Τις στενές σχέσεις της Άγκυρας με τη Μόσχα βάζει στο «μικροσκόπιο» η γερμανική εφημερίδα «FAZ», αφήνοντας αιχμές για τον ρόλο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη ρωσοουκρανική κρίση αλλά και για την «προθυμία» της Τουρκίας να παρακάμψει τις κυρώσεις που έχουν επιβάλει στη Ρωσία περισσότερες από τριάντα χώρες.
Πριν από λίγες ημέρες, πάντως, βλέποντας κανείς τον Ερντογάν δίπλα στον Πούτιν και τον Ιρανό Ράισι να υψώνουν προς τον φωτογραφικό φακό τα ενωμένα χέρια τους, θα αναρωτιόταν πώς είναι δυνατόν η Τουρκία να είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Παρατηρώντας, μάλιστα, και το χαμόγελο ικανοποίησης του Τούρκου προέδρου, συμπεραίνουμε ότι νιώθει πολύ άνετα συνομιλώντας με ηγέτες απολυταρχικών καθεστώτων.
Η εποχή που η διεθνής κοινή γνώμη έβλεπε στο πρόσωπο του τότε σαραντάχρονου δημάρχου Κωνσταντινούπολης έναν εκσυγχρονιστή πολιτικό, που προωθούσε τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της Τουρκίας και τον εκδημοκρατισμό της, φαίνεται πως έχει περάσει. Ο Ερντογάν έχει μετατρέψει το πολίτευμα της Τουρκίας σε δημοκρατικοφανή απολυταρχία, με τις συγκεντρωτικές υπερεξουσίες που του εξασφάλισε η συνταγματική αναθεώρηση του 2017 να εξυπηρετούν απόλυτα τις προσωπικές φιλοδοξίες του. Φιλοδοξίες που συνδέονται με την αναβίωση της οθωμανικής αυτοκρατορίας και την εγκαθίδρυση μιας απολυταρχικού τύπου σουλτανικής διακυβέρνησης ιδιαίτερων προνομίων για αυτόν και το καθεστώς του.
Οθωμανός σουλτάνος
Τα δεδομένα, αδιάψευστα. Μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, εξόντωση των εσωτερικών αντιπάλων (Κούρδων, γκιουλενιστών κ.λπ.), εισβολή στη Συρία και το Ιράκ, επέμβαση στη Λιβύη και εφαρμογή του αναθεωρητικού δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας», δημιουργία ένοπλης εσωτερικής πολιτοφυλακής, πολυτελής τρόπος ζωής στο Λευκό Σεράι των 40.000 τ.μ. και διακοπές σε υπερπολυτελείς εξοχικές κατοικίες στη Μαρμαρίδα και τη λίμνη Βαν.
Την ίδια ώρα, ο τουρκικός λαός πεινάει και τιμωρείται εάν προβεί σε κριτική, αφού το άρθρο 299 του τουρκικού Ποινικού Κώδικα καθορίζει: «Όποιος πλήττει με οποιονδήποτε τρόπο την εικόνα του προέδρου τιμωρείται με φυλάκιση τεσσάρων ετών».
Ο Ερντογάν αισθάνεται Οθωμανός σουλτάνος, άξιος διάδοχος του Αλπ Αρσλάν και του Μωάμεθ του Πορθητή. Και για έναν σουλτάνο, βασικές δημοκρατικές αρχές όπως η διάκριση των εξουσιών και ο σεβασμός των ανθρώπινων δικαιωμάτων είναι «πράγματα» αλλόκοτα.
Η περιφρόνησή του για τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν κρύβεται, αφού τα σχετικά στοιχεία των πολιτικών κρατουμένων στην Τουρκία μαζί με το πλήθος των καταδικαστικών αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δεν αφήνουν περιθώρια αμφιβολίας. Το ίδιο, όμως, ισχύει και για τη θεμελιώδη δημοκρατική αρχή της διάκρισης των εξουσιών, μια αρχή που ο Ερντογάν φαίνεται να αγνοεί παντελώς όταν συνομιλεί με δυτικούς ηγέτες.
Έτσι, απευθυνόμενος σε δημοσιογράφους κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Τεχεράνη, δήλωσε ότι η προϋπόθεση που τέθηκε στην τροπολογία που ψηφίστηκε από τη Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, σύμφωνα με την οποία τα F-16 που θα αγοράσει ή θα αναβαθμίσει η Τουρκία δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για την παραβίαση του ελληνικού εναέριου χώρου, δεν είναι δεσμευτική, γιατί ο πρόεδρος των ΗΠΑ στην κατ’ ιδίαν συνάντησή τους δεν έθεσε τέτοιον όρο.
Με απλά λόγια, για τον Ερντογάν οι αποφάσεις των οργάνων της νομοθετικής λειτουργίας ενός κράτους δεν έχουν καμία απολύτως αξία. Στη δική του απολυταρχική πολιτική φιλοσοφία, αξία έχει μόνο τι λέει (ή τι δεν λέει) ο ηγέτης, και εν προκειμένω τι δεν είπε ο πρόεδρος Μπάιντεν. Τα ίδια και στην περίπτωση της Φινλανδίας και της Σουηδίας, όταν ετέθη το ζήτημα της ένταξής τους στο ΝΑΤΟ.
Απαίτησε από τους ηγέτες των δύο χωρών την έκδοση στην Τουρκία προσώπων που ο ίδιος έχει βαφτίσει «τρομοκράτες», παραγνωρίζοντας βεβαίως ότι τέτοια αιτήματα έκδοσης πολιτών σε τρίτες χώρες εξετάζονται όχι από την εκτελεστική εξουσία, αλλά από τα ανώτατα δικαστήρια όλων των σύγχρονων δυτικών κρατών.
Έτσι κυβερνά την Τουρκία ο Ερντογάν και έτσι πιστεύει ότι κυβερνούν και οι υπόλοιποι ηγέτες στον κόσμο. Για αυτό και όταν συναντιέται με τους αυταρχικούς ομοϊδεάτες του της Ρωσίας και του Ιράν νιώθει πολύ άνετα, γιατί μιλούν την ίδια γλώσσα και ξέρουν και αυτοί τον «σωστό» τρόπο διακυβέρνησης, σε αντίθεση με τους δυτικούς ηγέτες που δεν φαίνεται να τον καταλαβαίνουν.
Νέο παραλήρημα
Επίθεση κατά της Ελλάδας εξαπέλυσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην ομιλία του για τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Στο προκλητικό του παραλήρημα, ο Τούρκος πρόεδρος ισχυρίστηκε ότι «ο ελληνικός στρατός κατατροπώθηκε σε τέσσερις ημέρες» από τις τουρκικές δυνάμεις και είπε ότι οι Έλληνες ήταν «το πιόνι άλλων εχθρικών δυνάμεων της εποχής».
«Το κάψιμο και η καταστροφή των πόλεών μας από τον εχθρό, καθώς υποχωρούσε, το βλέπουμε σαν απόδειξη του ποταπού τους χαρακτήρα, όπως και σήμερα», είπε ο Ερντογάν.
«Ο κ. Ερντογάν έχει επιλέξει να διαστρεβλώνει την ιστορία για να εξυπηρετεί τον αναθεωρητισμό του», απαντά η Αθήνα και τονίζει ότι «η Ελλάδα διαπρέπει με τον πολιτισμό και τα επιτεύγματά της».
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ POLITICAL



