Μια ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο The Laryngoscope φωτίζει τις σοβαρές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία, με επίκεντρο την αλλεργική ρινίτιδα. Η μελέτη αυτή τεκμηριώνει τη σύνδεση μεταξύ της υπερθέρμανσης του πλανήτη, της αύξησης της συγκέντρωσης γύρης και της ενίσχυσης των αλλεργικών συμπτωμάτων σε παγκόσμιο επίπεδο.
Σύμφωνα με το ygeiamou.gr, πρόκειται για μια ανασκόπηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας, στην οποία αξιολογήθηκαν 502 άρθρα που δημοσιεύθηκαν μεταξύ 2000 και 2023. Από αυτά, μόνο 30 πληρούσαν τα αυστηρά κριτήρια ένταξης, καθώς περιλάμβαναν τεκμηριωμένα δεδομένα και ανέλυαν συγκεκριμένους κλιματικούς μηχανισμούς που επηρεάζουν την αλλεργική αντίδραση.
«Ήμασταν πολύ συγκεκριμένοι στα κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού. Ελαχιστοποιώντας τη μεταβλητότητα στις μελέτες που συμπεριλάβαμε, μπορέσαμε να βελτιώσουμε τη δύναμη των συμπερασμάτων μας», σημείωσε η Alisha R. Pershad, φοιτήτρια Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο George Washington και συγγραφέας της μελέτης.
Η επιμήκυνση της εποχής γύρης και η ενίσχυση των αλλεργιογόνων
Από τις 30 μελέτες, οι 16 κατέγραψαν αύξηση τόσο στη διάρκεια της εποχής γύρης όσο και στα επίπεδα συγκέντρωσής της. Ορισμένες προβλέπουν άνοδο στις εκπομπές γύρης στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά 16–40% έως το τέλος του αιώνα. Παράλληλα, η μέση διάρκεια της περιόδου γύρης αναμένεται να επεκταθεί κατά 19 επιπλέον ημέρες, πάνω από την ήδη παρατηρούμενη αύξηση των 20 ημερών τις τελευταίες δεκαετίες.
Μελέτη από την Αυστραλία κατέδειξε ότι μεταξύ 2016 – 2020 παρατηρήθηκαν υψηλότερες μέγιστες θερμοκρασίες, αυξημένα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα και εντονότερος δείκτης γύρης, σε σύγκριση με την περίοδο 1994 – 1999. Τα δεδομένα αυτά τεκμηριώνουν μια άμεση συσχέτιση μεταξύ των αυξημένων επιπέδων CO₂ και της ενισχυμένης παραγωγής γύρης.
Αντίστοιχα, στην Ευρώπη, μελέτη προέβλεψε ότι μέχρι το 2060 ο αριθμός των ατόμων που είναι αλλεργικά στην αμβροσία θα υπερδιπλασιαστεί, από 33 εκατομμύρια σε 77 εκατομμύρια, λόγω της γεωγραφικής εξάπλωσης του φυτού, ως συνέπεια της ανόδου της θερμοκρασίας.
Ποια η πρακτική σχέση της κλιματικής αλλαγής με τις αλλεργίες
Η ανασκόπηση εντοπίζει πλήθος ερευνητικών ευρημάτων που εξηγούν τη σύνδεση. Μελέτες πεδίου και εργαστηρίου κατέδειξαν ότι η αυξημένη υγρασία και τα υψηλότερα επίπεδα CO₂, δύο βασικά χαρακτηριστικά της κλιματικής αλλαγής, ενισχύουν την ανάπτυξη και διασπορά των φυτών που παράγουν αλλεργιογόνα γύρη.
Παράλληλα, αν και οι αυξημένες βροχοπτώσεις μπορούν να «ξεπλένουν» προσωρινά την ατμόσφαιρα από γύρη, η παρατεταμένη υγρασία δημιουργεί τις ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη άλλων αλλεργιογόνων, όπως η μούχλα. Ειδική μελέτη έδειξε ότι ο μύκητας Aspergillus αναπτύσσεται πιο έντονα στις σημερινές συγκεντρώσεις CO₂ σε σύγκριση με τα προ-βιομηχανικά επίπεδα.
Ποιες είναι οι ομάδες υψηλού κινδύνου – Η οπτική της ιατρικής κοινότητας
Η έκθεση σε περιβαλλοντικά αλλεργιογόνα δεν κατανέμεται ισότιμα. Παράγοντες όπως η φυλή, το εισόδημα, η ηλικία και η γεωγραφική τοποθεσία διαμορφώνουν το ποιοι πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, οι πόλεις, οι οποίες χαρακτηρίζονται από περιορισμένη βλάστηση και υψηλή αναλογία ασφάλτου και τσιμέντου, εμφανίζουν έντονα το φαινόμενο της «αστικής θερμικής νησίδας», που συμβάλλει στην άνοδο της θερμοκρασίας και στην επιδείνωση των αλλεργικών συμπτωμάτων.
«Οι κοινότητες που έχουν ιστορικά επηρεαστεί από περιβαλλοντικές ανισότητες τείνουν να ζουν σε περιοχές με υψηλότερες θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η υπερθέρμανση του πλανήτη επιδεινώνει τα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως οι τυφώνες και οι πλημμύρες, τα οποία αυξάνουν τον κίνδυνο έκθεσης σε κοινά περιβαλλοντικά αλλεργιογόνα», εξηγεί η Pershad.
Τέσσερις από τις μελέτες που συμπεριλήφθηκαν στην ανασκόπηση ανέφεραν αυξημένη χρήση των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης για περιπτώσεις αλλεργικής ρινίτιδας, κυρίως μεταξύ των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Οι επαγγελματίες υγείας αρχίζουν να παρατηρούν στην πράξη τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης. Μελέτη του 2022 στην Ιταλία κατέδειξε ότι το 56% των πνευμονολόγων έχει παρατηρήσει πρόωρη και παρατεταμένη εποχή γύρης, ενώ το 45% ανέφερε αύξηση στους ασθενείς με αλλεργική ρινίτιδα. Επιπλέον, το 61% των γιατρών σημείωσε αυξημένα περιστατικά στα παιδιά.
Το πιο ηχηρό εύρημα, ωστόσο, είναι ότι το 97% των γιατρών που συμμετείχαν δήλωσε την ανάγκη για περαιτέρω εκπαίδευση σχετικά με τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις αλλεργικές παθήσεις.
«Οι γιατροί βρίσκονται σε μοναδική θέση να παρακολουθούν τον αντίκτυπο της αλλεργικής ρινίτιδας στα αποτελέσματα των ασθενών και μπορούν να προσαρμόσουν την πρακτική τους, καθώς εντείνεται η κλιματική αλλαγή. Ως αξιόπιστες φωνές στην κοινότητα, θα πρέπει να αξιοποιήσουν την εμπειρία τους στην πρώτη γραμμή για να υποστηρίξουν ουσιαστικές αλλαγές στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης» καταλήγει η Pershad.
