22:41, Πέμπτη
29 Σεπτεμβρίου 2022

Θεσσαλονίκη: Τους εγκατέλειψαν και στο θάνατο

Ένιωσαν την εγκατάλειψη στη ζωή, τους άφησαν «μόνους» και στο θάνατο. Το φαινόμενο που παρατηρείται στα νεκροτομεία της Θεσσαλονίκης έχει διάρκεια. Νεκροί εγκαταλείπονται επί μήνες στα ψυγεία, καθώς οι συγγενείς τους δεν έχουν χρήματα να τους θάψουν! Και η Πολιτεία είναι αδύναμη να προβλέψει αυτή την μακάβρια παράμετρο της οικονομικής κρίσης.
Του Κώστα Καντούρη
Οι ιατροδικαστές σηκώνουν τα χέρια ψηλά καθώς στην υπηρεσία δεν χωρούν άλλοι σοροί και οι ίδιοι τα βάζουν με τα γρανάζια της γραφειοκρατίας για να ξεπεραστούν τα νομικά εμπόδια ταφής. Φτάνουν σε σημείο να ψάχνουν θέσεις σε νεκροταφεία, που δεν θα κοστίσουν, δεδομένου ότι το ποσό των 300 ευρώ που δικαιολογεί τελικά το δημόσιο, δεν επαρκεί ούτε για τα έξοδα μεταφοράς. Ορισμένες φορές μπορεί να περάσουν και πέντε μήνες για να ταφεί μία σορός.
Πρόκειται για ανθρώπους οι οποίοι δεν είχαν στον ήλιο μοίρα στη ζωή, αλλά εγκαταλείφτηκαν και στον θάνατο. Οι συγγενείς δεν παραλαμβάνουν τις σορούς λέγοντας ότι δεν έχουν οικονομική δυνατότητα. Και είναι οι μοναδικοί αρμόδιοι για να πάρουν τους νεκρούς, εδώ υπάρχει δικονομικό κενό για την ταφή», λέει στην karfitsa η προϊσταμένη της ιατροδικαστικής υπηρεσίας Θεσσαλονίκης Ελένη Ζαγκελίδου. Στα ψυγεία βαθιάς κατάψυξης της υπηρεσίας βρίσκονται επί μήνες από έξι έως δέκα σοροί, μέχρι να βρεθεί λύση για την ταφή τους. Το ίδιο συμβαίνει και στο νεκροτομείο του εργαστηρίου ιατροδικαστικής και τοξικολογίας του Α.Π.Θ. Παρόμοιο πρόβλημα αντιμετωπίζουν και οι ιατροδικαστές στις υπηρεσίες της Αθήνας. «Είναι από τα σημάδια που αφήνει έντονα η οικονομική κρίση», σχολιάζουν άνθρωποι που είδαν από κοντά τέτοια περιστατικά.
Και στα νοσοκομεία της πόλης όμως η κατάσταση δεν είναι καλύτερη, απλώς εκεί είναι αδύνατη η παραμονή των νεκρών για πολλές ημέρες, αφού πρόκειται για ψυγεία συντήρησης. Η 51χρονη Μένια Γ. ήταν άστεγη στα τέλη του περασμένου Απριλίου, όταν έχασε τον πατέρα της, με τον οποίο δεν είχαν ιδιαίτερες σχέσεις. «Οι φίλοι μου, έλεγαν να μην τον θάψω, δεν είχα να φάω, αλλά δεν μπορούσα να τον αφήσω. Δεν είχα ούτε μισό ευρώ να πάρω το λεωφορείο, είχα ήδη βγάλει κάρτα για το υπνωτήριο αστέγων. Έπαθα όμως σοκ όταν με ειδοποίησαν ότι πέθανε. Ήταν συνταξιούχος, το ΙΚΑ θα έδινε χρήματα, αφού όμως κατέθετα τιμολόγια και αυτό σήμαινε πως πρώτα έπρεπε να πληρώσω, όμως δεν είχα», περιέγραψε στην karfitsa. Η λύση βρέθηκε ύστερα από παρέμβαση μελών του συλλόγου θανόντων συζύγων. Βρέθηκε ο ιδιοκτήτης του γραφείου τελετών Γιάννης Γκουσμπουνάρης, ο οποίος δεν πήρε χρήματα για τις διαδικασίες. «Της είπα ότι θα κάνουμε κανονική κηδεία, να έχει ο άνθρωπος αξιοπρέπεια», ανέφερε ο ίδιος. «Κάναμε μαζί την κηδεία και τα εννιάμερα, τόσες ημέρες είχαν  περάσει. Ένιωσα απαίσια αλλά δεν μπορούσα να τον αφήσω να πάει σαν το σκυλί στ’ αμπέλι», περιέγραψε η 51χρονη.
