Λίγη ζάχαρη μία στις τόσες -και υπό συνθήκες- δεν βλάπτει, αρκεί να μην προέρχεται από αναψυκτικά και άλλα ποτά άφθονα σε σάκχαρα, καταλήγει πρόσφατη έρευνα δημοσιευθείσα στο Frontiers in Public Health, που συνέδεσε την κατανάλωσή τους με αυξημένο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, καρδιακής ανεπάρκειας και κολπικής μαρμαρυγής.
«Το πιο εντυπωσιακό εύρημά μας είναι οι διαφορετικοί συσχετισμοί ανάμεσα στις πηγές πρόσθετων σακχάρων και τον καρδιαγγειακό κίνδυνο» δήλωσε η Suzanne Janzi, υποψήφια διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο του Λουντ και συγγραφέας της μελέτης που εξέτασε τις επιπτώσεις της κατανάλωσης ζάχαρης από τρόφιμα και ποτά στην καρδιαγγειακή υγεία, διαπιστώνοντας ότι η υπερπρόσληψη πρόσθετων σακχάρων αυξάνει τις πιθανότητες για εγκεφαλικό επεισόδιο ή ανεύρυσμα, ένα γλυκό πού και πού, ωστόσο, μπορεί να έχει τα αντίθετα αποτελέσματα, μειώνοντας τους κινδύνους.
«Το απροσδόκητο αυτό εύρημα υπογραμμίζει τη σημασία του να εξετάζουμε όχι μόνο την ποσότητα ζάχαρης που καταναλώνουμε, αλλά και την πηγή και το πλαίσιο κατανάλωσης» σημειώνει η Janzi.
Σχεδόν 70.000 συμμετέχοντες
Στη πλειονότητα τους, οι συστάσεις από τους οργανισμούς και φορείς δημόσιας υγείας για τον περιορισμό στην κατανάλωση ζάχαρης επικεντρώνονται στην προστασία των δοντιών και τη βελτίωση της διατροφής, περιλαμβάνοντας λίγα στοιχεία για την επικίνδυνη σχέση της με τις καρδιαγγειακές παθήσεις, την πρώτη αιτία θανάτου και νοσηρότητας στην Ευρώπη, που μπορεί να προληφθεί εύκολα, με αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες.
Για να κατανοήσουν την επίδραση της κατανάλωσης ζάχαρης στον καρδιαγγειακό κίνδυνο αλλά και πώς διαμορφώνεται ανάλογα με τις διαφορετικές πηγές πρόσληψης σακχάρων, οι επιστήμονες συνέλεξαν δεδομένα από δύο μεγάλες μελέτες κοόρτης, τη Σουηδική Μελέτη Μαστογραφίας και τη Μελέτη των Σουηδών Ανδρών, από τις απαντήσεις σε ερωτηματολόγια διατροφής για το διάστημα 1997 – 2009, που επιτρέπουν τη διαχρονική παρακολούθηση των διατροφικών συνηθειών. Μετά τους αποκλεισμούς βάσει των ερευνητικών κριτηρίων, το πληθυσμιακό δείγμα οριστικοποιήθηκε σε 69.705 συμμετέχοντες.
Οι ερευνητές διέκριναν την πρόσληψη σακχάρων σε τρεις κατηγορίες: από σιρόπια και αλείμματα όπως μαρμελάδες και μέλι, από γλυκά όπως ζαχαρωτά ή αρτοσκευάσματα, και από σακχαρούχα ροφήματα όπως αναψυκτικά. Εξέτασαν επίσης την επιδημιολογία επτά καρδιαγγειακών νοσημάτων: δύο τύπους εγκεφαλικού επεισοδίου (ισχαιμικό, αγγειακό), έμφραγμα, καρδιακή ανεπάρκεια, αορτικό ανεύρυσμα, κολπική μαρμαρυγή και στένωση της αορτικής βαλβίδας.
