«Ένα παλατάκι ξεχασμένο, το διαμάντι της πόλης της Θεσσαλονίκης» - Karfitsa.gr
Blogs Αρθρογραφία – Μόνιμες στήλες

«Ένα παλατάκι ξεχασμένο, το διαμάντι της πόλης της Θεσσαλονίκης»

 

Γράφει ο δικηγόρος Γεώργιος Κ. Βασιλειάδης

Το διαμάντι της πόλης της Θεσσαλονίκης δεν είναι άλλο από το Παλατάκι ή αλλιώς Κυβερνείο που συναντά κανείς στην περιοχή του Δήμου Καλαμαριάς με πλούσια ιστορία, που δυστυχώς μέχρι σήμερα παραμένει αναξιοποίητο, ένα ακατέργαστο διαμάντι.

Περί τα έτη 1955-1960 ξεκίνησαν οι εργασίες για την οικοδόμηση του νεοκλασικού αυτού κτιρίου από τον αρχιτέκτονα Ι. Χριστοπούλου, με προμελέτη του Π. Σακελλαρίου, σε μία έκταση 15.000 τετραγωνικών μέτρων. Αποπερατώθηκε το 1962 και παραχωρήθηκε με νόμο για χρήση ως οικία από τον εκάστοτε Υπουργό Βορείου Ελλάδος, όπως αποκαλούνταν τότε ο Υπουργός Μακεδονίας – Θράκης. Σύντομα, όμως, το 1963 το κτίριο αυτό παραχωρείται στη Βασιλική Οικογένεια της Ελλάδος, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως θερινή οικία-ανάκτορο του Βασιλιά της Ελλάδος Κων/νου, όμως αξιοποιήθηκε ελάχιστα έως καθόλου. Για τους δικούς της λόγους, η Βασιλική Οικογένεια δεν επιθυμούσε να παραμείνει στο εν λόγω κτίριο, καθώς, όπως αναφέρεται, έμεινε μόλις για μία νύχτα! Έτσι, το 1968 με απόφαση του τότε Υπουργού Οικονομικών, κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας, το Παλατάκι – Κυβερνείο παραχωρείται εκ νέου ως οικία του εκάστοτε Υπουργού Βορείου Ελλάδος.

Από το 1974 και έπειτα θα χρησιμοποιηθεί από τον Πρωθυπουργό (1974-1980) και μετέπειτα Πρόεδρο της Δημοκρατίας (1990-1995), Κωνσταντίνο Καραμανλή, όταν επισκεπτόταν την πόλη της Θεσσαλονίκης, αλλά και από Υπουργούς Μακεδονίας – Θράκης. Χρονικό σημείο ορόσημο για το νεοκλασικό αυτό παλατάκι αποτελεί το 2001, έτος κατά το οποίο χαρακτηρίστηκε με απόφαση ως διατηρητέο. Σημαντικές ήταν και οι στιγμές που χρησιμοποιήθηκε ως χώρος δεξίωσης και φιλοξενίας πολιτικών προσώπων που επισκέπτονταν τη Θεσσαλονίκη στο πλαίσιο της λαμπερής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Μέχρι το Φεβρουάριο του 2006, χρησιμοποιήθηκε ως οικία του εκάστοτε Υπουργού του Υπουργείου Μακεδονίας – Θράκης, με τελευταίο Υπουργό να κάνει χρήση του ως οικία, τον βουλευτή του Ν. Κοζάνης κ. Νίκου Τσιαρτσίωνη (2004-2006). Με αποτέλεσμα από το 2006 και μέχρι σήμερα το διαμαντάκι αυτό της πόλης μας να μένει αναξιοποίητο.

Πρόκειται για μία έκταση 15.000 τετραγωνικών μέτρων στο κέντρο περίπου της οποίας βρίσκεται το εμβληματικό νεοκλασικό διώροφο κτίριο με κίονες ιωνικού ρυθμού και εμβαδόν 1.600 τετραγωνικών μέτρων, με υπόγειο, ένα παρεκκλήσι, ιδιωτικό ελικοδρόμιο και ιδιωτική μαρίνα για ελλιμενισμό. Αποτελείται από εξώστες 1.105 τετραγωνικών μέτρων με μαγευτική θέα στην πόλη της Θεσσαλονίκης, το Θερμαϊκό Κόλπο, τον Όλυμπο και τα Πιέρια Όρη.