Η γυναίκα βρέθηκε αντιμέτωπη με το ανάλγητο πρόσωπο της δημόσιας διοίκησης. «Πήγα στις κοινωνικές υπηρεσίες του δήμου, της πρόνοιας, του νοσοκομείου, μου ζήτησαν βεβαιώσεις ότι όντως δεν είχα χρήματα. Όμως τελικά όλοι μου έλεγαν το ίδιο, να βρω χρήματα από φίλους για να θάψω τον πατέρα μου, ήμουν σε απόγνωση», ανέφερε. Δεν ήταν η πρώτη φορά που δέχτηκε το χτύπημα της μοίρας, καθώς και στον θάνατο της μητέρας της, αφού οι άλλοι συγγενείς αδιαφορούσαν, «χρειάστηκε να πουλήσω τις βέρες μου για να της κάνω μία αξιοπρεπή κηδεία, όπως κι έγινε».
Πίσω στο νεκροτομείο της ιατροδικαστικής υπηρεσίας Θεσσαλονίκης, οι «σοροί της κρίσης» έχουν γεμίσει τα ψυγεία, με συνέπεια να μην είναι δυνατόν να συντηρηθούν ούτε όσες περιπτώσεις θανόντων πρέπει να μείνουν για ιατροδικαστική διερεύνηση. «Αναγκαζόμαστε στα τέσσερα ψυγεία που έχουμε να βάζουμε δύο ή και τρεις μαζί για να χωρέσουν και να διατηρηθούν», τόνισε η κυρία Ζαγκελίδου. Στην ιατροδικαστική υπηρεσία υπάρχει σορός ανθρώπου που πέθανε πριν τέσσερις μήνες! Μάλιστα για την αντιμετώπιση του προβλήματος «χωρητικότητας» αναγκάζονται να προσφύγουν σε λύση – πατέντα, καθώς το δημόσιο δεν δικαιολογεί πολλά χρήματα για την αγορά ειδικών ψυγείων βαθιάς ψύξης. Ψυκτικοί θα κατασκευάσουν τέτοιο ψυγείο, προκειμένου να υπάρχει δυνατότητα να μένουν εκεί περισσότεροι νεκροί, αρκεί και γι’ αυτό να εγκριθούν τα έξοδα.
Τις τελευταίες ημέρες μάλιστα το  πρόβλημα που αντιμετωπίζεται με την έλλειψη θέσεων στα ψυγεία, πήρε άλλες διαστάσεις όταν ένας ιατροδικαστής κατήγγειλε στην Εισαγγελία ότι πτώματα «αγνώστων», που δεν είχαν ταφεί δηλαδή, έμεναν επί μήνες εκτός ψυγείων, λόγω έλλειψης θέσεων και μάλιστα απειλείται με τον τρόπο αυτό η υγεία των εργαζομένων. Ήδη έχει ξεκινήσει έρευνα για την υπόθεση, ωστόσο κανείς από τους ιατροδικαστές δεν αντιλήφτηκαν να μένει εκτός ψυγείων σορός, επί μήνες μάλιστα που να εγκυμονεί κινδύνους για τη δημόσια υγεία. «Συμβαίνει, εάν χρειαστεί να μπει στο ψυγείο άνθρωπος που πέθανε πρόσφατα και πρέπει να μεταφερθεί την επομένη με αεροπλάνο, να βγάζουμε ένα άλλο σώμα από το ψυγείο για ένα μικρό διάστημα. Δεν απειλείται όμως η δημόσια υγεία», αντέδρασαν συνάδελφοί του.
