Η δίκη τεσσάρων αστυνομικών και δυο λιμενικών άρχισε χθες Παρασκευή στην Κροτόνε (ή Κρότωνα), στη νοτιοανατολική Ιταλία, με την κατηγορία πως επενέβησαν πολύ αργά για να σώσουν πλεούμενο με μετανάστες το 2023, το ναυάγιο του οποίου είχε αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον 94 άνθρωποι.
Η καταστροφή είχε σημειωθεί ανοικτά των ακτών της Ιταλίας κι ήταν η χειρότερη στη χώρα σε δέκα χρόνια.
Πυροδότησε κύμα επικρίσεων για την αδιάλλακτη στάση που τηρεί η ακροδεξιά πρωθυπουργός Τζόρτζα Μελόνι έναντι των χιλιάδων μεταναστών που φθάνουν κάθε χρόνο στις ιταλικές ακτές από χώρες της βόρειας Αφρικής.
Ανάμεσα στα θύματα ήταν 35 παιδιά.
Το σκάφος είχε πέσει σε βράχια ανοικτά της τουριστικής πόλης Κούτρο (Κυτέριον) πριν από σχεδόν τρία χρόνια, την 26η Φεβρουαρίου 2023.
Όλοι οι κατηγορούμενοι–τέσσερα μέλη της οικονομικής αστυνομίας (Guardia fi Finanza, GDF) και δυο μέλη του λιμενικού σώματος–ήταν παρόντες χθες στην πρώτη ημέρα της διαδικασίας στην Κροτόνε, κοντά στην Κούτρο, ανέφεραν ΜΜΕ.
Κατηγορούνται για ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή καθώς και πρόκληση ναυαγίου «εξ αμελείας», ποινικό αδίκημα δυνάμει του ιταλικού κώδικα ποινικής δικονομίας.
Σύμφωνα με το ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων ANSA, οι έξι άνδρες αναμένεται πως θα κληθούν να καταθέσουν στη δίκη αυτή, αρκετές δικάσιμοι της οποίας έχουν προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο.
Το υπερφορτωμένο πλεούμενο είχε αναχωρήσει από την Τουρκία μεταφέροντας ανθρώπους από το Αφγανιστάν, το Ιράν, το Πακιστάν και τη Συρία. Επιβίωσαν περίπου 80.
Δεκάδες πτώματα ξεβράστηκαν στην ακτή. Τα πτώματά τους–αυτά των παιδιών μέσα σε μικρά λευκά φέρετρα–γέμισαν παρακείμενο γυμναστήριο.
Οι αρχές εκτιμούν πως κι άλλοι άνθρωποι χάθηκαν στο ναυάγιο, αλλά τα πτώματά τους δεν βρέθηκαν ποτέ.
Τέσσερις ώρες
Οι κατηγορίες σε βάρος των αστυνομικών και των λιμενικών αφορούν την επιχείρηση έρευνας και διάσωσης που δεν έγινε, παρότι οι αρχές ήταν ενήμερες για το πλοίο που κινδύνευε ώρες νωρίτερα.
Αεροσκάφος του ευρωπαϊκού οργανισμού συνοριοφυλακής και ακτοφυλακής (FRONTEX) εντόπισε το πλεούμενο που κινδύνευε λίγο μετά τις 23:00 κάπου 38 χιλιόμετρα ανοικτά των ιταλικών παραλίων κι ειδοποίησε τις αρχές.
Όμως σκάφος που εστάλη από την GDF έκανε αναστροφή εξαιτίας της κακοκαιρίας και το πλεούμενο με τους μετανάστες κατέληξε να πέσει σε βράχια κοντά στην ακτή τέσσερις ώρες αργότερα.
Εισαγγελείς κατηγορούν τους αστυνομικούς και τους λιμενικούς για κακή επικοινωνία και ότι κωλυσιέργησαν αφού αρχικά κρίθηκε πως έπρεπε να υπάρξει επιχείρηση για το σκάφος.
Η κακοκαιρία και επιδείνωση των συνθηκών θα όφειλε να τους ωθήσει να επανεκτιμήσουν την κατάσταση και να φροντίσουν πως θα γινόταν επιχείρηση έρευνας και διάσωσης, σύμφωνα με την εισαγγελία.
Ο ένας από τους κατηγορούμενους «αγνόησε την προσφορά για βοήθεια» από το λιμενικό, τα σκάφη του οποίου είναι γενικά πιο γερά, και δεν παρακολούθησε την προσέγγιση, αποτρέποντας την προσφορά βοήθειας στο πλεούμενο ώστε να φθάσει σε ασφαλές λιμάνι.
Όλοι οι κατηγορούμενοι εργάζονταν σε διάφορα κέντρα ελέγχου, σε τοποθεσίες που βρίσκονταν σε μεγάλη απόσταση από τον τόπο του ναυαγίου.
«Ποινικοποίηση»
Μη κυβερνητικές οργανώσεις που διεξάγουν επιχειρήσεις διάσωσης μεταναστών, ιδίως η SOS Humanity και η Mediterranea Saving Humans, είναι πολιτικώς ενάγουσες στη δίκη.
Εκτιμούν ότι η τραγωδία αντανακλά την πολιτικής της υπερσυντηρητικής κυβέρνησης υπό την κ. Μελόνι, η οποία εκλαμβάνει τα πλεούμενα με μετανάστες ως πρόβλημα δημόσιας τάξης κι επ’ ουδενί ως ανθρωπιστικό ζήτημα.
Για την Τζούντιθ Σάδερλαντ, στέλεχος της Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch, HRW), δεν δικάζονται απλώς οι αστυνομικοί και οι λιμενικοί αλλά «οι πολιτικές του ιταλικού κράτους», που δίνει «προτεραιότητα στην αποτροπή και στην ποινικοποίηση των αιτούντων άσυλο και των μεταναστών» αντί να προτάσσει «το να σώζονται ανθρώπινες ζωές».
Σε επίσκεψή της στην Κούτρο μετά την τραγωδία η πρωθυπουργός Μελόνι είχε επιρρίψει την ευθύνη για την καταστροφή στους διακινητές μεταναστών, ανακοινώνοντας πιο αυστηρό κολασμό αυτών των τελευταίων.
Δυο άνδρες που κατηγορήθηκαν πως μετέφεραν παράτυπα τους μετανάστες με το πλεούμενο–Τούρκος και Σύρος–καταδικάστηκαν να εκτίσουν 20 χρόνια κάθειρξης το 2024.
Σύμφωνα με τις ιταλικές αρχές, κάπου 66.000 μετανάστες αποβιβάστηκαν στα ιταλικά παράλια την περασμένη χρονιά, αριθμός σχεδόν αμετάβλητος σε σχέση με το 2024, πάντως υποδιπλάσιος από τους 157.000 και πλέον το 2023.
Πολλοί χάνουν τη ζωή τους αποπειρώμενοι το επικίνδυνο ταξίδι.
Τουλάχιστον 1.340 άνθρωποι χάθηκαν προσπαθώντας να διασχίσουν την κεντρική Μεσόγειο την περασμένη χρονιά, σύμφωνα με αριθμούς του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ), μέρους του συστήματος του ΟΗΕ.
