Κωνσταντίνος Γουσίδης: Κι έπειτα ήρθε ο κορονοϊός…. - Karfitsa.gr
People Πολιτισμός

Κωνσταντίνος Γουσίδης: Κι έπειτα ήρθε ο κορονοϊός….

Ο γνωστός δημοσιογράφος και συγγραφέας Κωνσταντίνος Γουσίδης στο νέο του βιβλίο αναφέρεται στο πιο επίκαιρο θέμα της εποχής μας. Την πανδημία του κορονοϊού. Μέσα από δημοσιογραφική έρευνα μηνών φέρνει στο φως σημαντικά στοιχεία για την προετοιμασία της παγκόσμιας κοινότητας στην αντιμετώπιση μιας μεγάλης πανδημίας ενώ θέτει καίρια ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των συστημάτων υγείας σε Παγκόσμιο επίπεδο.

 

Την ώρα που όλη η ανθρωπότητα παρακολουθεί αποσβολωμένη την πορεία μιας πανδημίας, επέλεξες να διαφωτίσεις τους αναγνώστες με στοιχεία παλιότερων επιδημιών. Γιατί; 

Η πανδημία που προκάλεσε ο κορονοϊός SARS-CoV-2 δεν ήταν, βέβαια, κάτι πρωτοφανές. Σε όλη τη διάρκεια της Ιστορίας της, η ανθρωπότητα «συμπορευόταν» με μολυσματικές νόσους που σε έναν μεγάλο βαθμό συνδιαμόρφωσαν την ανθρώπινη Ιστορία. Με την αναδρομή στις πανδημίες, ήθελα να αναδείξω τις διαστάσεις που (είναι γνωστό ότι) λαμβάνουν, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει καμία δικαιολογία για να μην αντιμετωπιστεί ο κίνδυνος που ελλοχεύει από μικροοργανισμούς με τη μέγιστη δυνατή σοβαρότητα!

Ποιο ήταν το έναυσμα για τη συγγραφή του βιβλίου;

Όταν στις αρχές του 2020 άρχισαν να πληθαίνουν τα δημοσιεύματα για μια νέα ασθένεια στην Ουχάν της Κίνας, άρχισε για μένα να χτυπάει ένα «καμπανάκι». Γιατί θυμόμουν ότι οι επιστήμονες προειδοποιούσαν επί δεκαετίες για τον κίνδυνο μιας μεγάλης πανδημίας που κάποια στιγμή θα προέκυπτε και θα προκαλούσε εκατομμύρια νεκρούς. Αποδείχτηκε πως αυτή τη φορά ο έως τότε θεωρητικός κίνδυνος έλαβε «σάρκα και οστά». Κι όταν πλέον από τον Μάρτιο του 2020 διαφάνηκε καθαρά ότι η ανθρωπότητα έχει να αντιμετωπίσει έναν εφιάλτη, σκέφτηκα να ερευνήσω λίγο το αυτονόητο: Οι επιστήμονες προειδοποιούσαν τη κοινή γνώμη εδώ και 30 χρόνια – τους «άκουσε», όμως, κανείς; Τι έγινε προκειμένου να αντιμετωπίσει ο πλανήτης όσο καλύτερα γινόταν μια πανδημία, για την οποία ΓΝΩΡΙΖΑΜΕ πως κάποια στιγμή θα ερχόταν; Έτσι ξεκίνησα την έρευνα που οδήγησε στη συγγραφή του βιβλίου.

Ποιο θα έλεγες ότι είναι το πιο ενδιαφέρον σημείο του;

Κατ’ εμέ, ότι δεν έγιναν όσα θα μπορούσα να έχουν γίνει για να είναι ο πλανήτης όσο το δυνατόν καλύτερα «θωρακισμένος». Ότι κανένα σύστημα υγείας καμιάς χώρας δεν ήταν προετοιμασμένο για το ενδεχόμενο μιας πανδημίας (στοιχεία έκθεσης του 2019). Ότι καμία χώρα δεν επένδυσε σεμέτρα προληπτικά ή, ίσως, και αποτρεπτικά. Και μιλάμε για χώρες με προϋπολογισμό εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ή τρισεκατομμυρίων. Αλλά αυτοί που λαμβάνουν τις σχετικές αποφάσεις, προτιμάνε να «επενδύουν» αλλού τα χρήματα. Κι έπειτα ήρθε ο κορονοϊός, όπως είναι και ο τίτλος του βιβλίου…

Ποιός είναι ο σκοπός της συγγραφής του και ποιά αποτελέσματα θα σε ικανοποιήσουν ως συγγραφέα;

