Λίγες μέρες πριν από τη συνεδρίαση του κονκλαβίου στις 7 Μαΐου, όπου 133 καρδινάλιοι θα κληθούν να εκλέξουν τον διάδοχο του Πάπα Φραγκίσκου, μια υπόγεια σύγκρουση βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Πίσω από τους τοίχους του Βατικανού και μακριά από το φως των καμερών, ένα ισχυρό δίκτυο υπερσυντηρητικών καθολικών – κυρίως από τις ΗΠΑ – προσπαθεί να επηρεάσει την επόμενη μέρα της Καθολικής Εκκλησίας.
Η στρατηγική είναι σαφής: να μην υπάρξει «άλλος Φραγκίσκος». Αντιθέτως, στόχος είναι η εκλογή ενός Πάπα που θα φέρει την Εκκλησία πίσω στις παραδοσιακές γραμμές: σκληρή στάση για τις αμβλώσεις, άρνηση κάθε μορφής συμπερίληψης, περιορισμός στη μετανάστευση και απομάκρυνση από θέματα όπως η κλιματική αλλαγή και οι κοινωνικές μεταρρυθμίσεις.
«Ώρα να χτυπήσουμε»
Ο θάνατος του Πάπα Φραγκίσκου – ο οποίος είχε γίνει στόχος ακόμα και ακραίων χαρακτηρισμών όπως «Αντίχριστος» από υπερσυντηρητικούς – θεωρείται ευκαιρία επαναφοράς της Εκκλησίας σε μια πιο αυστηρή γραμμή. Όπως δηλώνει χαρακτηριστικά στο Politico η πριγκίπισσα Γκλόρια φον Τουν και Τάξις, μία από τις πιο γνωστές φυσιογνωμίες των καθολικών κύκλων της Ρώμης: «Η ελπίδα είναι να έχουμε έναν Πάπα που θα επικεντρώνεται στα κατεξοχήν καθολικά θέματα».
Οι «εκλεκτοί» του συντηρητικού στρατοπέδου
Τα ονόματα που ακούγονται από υπερσυντηρητικούς κύκλους είναι ενδεικτικά της στροφής που επιδιώκουν: ο επίσκοπος Αθανάσιος Σνάιντερ από το Καζακστάν, ο καρδινάλιος Ρόμπερτ Σάρα από τη Γουινέα, και ο Αμερικανός Ρέιμοντ Μπερκ, γνωστός για τη ρητορική του υπέρ του Ντόναλντ Τραμπ και τις πολεμικές του θέσεις περί «αποχριστιανοποίησης της Δύσης».
Ο Τζον Γιεπ, επικεφαλής του οργανισμού Catholics for Catholics, δήλωσε ότι «οι καρδινάλιοι γνωρίζουν πως οι πιστοί γίνονται όλο και πιο συντηρητικοί. Θέλουν έναν Πάπα που θα υπερασπίζεται τα σύνορα».
Χρήμα και επιρροή
Η πίεση δεν περιορίζεται σε παρασκηνιακές επαφές. Οργανισμοί όπως το Napa Institute και η Sophia Institute Press ενισχύουν χρηματοδοτικά τη συντηρητική καμπάνια, χρηματοδοτώντας πολυτελή συνέδρια, think tanks και καθολικά μέσα ενημέρωσης. Η πιο αμφιλεγόμενη τους πρωτοβουλία, η Red Hat Report, συντάσσει προσωπικούς «φακέλους» για κάθε καρδινάλιο, με στόχο την πολιτική αξιολόγηση και, ενδεχομένως, τον εκφοβισμό.
Κεντρικός στόχος; Ο καρδινάλιος Πιέτρο Παρολίν, κορυφαίος συνεργάτης του Φραγκίσκου και εκ των βασικών υποψηφίων για τη διαδοχή. Εσωτερικά έγγραφα των οργανώσεων κάνουν λόγο για «σχέδιο αποδόμησης» του Παρολίν σε διεθνή κλίμακα.
Η πίεση ενισχύεται από την οικονομία
Το οικονομικό έλλειμμα του Βατικανού – το οποίο φέρεται να ανέρχεται στα 83 εκατ. ευρώ – προσδίδει νέα δυναμική στη συζήτηση περί εξωτερικών επιρροών. Ορισμένοι εκκλησιαστικοί κύκλοι δεν αποκλείουν τον ρόλο πλούσιων Αμερικανών δωρητών, που ενδέχεται να χρησιμοποιήσουν την οικονομική εξάρτηση ως μέσο πίεσης υπέρ συντηρητικού υποψηφίου.
Το κονκλάβιο και η αντίσταση
Παρά τον θόρυβο, οι πιθανότητες εκλογής «σκληρού» Πάπα παραμένουν χαμηλές. Ο Φραγκίσκος πρόλαβε να διορίσει το 80% των καρδιναλίων που θα ψηφίσουν, διασφαλίζοντας ισχυρή παρουσία προοδευτικών φωνών. Η συντηρητική πτέρυγα στερείται σήμερα ηγέτη μετά τον θάνατο του Καρδινάλιου Τζορτζ Πελ, ενώ ούτε αριθμητικά διαθέτει τη δύναμη να μπλοκάρει κάποιον κεντρώο υποψήφιο.
«Δεν έχουν τα νούμερα, ούτε την ενότητα», σχολιάζει ο Μπέντζαμιν Χάρνγουελ, συνεργάτης του Στιβ Μπάνον. Η μάχη, ωστόσο, διεξάγεται και στο ψηφιακό πεδίο, με blogs και προφίλ στα social media να στοχοποιούν υποψηφίους, όπως τον καρδινάλιο Λουίς Αντόνιο Τάγκλε, επειδή τραγούδησε το Imagine του Τζον Λένον — κατηγορώντας τον για «παράδοση στην αθεΐα».
Το επερχόμενο κονκλάβιο δεν θα κρίνει μόνο το ποιος θα ηγηθεί της Καθολικής Εκκλησίας. Θα δείξει αν το Βατικανό θα αντισταθεί στις εξωτερικές πιέσεις ή αν θα υποκύψει σε μια στρατηγική επιβολής από υπερσυντηρητικά κέντρα επιρροής, πολλά από τα οποία λειτουργούν με λογικές πολιτικού πολέμου και οικονομικής ομηρίας. Η μάχη για την ψυχή της Εκκλησίας δεν είναι θεωρητική – και μόλις ξεκίνησε.