H γραφειοκρατία και οι… θέσεις
Η επικεφαλής της ιατροδικαστικής υπηρεσίας του υπουργείου δικαιοσύνης στη Θεσσαλονίκη  Ελένη Ζαγκελίδου εξήγησε στην karfitsa πως το θέμα με τις σορούς που δεν παραλαμβάνονται είναι άλυτο, ειδικά με τις προθεσμίες των 40 ημερών για την ταφή που δίνει ο νόμος. «Εμπλέκονται τόσο πολλοί και ταυτόχρονα κανείς στο ζήτημα των άταφων σορών», είπε. «Ο θάνατος στην Ελλάδα είναι αστυνομοκεντρικό ζήτημα, καθώς εμπλέκεται η διωκτική αρχή για τη διερεύνησή του, ουσιαστικά όμως είναι κοινωνικό γεγονός. Δηλαδή μπορεί ο θάνατος να εξετάζεται από την αστυνομία, όμως η σορός ανήκει στους συγγενείς και αυτοί είναι οι μοναδικοί που έχουν δικαίωμα να τον παραλάβουν», σημείωσε. Θεώρησε πως πρέπει να δημιουργηθεί ειδική κοινωνική δομή που θα αντιμετωπίζει αυτά τα φαινόμενα.
Για την ταφή ενός νεκρού, τον οποίο οι συγγενείς δεν παραλαμβάνουν, πρέπει να ακολουθηθεί μία σειρά διαδικασιών που μπορεί να διαρκέσουν μέχρι και τέσσερις μήνες. Βασικό είναι ο συγγενής να καταθέσει δήλωση στην αστυνομία με την οποία να βεβαιώνει ότι αδυνατεί να κηδέψει τον άνθρωπό του λόγω οικονομικής αδυναμίας. «Υπάρχουν οικογένειες που δεν έχουν ούτε ένα ευρώ, έχουν έρθει και ζητούν να κάνουμε κάτι να κάνουν μία υποτυπώδη κηδεία», είπε στην karfitsa ο κ. Γκουσμπουνάρης, ο οποίος έχει αναλάβει δεκάδες τέτοιες περιπτώσεις. «Τους ψάχνουμε έναν προς έναν τουλάχιστον να υπογράψουν τη δήλωση ότι δεν θα παραλάβουν τον άνθρωπό τους για να ξεκινήσουν οι διαδικασίες», συμπλήρωσε αστυνομικός που έχει κινήσει τέτοιες διαδικασίες.
Από την άλλη και η ταφή ενός νεκρού, ειδικά στις πόλεις, όπου η «θέση» κοστίζει, είναι απαγορευτική διαδικασία για τις φτωχές οικογένειες. Η «γ’ θέση» φτάνει σε κόστος τα 300 ευρώ, μαζί με τη νεκρώσιμη ακολουθία στην εκκλησία, χωρίς να υπολογίζεται η μεταφορά της σορού με γραφείο τελετών, που θα αναλάβει όλη την κηδεία και χωρίς να περιλαμβάνονται τα έξοδα νεκροστασίου του νεκροταφείου και ψυγείου του δήμου. Για μία κανονική κηδεία το κόστος ξεπερνά τις 2.000 ευρώ. Αυτός είναι ο λόγος που οι ιατροδικαστές αναζητούν λύσεις σε νεκροταφεία μικρών δήμων εκτός Θεσσαλονίκης, προκειμένου να ταφούν εκεί οι νεκροί που δεν έχουν παραληφθεί από συγγενείς τους. «Πλέον τα μεγάλα νεκροταφεία δεν δίνουν δωρεάν θέσεις, στα μικρά δεν υπάρχει πρόβλημα», λένε ιατροδικαστές.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