης, η επικουρική ασφάλιση αφορά μέρος των ασφαλισμένων και όχι το σύνολό τους. Μόνη εξαίρεση έγινε το 2013 που χορηγήθηκαν από τον κρατικό προϋπολογισμό 1 δις 138 εκατ. ευρώ (δάνειο από τους εταίρους) για να πληρωθούν 38.000 εφάπαξ που είχαν συσσωρευτεί λόγω έλλειψης πόρων, με την προϋπόθεση να μην υπάρξουν ελλείμματα στα Ταμεία Επικουρικής Ασφάλισης και Ταμεία Πρόνοιας στο μέλλον.
Κανείς δεν αμφισβητεί ότι στο παρελθόν σημειώθηκαν μεγάλες αδικίες μεταξύ γενεών ασφαλισμένων. Άλλοι έλαβαν παροχές και εφάπαξ πάνω από τις εισφορές τους και άλλοι είδαν τις προσδοκίες τους για αντίστοιχες παροχές να διαψεύδονται λόγω της μη λελογισμένης και συνετής διαχείρισης των Ταμείων στο παρελθόν.
Το Ασφαλιστικό στην Ελλάδα δεν χρειάζεται λόγια, αλλά συνετή διαχείριση και νέους πόρους. Η συνετή διαχείριση συνδέεται με την τεχνολογία, τη διαφάνεια και τη συνεχή βελτίωση της εξυπηρέτησης του πολίτη. Με μια σειρά ηλεκτρονικών συστημάτων που δημιουργήσαμε τα προηγούμενα δυόμιση χρόνια φέραμε το Ασφαλιστικό στον 21ο αιώνα.
Και δεν είναι μόνο η θωράκιση του συστήματος από την παραβατικότητα και τη σπατάλη των πόρων. Είναι η διευκόλυνση των επιχειρήσεων και των επαγγελματιών στις συναλλαγές τους. Είναι η κωδικοποίηση κανόνων και ρυθμίσεων που εμπεδώνει την εμπιστοσύνη και την κοινωνική δικαιοσύνη στο σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης. Είναι, τέλος, η ολοκλήρωση του ηλεκτρονικού συστήματος ΑΤΛΑΣ που ξεκινήσαμε, όπου ο κάθε εργαζόμενος θα βλέπει στον προσωπικό του υπολογιστή τον εργασιακό του βίο. Η πλήρης λειτουργία του συστήματος θα φέρει την απονομή της σύνταξης σε μία μόλις ημέρα.
Ταυτόχρονα, η στήριξη της επιχειρηματικότητας και της οικονομικής ανάκαμψης θα φέρει νέες εισροές στο σύστημα. Η καταπολέμηση της ανεργίας με τη βελτίωση της εκπαίδευσης και την προτεραιότητα στην καινοτομία θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας. Από εκεί μπορούμε να προσδοκούμε ένα καλύτερο μέλλον για το Ασφαλιστικό στην Ελλάδα. Με ρεαλισμό και συναίνεση μπορούμε να κινηθούμε προς τα εμπρός και να ισχυροποιήσουμε την Κοινωνική Ασφάλιση.
*Ο κ. Κοκκόρης είναι πρ. γενικός γραμματέας Κοινωνικής Ασφάλισης