Πώς «μεταλλάχτηκαν» οι απάτες την εποχή του κορωνοϊού – Ο «ελεγκτής κατά της απάτης» Δ. Σκιαδάς εξηγεί

Ρεπορτάζ Φιλίππα Βλαστού

 

Στα δεδομένα που έχει διαμορφώσει η πανδημία του covid19 φαίνεται πως έχουν προσαρμοστεί και οι επίδοξοι απατεώνες. Απέναντι τους όμως βρίσκουν τους «ελεγκτές κατά της απάτης».

Ανάλογα με την περίοδο που διανύουμε υπάρχουν συγκεκριμένες μεθοδολογίες απάτης που χρησιμοποιούνται. Αυτό συμβαίνει και στις μέρες μας. «Λόγω του επίκαιρου χαρακτήρα, υπάρχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους ελεγκτές απάτης στο πεδίο της υγείας, αναφορικά με τους εμβολιασμούς. Για παράδειγμα στις ΗΠΑ, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει ξεκινήσει ολόκληρη εκστρατεία για την καταπολέμηση της απάτης στους εμβολιασμούς, η οποία μπορεί να αφορά είτε την χρήση ελαττωματικών εμβολίων, είτε τον κακό τρόπο χορήγησης τους», αναφέρει στην Karfitsa ο  Καθηγητής του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Δημήτριος Σκιαδάς, ο οποίος  πρόσφατα πιστοποιήθηκε ως «Ελεγκτής κατά της Απάτης» (Certified Fraud Examiner) από τον διεθνή οργανισμό ACFE – (Association of Certified Fraud Examiners) με έδρα το Austin του Τέξας. Αυτό μάλιστα τον καθιστά έναν από τους μόλις δυο πανεπιστημιακούς στην Ελλάδα που αποκτά αυτή την πιστοποίηση.

Νέες μορφές

Καθότι η πανδημία είναι σε εξέλιξη δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν πόσο έχουν αυξηθεί οι απάτες, όμως το μόνο σίγουρο είναι ότι έχουν αλλάξει μορφή.

Η εκτεταμένη χρήση του διαδικτύου επίσης ήταν ο λόγος για να αυξηθούν οι περιπτώσεις κυβερνοαπάτης. «Η απάτη δηλαδή μέσω διαδικτύου με την χρήση δεδομένων για να εξαπατηθεί ένας συναλλασσόμενος. Αυτού του είδους η απάτη μπορεί να έχει πολλές εφαρμογές. Π.χ. στον τραπεζικό τομέα, με εμπορικές συναλλαγές να υποκλαπούν στοιχεία ή δεδομένα», εξηγεί ο καθηγητής. Από την άλλη η κατάσταση που ζούμε με τον κορωνοϊό προσφέρει έφορο έδαφος σε απάτες σε υγειονομικό επίπεδο, όπως παροχές υπηρεσίας κτλ.

Περιπτώσεις απάτης μπορεί να υπάρξουν ακόμη και στις επιχορηγήσεις πληττόμενων επιχειρήσεων. Όπως εξηγεί ο κ.Σκιαδάς «κάποιος θα μπορούσε να αποσπάσει επιχορήγηση είτε ενώ δεν την δικαιούται, είτε να προσπαθήσει να παρουσιάσει περισσότερες οικονομικές ζημιές από όσες έχει υποστεί με σκοπό να λάβει χρηματοδότηση με παραποιημένα στοιχεία».

Με την πάροδο του χρόνου διαπιστώνονται συμπεριφορές νέου τύπου απάτης και η διαδικασία αντιμετώπισης της καλείται να προσαρμοστεί σε αυτά τα νέα δεδομένα, σημειώνει ο καθηγητής. «Οι ελεγκτές συνήθως ακολουθούμε τους απατεώνες. Στις ΗΠΑ έχει καθιερωθεί ένα σύστημα όπου οι καταδικασμένοι απατεώνες αξιοποιούνται ως «εμπειρογνώμονες» από τους ελεγκτές για να τους πουν πως έκαναν μια απάτη, ώστε να μπορούν στη συνέχεια οι ελεγκτές να προβλέψουν δυνητικές αντίστοιχες περιπτώσεις στο μέλλον».