Ο σκοπός κάθε δημοσιογραφικής έρευνας είναι η όσο το δυνατόν καλύτερη ενημέρωση του (αναγνωστικού) κοινού. Αυτό προσπάθησα να κάνω. Θα μείνω ικανοποιημένος αν τα άτομα που πάρουν το βιβλίο στα χέρια τους αφενός ολοκληρώσουν την ανάγνωσή του (γιατί θα σημαίνει ότι το περιεχόμενο και είχε κάτι να τους «πει») και αφετέρου, αν έστω και ένας από αυτούς πει μετά στον εαυτό του: «έμαθα κάτι που δεν γνώριζα και ήταν χρήσιμο για να εξάγω κάποια συμπεράσματα». Αν το βιβλίο δώσει «τροφή για σκέψη» σε έναν αναγνώστη, εγώ θα είμαι ικανοποιημένος.

Ποσό κουράγιο χρειάζεται για έναν δημοσιογράφο να ανατρέξει σε όλες τις μεγάλες ασθένειες που έπληξαν την ανθρωπότητα, την ώρα που μια πανδημία βρίσκεται στην κορύφωση της;

Δε νομίζω να είναι θέμα κουράγιου. Κάθε δημοσιογράφος βρίσκεται συνεχώς αντιμέτωπος με αμέτρητες δυσάρεστες καταστάσεις. Κατ’ εμέ, πρόκειται για μια διαδικασία που είναι συνδεδεμένη με το δημοσιογραφικό λειτούργημα. Έτσι κι αλλιώς, το χειρότερο σε αυτή την περίπτωση δεν είναι η γνώση για το έγινε στο παρελθόν, αλλά η σκέψη για το τι ακόμα μπορεί να γίνει στο μέλλον…

Πόσος χρόνος χρειάστηκε για τη συλλογή των στοιχείων και για ποιόν λόγο ανέτρεξες στον ξένο Τύπο;

Επειδή παλαιότερα, όταν εργαζόμουν στον «Αγγελιοφόρο της Κυριακής» είχα ασχοληθεί εκτενώς με το επιστημονικό ρεπορτάζ, είχα κάποια γνώση επί του θέματος και ήξερα τι περίπου και πού να το ψάξω. Στα ξένα ΜΜΕ ανέτρεξα αφενός επειδή (έχουν τη δυνατότητα να) χρησιμοποιούν πρωτογενείς πηγές (τα ελληνικά σε τέτοιου είδους θέματα συνήθως κάνουν αναδημοσιεύσεις ξένων ΜΜΕ) και αφετέρου, επειδή στην Ελλάδα αντιμετωπίζουμε τα ΜΜΕ μας με μεγάλη επιφυλακτικότητα. Δηλαδή, ένα ΜΜΕ με συγκεκριμένες πολιτικές «προτιμήσεις» θεωρείται σε μεγάλο βαθμό αναξιόπιστο από άτομα με αντίθετες πολιτικές πεποιθήσεις. Αυτό ήθελα πάση θυσία να το αποφύγω, να μην πει, δηλαδή, κάποιος: «Α, αν το γράφει αυτό το τάδε ελληνικό Μέσο, σίγουρα δεν ισχύει».

Κάνοντας την ιστορική αναδρομή των μεγάλων ασθενειών που ταλαιπώρησαν την ανθρωπότητα, ποιό είναι το δημοσιογραφικό συμπέρασμα που εξάγεις;

Ότι δεν έχουμε πάρει κανένα απολύτως μάθημα σαν κοινωνία! Αυτό είναι ως έναν βαθμό αναμενόμενο. Οι άνθρωποι τείνουν να μην λαμβάνουν σοβαρά κινδύνους αφενός που εκλαμβάνουν ως θεωρητικούς, κι αφετέρουαπό παράγοντες που δεν αντιλαμβάνονται με τις αισθήσεις τους, όπως οι μικροοργανισμοί. Θα έπρεπε όμως να έχει γίνει κατανοητό, τουλάχιστον από αυτούς που λαμβάνουν αποφάσεις, ότι εκκρεμούσε ένας πολύ σοβαρός κίνδυνος πάνω από τα κεφάλια μας. Αυτοί θα έπρεπε να γνωρίζουν πως οι μεταδοτικές ασθένειες έχουν προκαλέσει περισσότερους θανάτους από όλους τους πολέμους μαζί και από όλες τις φυσικές καταστροφές – και να καταβάλλουν τις μέγιστες δυνατές προσπάθειες για να εξουδετερώσουν, στο μέτρο του δυνατού και εφικτού πάντα, τον εν λόγω κίνδυνο.

