Αθόρυβα αλλά με τεράστιο διακύβευμα, το Βατικανό ζει την πιο καθοριστική μεταβατική περίοδο των τελευταίων δεκαετιών. Από τον θάνατο του Πάπα Φραγκίσκου στις 21 Απριλίου, περίπου 180 καρδινάλιοι συμμετέχουν σε καθημερινές συνελεύσεις προετοιμασίας για το Κονκλάβιο της 7ης Μαΐου. Πίσω από τις τυπικές φιλοφρονήσεις για τον εκλιπόντα ποντίφικα, κρύβεται μια σφοδρή σύγκρουση εξουσίας, θεολογικής κατεύθυνσης και εκκλησιαστικής γεωγραφίας.
Συντηρητικοί, μεταρρυθμιστές και το τέλος της ρωμαϊκής μοναρχίας
Η κληρονομιά Φραγκίσκου, με τις τομές υπέρ της συμμετοχής των λαϊκών και την ενίσχυση των περιφερειακών Εκκλησιών, αποδομεί σταδιακά την απόλυτη κυριαρχία της Ρώμης. Η εισαγωγή των «Συνόδων» –ανοιχτών θεσμών διαβούλευσης για θέματα όπως η ευλογία ομόφυλων ζευγαριών ή ο ρόλος των διαζευγμένων– συνάντησε την ενόχληση της παλαιάς φρουράς.
Ο ίδιος ο Φραγκίσκος όρισε σχεδόν το 40% των εκλεκτόρων του Κονκλαβίου από την περιφέρεια, παρακάμπτοντας ιστορικές μητροπόλεις της Δύσης. Αλλά η αριθμητική υπεροχή δεν εγγυάται συνοχή: η προοδευτική πτέρυγα εμφανίζεται διασπασμένη, χωρίς σαφή ηγεσία.
Παρολίν: Ο «Ρωμαίος» με τη μετριοπάθεια και τους αντιπάλους
Στο επίκεντρο της ζύμωσης βρίσκεται ο Πιέτρο Παρολίν, γραμματέας του Βατικανού και διπλωμάτης με διαχρονική επιρροή. Θεωρείται φαβορί, χάρη στην εγγύτητα με τη Ρωμαϊκή Κουρία και την επιθυμία αρκετών Ιταλών για επιστροφή της παπικής έδρας σε Ιταλό μετά από 47 χρόνια.
Ωστόσο, οι συντηρητικοί τον αντιμετωπίζουν ως συνεχιστή των αμφιλεγόμενων συμφωνιών Φραγκίσκου με την Κίνα, ενώ οι προοδευτικοί τον θεωρούν διστακτικό απέναντι σε τομές όπως η χειροτονία γυναικών. Η υποψηφιότητά του, πάντως, συσπειρώνει όσους φοβούνται ότι χωρίς ρωμαϊκή κεντρικότητα, η Εκκλησία θα χάσει τη συνοχή της.
Βατικανό: Ποιος κρατά την εξουσία – Και γιατί αυτό αφορά 1,4 δισ. ανθρώπους
Το Κονκλάβιο δεν είναι απλώς μια εκλογή ηγέτη. Είναι μια μάχη θεσμικής φυσιογνωμίας: η Εκκλησία ως δυτικό, ιεραρχικό σύστημα, ή ως παγκόσμια, αποκεντρωμένη, κοινωνικά ανοιχτή κοινότητα. Κάθε υποψήφιος συμπυκνώνει ολόκληρα μοντέλα πίστης, διοίκησης και κοινωνικής παρουσίας.
Σε μια εποχή που η Καθολική Εκκλησία καλείται να απαντήσει σε αιτήματα για ισότητα φύλων, συμπερίληψη ΛΟΑΤΚΙ+ προσώπων, οικονομική διαφάνεια και διαχείριση της κλιματικής κρίσης, η απόφαση του Κονκλαβίου θα διαμορφώσει την πνευματική και πολιτική της κατεύθυνση για δεκαετίες.