Για κάθε συμμετέχοντα, η παρακολούθηση ολοκληρώθηκε με τον θάνατό του, τη διάγνωση μίας από τις παραπάνω παθήσεις ή στον τερματισμό της διαδικασίας το 2019, όπως προβλεπόταν από τον σχεδιασμό της μελέτης. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, 25.739 συμμετέχοντες διαγνώστηκαν με καρδιαγγειακό νόσημα.
Γλυκές αμαρτίες με πικρές συνέπειες
Τα ευρήματα έδειξαν τα σακχαρούχα ποτά αποτελούν τη μεγαλύτερη απειλή για την υγεία συγκριτικά με κάθε άλλη πηγή σακχάρων. Η αυξημένη κατανάλωσή τους συνδέθηκε με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου, καρδιακής ανεπάρκειας, κολπικής μαρμαρυγής και ανευρύσματος κοιλιακής αορτής.
«Τα σάκχαρα σε υγρή μορφή, όπως αυτά που βρίσκονται στα αναψυκτικά, επιφέρουν μικρότερο αίσθημα κορεσμού σε σύγκριση με τα στερεά, με αποτέλεσμα να οδηγούν συχνά στην υπερκατανάλωση» εξηγεί η Janzi, που επισημαίνει για τη σημασία του πλαισίου κατανάλωσης: «καταναλώνουμε γλυκά σε κοινωνικές ή ειδικές περιστάσεις συνήθως, ενώ τα σακχαρούχα ποτά πολύ συχνότερα».
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η υπερκατανάλωση ζάχαρης επηρέασε διαφορετικά τον κίνδυνο ανά καρδιαγγειακή πάθηση, πιθανώς λόγω της διαφορετικής της επίδρασης στο ατομικό προφίλ κινδύνου κάθε συμμετέχοντα. Επί παραδείγματι, ενώ αύξησε τον γενικό κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου και ανευρύσματος κοιλιακής αορτής, ο αυξημένος κίνδυνος καρδιακής ανεπάρκειας παρατηρήθηκε σε συμμετέχοντες με φυσιολογικό Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI).
Ποιους ωφελεί το «ένα γλυκό πού και πού»
Οι χείριστες εκβάσεις για την υγεία ήταν πιθανότερες στην ομάδα περιορισμένης κατανάλωσης γλυκών. Η ερευνήτρια Janzi παρέθεσε κάποιες υποθέσεις γιατί η πλήρης αποχή έναντι της μετρημένης κατανάλωσης γλυκισμάτων αποδείχθηκε εχθρός της καρδιαγγειακής υγείας:
«Ίσως αντικατοπτρίζει υποκείμενες διατροφικές συμπεριφορές· τα άτομα καταναλώνουν πολύ λίγη ζάχαρη μπορεί να ακολουθούν υπερβολικά περιοριστικές δίαιτες ή να έχουν κάποιο υποκείμενο νόσημα. Η μελέτη μας, αν και δεν αποδεικνύει σχέσεις αιτιότητας, υποδεικνύει ότι, πιθανώς, η εξαιρετικά χαμηλή κατανάλωση ζάχαρης δεν είναι απαραίτητη ή ωφέλιμη για την καρδιαγγειακή υγεία»
Οι ερευνητές επεσήμαναν ότι απαιτείται περισσότερη δουλειά για την κατανόηση των εμπλεκόμενων μηχανισμών καθώς και ότι η διατροφή εξαρτάται εν πολλοίς από δημογραφικούς και πολιτιστικούς παράγοντες. Εν προκειμένω, η έρευνα βασίστηκε στον σουηδικό πληθυσμό, με τις ιδιαίτερες διατροφικές συνήθειες και τρόπο ζωής, με κύριο παράδειγμα τα «fika». Όπως εξήγησε η Janzi, πρόκειται για τα τακτικά διαλείμματα από τη δουλειά για καφέ και γλυκό, μια συνήθεια βαθιά ριζωμένη στη σουηδική κουλτούρα που, όμως, μπορεί να μη υπάρχει σε άλλες χώρες.
Πηγή: Ygeiamou.gr
