Με ιδιαίτερη λαμπρότητα πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα Τελετών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ο επίσημος εορτασμός της επετείου της 25ης Μαρτίου, με κεντρικό ομιλητή τον ομότιμο καθηγητή Γλωσσολογίας και πρώην πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γεώργιο Μπαμπινιώτη.
Στον πανηγυρικό του λόγο, με θέμα «Η επίδραση του Νεοελληνικού Διαφωτισμού στην αφύπνιση του Γένους το 1821: Αδαμάντιος Κοραής και Ρήγας Φεραίος», ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο της πνευματικής καλλιέργειας που προηγήθηκε της Επανάστασης. Όπως υπογράμμισε:
«H Επανάσταση του ‘21 ήταν ένας αγώνας που κρίθηκε από το πάθος για ελευθερία και τη δύναμη του πνεύματος».
Ο ίδιος τόνισε ότι η απελευθερωτική προσπάθεια των Ελλήνων δεν θα είχε ξεκινήσει χωρίς την προηγούμενη πνευματική ζύμωση και τον «φωτισμό» του Γένους, που καλλιεργήθηκε ήδη από τον 17ο και 18ο αιώνα μέσα από την παιδεία, τη γλώσσα και τη διάδοση των ιδεών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Νεοελληνικό Διαφωτισμό, τον οποίο χαρακτήρισε ως μια οργανωμένη προσπάθεια αφύπνισης των υπόδουλων Ελλήνων από τους Διδασκάλους του Γένους. Μέσα από τη δράση τους, όπως σημείωσε, ενισχύθηκε η εθνική συνείδηση και η πίστη στην ανάγκη της ελευθερίας.
Χαρακτηριστικά ανέφερε:
«Η αφύπνιση του Γένους συνέβη όταν οι Έλληνες συνειδητοποίησαν ότι η ελευθερία ούτε δωρίζεται, ούτε εκχωρείται από τους ξένους, πως η ελευθερία κατακτάται με αίμα και θυσίες. Υποστηρίζω ότι η Επανάσταση του ‘21 ήταν στην ιστορία των λαών ένας αγώνας, που κρίθηκε όχι μόνο από τα όπλα αλλά από την ψυχή, όχι από την πολεμική ισχύ, αλλά από το πάθος για ελευθερία, όχι από τη δύναμη της ύλης, αλλά από τη δύναμη του πνεύματος. Υποστηρίζω τελικά ότι ήταν ένας αγώνας που την έκβασή του καθόρισε το φρόνημα των ανθρώπων και όχι η λογική των αριθμών. Αλλά το φρόνημα που οδήγησε στη νίκη των Ελλήνων, είναι ζήτημα συνείδησης και εσωτερικής αφύπνισης. Με μια πίστη στον εαυτό σου και στο δίκαιο σου, που κάνει το παράλογο- λογικό, την τρέλα – ορθοφροσύνη».
Στο πλαίσιο της ομιλίας του, ο κ. Μπαμπινιώτης ανέδειξε τη συμβολή εμβληματικών μορφών του Διαφωτισμού, όπως ο Αδαμάντιος Κοραής και ο Ρήγας Φεραίος. Για τον Κοραή επεσήμανε ότι συνέδεσε την ελευθερία με την παιδεία και τη γλώσσα, υπογραμμίζοντας ότι τα έργα του αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για την εθνική αφύπνιση.
Αντίστοιχα, αναφέρθηκε στο έργο του Ρήγα Φεραίου, σημειώνοντας ότι τα πολιτικά και επαναστατικά του κείμενα συνιστούν ένα ολοκληρωμένο «επαναστατικό μανιφέστο», με όραμα τη δημιουργία ενός δημοκρατικού, πολυεθνικού κράτους στα Βαλκάνια.
Από την πλευρά του, ο πρύτανης του ΑΠΘ, Κυριάκος Αναστασιάδης, υπογράμμισε τον διαχρονικό χαρακτήρα της Επανάστασης και τη σημασία της για το παρόν και το μέλλον, επισημαίνοντας:
«Η Επανάσταση του 1821 υπήρξε μια τέτοια στιγμή. Μια στιγμή όπου η πίστη στην ελευθερία, η δύναμη της παιδείας και η ενότητα ενός λαού συναντήθηκαν για να αλλάξουν την πορεία της ιστορίας. Η Παλιγγενεσία του 1821 υπήρξε η κορύφωση μιας μακράς πνευματικής και ιστορικής διεργασίας. Ήταν το αποτέλεσμα ιδεών που ωρίμασαν μέσα από την παιδεία, τον Νεοελληνικό Διαφωτισμό, την πίστη και την αδιάκοπη επιθυμία των Ελλήνων για ελευθερία».
Παράλληλα, τόνισε τον ρόλο της σύγχρονης κοινωνίας και της ακαδημαϊκής κοινότητας:
«Η ελευθερία δεν είναι ένα κεκτημένο που απλώς παραλαμβάνεται από τις προηγούμενες γενιές, είναι μια διαρκής κατάκτηση που απαιτεί παιδεία, υπευθυνότητα και ενεργό συμμετοχή στα κοινά».Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στην αποστολή του Πανεπιστημίου, σημειώνοντας:
«Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, ως το μεγαλύτερο και το πιο πολυθεματικό Πανεπιστήμιο της χώρας, φέρει μια ιδιαίτερη ευθύνη, να διατηρεί ζωντανές τις αξίες που γέννησαν και στήριξαν την Ελληνική Επανάσταση», ενώ πρόσθεσε ότι «η ελευθερία της σκέψης, η διάχυση της γνώσης και η αναζήτηση της αλήθειας αποτελούν θεμέλια όχι μόνο της ακαδημαϊκής προόδου, αλλά και της ίδιας της δημοκρατίας».
Ο φετινός εορτασμός είχε ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς συμπίπτει με τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την ίδρυση του ΑΠΘ, με τον πρύτανη να επισημαίνει ότι το ίδρυμα «συνεχίζει να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ακαδημαϊκούς θεσμούς της χώρας, διαμορφώνοντας γενιές επιστημόνων και συμβάλλοντας ουσιαστικά στην πρόοδο της κοινωνίας».
Η εκδήλωση πλαισιώθηκε από μουσικό πρόγραμμα με τη συμμετοχή της Χορωδίας «Γιάννης Μάντακας», του Χορωδιακού Εργαστηρίου και της Συμφωνικής Ορχήστρας του ΑΠΘ, ενώ το «παρών» έδωσαν εκπρόσωποι της κυβέρνησης, της τοπικής αυτοδιοίκησης, των ενόπλων δυνάμεων και πλήθος φορέων.
