Δύο χρόνια μετά την τραγωδία στα Τέμπη, δύο κορυφαίες επιστημονικές πραγματογνωμοσύνες έρχονται να δώσουν την τελική απάντηση στα ερωτήματα που κυριάρχησαν σε πολιτική και κοινωνική σφαίρα. Η έκθεση Καρώνη και η πιο πρόσφατη έκθεση Τσακιρίδη συνθέτουν ένα κοινό συμπέρασμα: δεν υπήρξε έκρηξη, δεν υπήρξε δολιοφθορά, δεν υπήρξε μυστικό φορτίο. Υπήρξε ένα τραγικό αλλά εξηγήσιμο τεχνικό γεγονός, με ευθύνες που πλέον καλείται να αναζητήσει η Δικαιοσύνη.
1. Θερμική καταιγίδα, όχι βόμβα
Η κοινή διαπίστωση και των δύο εκθέσεων είναι σαφής: η φωτιά προήλθε από θερμική καταιγίδα – όχι από υπερηχητική έκρηξη. Η «πύρινη σφαίρα» που αποτυπώθηκε στα βίντεο δεν αποτελεί εκρηκτικό φαινόμενο, αλλά προοδευτική ανάφλεξη υλικών, ενισχυμένη από θερμική ακτινοβολία και πίεση. Τα ευρήματα των σελ. 12 και 30–31 καταρρίπτουν οριστικά τις αναφορές σε «εκρηκτικά» ή σε εισαγόμενα καύσιμα άγνωστης προέλευσης.
2. Οι ίδιες οι ουσίες του συρμού λειτούργησαν ως καύσιμο
Και οι δύο πραγματογνωμοσύνες αναλύουν εκτενώς τη σύνθεση των υλικών που προκάλεσαν και ενίσχυσαν τη φωτιά: λιπαντικά, πολυσιλοξάνια, σιλικόνες, πλαστικά καλύμματα. Δεν εντοπίστηκε τίποτα που να παραπέμπει σε εξωτερική επιμόλυνση ή περίεργα φορτία. Το Γενικό Χημείο του Κράτους και η έκθεση Καρώνη (σελ. 56–61) συμφωνούν πλήρως: όλα τα υλικά ήταν εγγενή και επιτρεπτά στη λειτουργία των συρμών.
3. Αποτυχία πυροπροστασίας και ηλεκτροδότησης
Οι τεχνικές εκθέσεις αναδεικνύουν συστημικές αποτυχίες:
- Καμία παθητική πυροπροστασία μεταξύ βαγονιών.
- Καμία λειτουργία διακοπής ρεύματος μετά τη σύγκρουση.
- Ηλεκτρικά τόξα και σπινθήρες που λειτούργησαν ως πυροκροτητές.
Το φαινόμενο του “φούρνου – συρμού” αναλύεται σε πολλαπλά σημεία και αποδίδεται στον σχεδιασμό, τη συντήρηση και την απουσία προδιαγραφών για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
4. Ο ρόλος των τοξικών εκπομπών και της θερμικής καταπόνησης
Τα πολυμερή υλικά, το μονοξείδιο του άνθρακα, το HCN, οι διοξίνες και οι φουράνες συνέβαλαν στη θανατηφόρα έκβαση. Σε συνθήκες άνω των 1.000 βαθμών, ακόμη και τα μέταλλα παραμορφώθηκαν, ενώ οι επιβάτες εκτέθηκαν σε ατμόσφαιρα απολύτως μη βιώσιμη (σελ. 12, 36–37).
5. Οι θεωρίες καταρρίπτονται
Η έκθεση Τσακιρίδη επιβεβαιώνει τα πορίσματα Καρώνη, ιδίως στα μεταλλικά ευρήματα και τη μη ύπαρξη ακτινωτών θραυσμάτων ή υπολειμμάτων έκρηξης. Όλα τα σημεία που εξετάστηκαν, από τροχοσειρές και ηλεκτρομηχανές μέχρι το πιλοτήριο, δείχνουν βίαιη μηχανική πρόσκρουση και θερμική καταπόνηση – όχι έκρηξη.
Ο δρόμος για τη δικαιοσύνη
Με το τεχνικό σκέλος να κλείνει οριστικά, το βάρος πέφτει πλέον στη Δικαιοσύνη. Πληροφορίες αναφέρουν ότι έως και 7 πρώην Γενικοί Γραμματείς του Υπουργείου Μεταφορών την περίοδο 2016–2023 αναμένεται να βρεθούν αντιμέτωποι με ποινικές διώξεις για παραλείψεις στον σχεδιασμό και την εποπτεία του ΟΣΕ.
Η αλήθεια δεν είναι θεωρία – είναι τεκμηρίωση
Οι εκθέσεις Καρώνη και Τσακιρίδη έβαλαν τελεία σε μια συζήτηση που κινδύνευε να μετατραπεί σε παρωδία διαδικτυακών σεναρίων. Η ευθύνη της πολιτείας είναι τώρα να αξιοποιήσει αυτά τα ευρήματα με θεσμικό τρόπο, αποδίδοντας λογοδοσία εκεί που πρέπει. Οι οικογένειες των 57 θυμάτων δεν ζητούν εκδίκηση – ζητούν αλήθεια και δικαιοσύνη. Και, για πρώτη φορά, έχουν μπροστά τους μια βάση αποδείξεων – όχι εικασιών.