Παραθέτοντας όλα αυτά τα στοιχεία, ποιό ήταν  το κυρίαρχο συναίσθημα που σε κυρίευσε;

Θα έλεγα η απογοήτευση, αν περίμενα κάτι καλύτερο από τη σημερινή μας κοινωνία, όπως έχει διαμορφωθεί. Δεν έχω, όμως, αυταπάτες. Δεν περίμενα να είχαν γίνει περισσότερα για να θωρακιστούμε καλύτερα ενόψει μιας επικείμενης πανδημίας, αλλά θα απαιτούσα από ορισμένους που έχουν την ευθύνη της διακυβέρνησης χωρών, να την αντιμετωπίσουν με σοβαρότητα άπαξ και ξέσπασε. Με τις παραλήψεις, τις καθυστερήσεις και την επίμονη άρνησή τους να δουν κατάματα την πραγματικότητα, ευθύνονται για τον θάνατο εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, όχι μόνο στις δικές τους χώρες, αλλά γενικά στον πλανήτη – η ανεξέλεγκτη διασπορά του ιού στις ΗΠΑ ελέω Τραμπ, για παράδειγμα, δεν συνέβαλε στη ταχύτερη και μεγαλύτερη διασπορά του σε χώρες που είχαν επαφές με τις ΗΠΑ; Ως εκ τούτου, το κυρίαρχο συναίσθημα είναι η οργή για αυτά τα εγκληματικά ανθρωπάρια, που όμως δεν θα καθίσουν ποτέ σε κανένα εδώλιο κανενός δικαστηρίου…

Θα μπορούσε, κατά την άποψή σου, να είχε αποφευχθεί η εν λόγω πανδημία;

Να αποφευχθεί, δύσκολα, αν και ποτέ δεν ξέρεις. Θεωρητικά κάθε πρωτοεμφανιζόμενη νόσος σε μια απόμερη γωνιά του πλανήτη με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά μετάδοσης και μεταδοτικότητας μπορεί να εξελιχθεί σε πανδημία –υπό αυτό το πρίσμα έχουν αποφευχθεί πάρα πολλές πανδημίες! Κάθε νέα ασθένεια που εξελίσσεται σε πανδημία, ξεκινάει από ένα κρούσμα. Όσα περισσότερα προληπτικά μέτρα λαμβάνονται, τόσο πιο δύσκολο είναι να σημειωθεί το πρώτο κρούσμα, όσα περισσότερα αποτρεπτικά μέτρα έχουμε ακολούθως, τόσο πιο δύσκολο να προκύψουν από αυτό το κρούσματα χίλια, μετά δέκα χιλιάδες και εν συνεχεία εκατομμύρια. Για αυτό μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα, ότι θα μπορούσαν να είχαν γίνει πολλά περισσότερα για να αντιμετωπιστεί καλύτερα η πανδημία. Ανατρέχοντας σε όλα τα δεδομένα, ποτέ δεν έχει κανείς την αίσθηση πως έγιναν όσα θα μπορούσαν να είχαν γίνει και να μπορέσουμε να πούμε με καθαρή τη συνείδησή μας, ότι δεν μπορούσε να γίνει κάτι επιπλέον!

 

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Ο Κωνσταντίνος Δ. Γουσίδης γεννήθηκε το 1973 στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε Γερμανική Φιλολογία, Αρχαία Ιστορία καθώς και Μεσαιωνική και Νεότερη Ιστορία στο Πανεπιστήμιο «Ιωάννης Γουτεμβέργιος» στο Μάιντς της Γερμανίας. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος στις εφημερίδες της Θεσσαλονίκης «Αγγελιοφόρος» και «Αγγελιοφόρος της Κυριακής» –όπου, μεταξύ άλλων, διετέλεσε επί σειρά ετών υπεύθυνος του τμήματος «Υγεία και Επιστήμη»– και εν συνεχεία ως αρχισυντάκτης σε διάφορες δημοσιογραφικές ιστοσελίδες της Βόρειας Ελλάδας.

 

Σχολιάστε

ΚΛΙΚ ΚΑΙ ΔΙΑΒΑΖΕΙΣ

Κάντε κλικ στο εξώφυλλο και διαβάστε ΔΩΡΕΑΝ την τελευταία έκδοση της Εφημερίδας «Καρφίτσα»

Polls

Sorry, there are no polls available at the moment.

STAY CONNECTED

NEWSLETTER

 

Εφημερίδες

Διαβάστε όλες τις εφημερίδες online

ΑΡΧΕΙΟ