Δυστυχώς, όμως, αυτό το κόσμημα της πόλης της Θεσσαλονίκης που αποκαλείται από πολλούς ως το «Μέγαρο Μαξίμου» της Θεσσαλονίκης από το 2006 και έπειτα έχει αφεθεί στη φθορά του χρόνου. Σήμερα, ανήκει στο χαρτοφυλάκιο της Εταιρίας Ακινήτων Δημοσίου Α.Ε., εταιρία που διαχειρίζεται και αξιοποιεί την ιδιωτική ακίνητη περιουσία του Δημοσίου λειτουργώντας χάριν του δημοσίου συμφέροντος, ενώ παράλληλα δικαιοδοσία επί αυτού έχει και το Υπουργείο Μακεδονίας – Θράκης, νυν Υπουργείο Εσωτερικών. Εντούτοις, μέχρι σήμερα το διαμαντάκι της πόλης δεν έχει αξιοποιηθεί κατάλληλα και βέλτιστα από το Δημόσιο και την ΕΤΑΔ Α.Ε. Κατά καιρούς οι Υπουργοί Μακεδονίας – Θράκης έδειξαν ενδιαφέρον για την αποκατάσταση του κτιρίου, προσπάθησαν να εκκινήσουν διαδικασίες αξιοποίησης του, ωστόσο μέχρι σήμερα δεν υπήρξε κάποια αλλαγή στο Παλατάκι – Κυβερνείο.

Προτάσεις για την αξιοποίηση του υπάρχουν πολλές, φυσικά εφόσον υπάρχει και θέληση και κονδύλια για την υλοποίηση αυτών των προτάσεων. Ένας πολυχώρος πολιτισμού που θα «αφηγείται» τόσο το ιστορικό του παρελθόν όσο και θα «αγκαλιάζει» τις καλλιτεχνικές δημιουργίες. Θα μπορούσε να γίνει ένα μουσείο, που οι πολίτες θα επισκέπτονται προκειμένου να θαυμάζουν την αρχιτεκτονική του σχεδίαση, αλλά και τον εσωτερικό του χώρο. Αξιοποιώντας τον προαύλιο χώρο, θα μπορούσε να δημιουργηθεί ένας χώρος αναψυχής και γνήσιας ψυχαγωγίας που τόσο πολύ ανάγκη έχουν οι Θεσσαλονικείς, αλλά και οι επισκέπτες της πόλης, ένα προαύλιος χώρος πρασίνου, κατάλληλος για περίπατο με κατάλληλη φύλαξη. Χώρος που θα δώσει βήμα σε μουσικούς, ζωγράφους, εικαστικούς και λοιπούς καλλιτέχνες να εκθέσουν δημόσια τα έργα τους, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη της πολιτιστικής συνείδησης των πολιτών. Φυσικά, στον προαύλιο χώρο διενεργούνταν -τουλάχιστον πριν την πανδημία- εκδηλώσεις και ο χώρος παραχωρείται σε καλλιτέχνες, ωστόσο αυτό θα μπορούσε να ενδυναμωθεί περαιτέρω. Η περιοχή ενδείκνυται για ένα σχέδιο ανάπλασης που θα αποτελέσει πόλο έλξης πολιτών και τουριστών.

Το μεγάλο ζήτημα είναι πώς θα χρηματοδοτηθεί όλο αυτό το σχέδιο ανάπλασης, για την οποία χρηματοδότηση υπάρχουν τρία πιθανά σενάρια. Πρώτον, χρηματοδότηση με έσοδα ακραιφνώς του Δημοσίου για να διαμορφωθεί ένας χώρος για πολιτιστική χρήση, σενάριο που είναι δύσκολο ειδικά στη μετά του κορονοϊού εποχή, λόγω πιθανώς έλλειψης δημοσίων κονδυλίων. Δεύτερο σενάριο είναι η παραχώρηση του σε κάποιο Δήμο, ώστε εκείνος να αναλάβει την ανάπλαση του χώρου, όπως στο Δήμο Καλαμαριάς που από το 2012 διεκδικεί το χώρο. Τρίτο -και πιο λογικό κατά την άποψη μου- σενάριο είναι η σύμπραξη του Δημοσίου με κάποιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) προκειμένου μέσα από τη σύμπραξη και να βρεθούν τα κατάλληλα για την ανάπλαση κονδύλια και να εξυπηρετεί μελλοντικά σκοπούς αναψυχής και πολιτισμού, διατηρώντας ακέραιη την ταυτότητα του. Στην περίπτωση που παραχωρηθεί σε κάποιο πρόσωπο του ιδιωτικού τομέα, το Δημόσιο οφείλει να επισημάνει ορισμένες κόκκινες γραμμές στην αξιοποίηση του, η οποία θα πρέπει να εξυπηρετεί το κοινό, να εκπληρώνει το δημόσιο συμφέρον και να γίνει αποκλειστικά για πολιτιστική χρήση, δεν πρέπει να παραχωρηθεί χωρίς σαφείς και συγκεκριμένους όρους, αλλά να προστατευθεί η ιστορική και η πολιτιστική του σημασία.

Ένα παλατάκι για όλους εμάς που αγαπάμε την πολιτιστική κληρονομιά της Χώρας μας, για εμάς τους απλούς πολίτες.

Σχολιάστε

ΚΛΙΚ ΚΑΙ ΔΙΑΒΑΖΕΙΣ

Κάντε κλικ στο εξώφυλλο και διαβάστε ΔΩΡΕΑΝ την τελευταία έκδοση της Εφημερίδας «Καρφίτσα»

Polls

Sorry, there are no polls available at the moment.

STAY CONNECTED

NEWSLETTER

 

Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