Ο Καθηγητής του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και «Ελεγκτής κατά της απάτης», Δημήτριος Σκιαδάς

Η δουλειά του «ελεγκτή κατά της απάτης»

Αρχικά, όπως μας εξηγεί ο κ. Σκιαδάς, για να γίνει κάποιος ελεγκτής δεν έχει περιορισμό στο γνωσιακό του υπόβαθρο. Μπορεί να έχει πτυχίο νομικής, λογιστικής, ιατρικής, πληροφορικής. «Αυτό όμως που κάνει είναι στο πεδίο που εξειδικεύεται να βρίσκει εκείνες τις συμπεριφορές που στοιχειοθετούν κάτι που μπορεί να οριστεί ως απάτη».

«Ο ελεγκτής καταγράφει τα πραγματικά περιστατικά, παρουσιάζει όλη την υπόθεση και φτάνει μέχρι πριν τον χαρακτηρισμό της συμπεριφοράς ως απάτη, γιατί αυτό είναι δουλειά του δικαστή ή του εισαγγελέα», τονίζει ο κ. Σκιαδάς. «Εγώ μπορώ να αναλύσω μια περίπτωση, να περιγράψω τα συστατικά και από εκεί και πέρα θα πω ‘’διερευνήστε για την ποινική αξιολόγηση της συμπεριφοράς αυτής που σας παρουσιάζω’’. Ουσιαστικά δίνω έτοιμη τροφή αλλά είναι δουλειά των δικαστικών αρχών να πουν αν είναι κάτι άπατη».

Το παραπάνω γίνεται όταν ένας ελεγκτής διερευνά μια ήδη διαπραχθείσα απάτη με την επισήμανση και τον εντοπισμό της, ωστόσο οι ελεγκτές λειτουργούν και προληπτικά. «Μελετάμε ένα σύστημα, για παράδειγμα της δημοσιονομικής διαχείρισης ενός δημόσιου οργανισμού, για να βρούμε αν υπάρχουν κόκκινες σημαίες, δηλαδή επίφοβα σημεία που μπορούν να είναι θύματα απάτης».

Στην Ελλάδα η ιδιότητα των ελεγκτών απάτης αξιοποιείται περισσότερο στον τραπεζικό τομέα ή από μεγάλες εταιρείες συνήθως, όχι όμως πάντα, συναλλασσόμενες με το δημόσιο, οι οποίες εκ των απαιτήσεων που επιβάλλουν τα σύγχρονα λογιστικά πρότυπα πρέπει να έχουν μηχανισμό διάγνωσης απάτης για την προστασία των δικών τους συμφερόντων και των μετόχων τους.

Ο κ. Σκιαδάς με την ιδιότητα του ως αντιπρόεδρος της επιτροπής ερευνών που διαχειρίζεται τα ερευνητικά κονδύλια του πανεπιστημίου θα μετέχει και σε διαδικασίες ελέγχων στοχευμένα κατά της απάτης. «Το πανεπιστήμιο πλέον προβλέπει να έχει τέτοιου είδους υποδομές με βάση και του πρόσφατου νομού περί εσωτερικού ελέγχου 4795/2021», υπογραμμίζει. Τον Σεπτέμβριο δε θα υπάρξει και ειδικό μάθημα στο ΠΑΜΑΚ που θα εστιάζει στην καταπολέμηση της απάτης δεδομένου του αντικειμένου του τμήματος στα θέματα που αφορούν τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις.

 

 

Από την έντυπη Karfitsa

 

πηγή κεντρική photo © Unsplash / Fabian Irsara