Την Τουρκία αναμένεται να επισκεφθεί την Παρασκευή ο πρωθυπουργός της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, κατόπιν επίσημης πρόσκλησης του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε μια εξαιρετικά συμβολική κίνηση με φόντο τις παγωμένες σχέσεις των δύο χωρών.
Πρόκειται για την πρώτη φορά στην ιστορία που Αρμένιος πρωθυπουργός μεταβαίνει στην Τουρκία με αντικείμενο απευθείας διμερείς συνομιλίες. Ο Πασινιάν είχε παραστεί στην ορκωμοσία του Ερντογάν τον Ιούνιο του 2023, ωστόσο το επερχόμενο ταξίδι φέρει εντελώς διαφορετικό πολιτικό βάρος, καθώς γίνεται με στόχο τη θεσμική επανεκκίνηση του διαλόγου.
«Ιστορική στιγμή» λέει το Ερεβάν
Ο πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης της Αρμενίας, Αλέν Σιμονιάν, χαρακτήρισε την επίσκεψη «ιστορική», σημειώνοντας ότι μπορεί να αναδιαμορφώσει την πορεία των αρμενοτουρκικών σχέσεων, που παραμένουν εύθραυστες και φορτισμένες, ιδίως λόγω της διαμάχης για τη γενοκτονία των Αρμενίων, την κρίση του Ναγκόρνο-Καραμπάχ και τη συμμαχία Τουρκίας–Αζερμπαϊτζάν.
Το παρασκήνιο των επαφών
Η επίσκεψη του Πασινιάν έρχεται λίγες ημέρες μετά τη μυστική επίσκεψη του αναπληρωτή ΥΠΕΞ της Αρμενίας, Βαχάν Κοστανιάν, στην Άγκυρα, όπου και συναντήθηκε με τον Τούρκο ομόλογό του, πρέσβη Μπερίς Εκιντζί. Αντικείμενο των επαφών ήταν, σύμφωνα με αρμενικές πηγές, η προετοιμασία των διμερών συνομιλιών, αλλά και οι περιφερειακές εξελίξεις, κυρίως μετά την πλήρη κατάρρευση της αρμενικής παρουσίας στο Καραμπάχ το 2023.
Τελευταία φορά, το 2009
Η προηγούμενη διπλωματική κίνηση ανάλογου επιπέδου χρονολογείται από το 2009, όταν οι τότε πρόεδροι Αμπντουλάχ Γκιουλ και Σερζ Σαργκισιάν αντάλλαξαν επισκέψεις σε Άγκυρα και Ερεβάν. Ωστόσο, από τότε κανένα ουσιαστικό βήμα εξομάλυνσης δεν κατέληξε σε διαρκή σχέση – αντίθετα, τα τελευταία χρόνια χαρακτηρίστηκαν από ψυχρότητα και περιφερειακές εντάσεις.
Τι επιδιώκουν Τουρκία και Αρμενία
Η Άγκυρα εμφανίζεται πρόθυμη να ενισχύσει τον ρόλο της ως περιφερειακού σταθεροποιητή, προβάλλοντας μια πιο ήπια προσέγγιση στη μετα-Καραμπάχ εποχή. Το Ερεβάν, από την άλλη, αναζητά διπλωματικά ερείσματα μετά τις στρατιωτικές ήττες και τη βαθιά πολιτική ανασφάλεια στο εσωτερικό.
Οι προσδοκίες είναι χαμηλές, αλλά η πολιτική αξία της επίσκεψης είναι υψηλή. Κι αν δεν λύσει, τουλάχιστον ανοίγει τον διάλογο εκεί που όλα έμοιαζαν τελειωμένα.
