Ένα τσάμικο από τη Στερεά Ελλάδα, ο πεντοζάλης από την Κρήτη και ένας γνώριμος ικαριώτικος σκοπός «ταξιδεύουν» εκτός συνόρων, μπαίνουν σε σύγχρονα εστιατόρια και μπιστρό ή ντύνουν την ατμόσφαιρα σε λόμπι ξενοδοχείων.
Παραδοσιακές μουσικές και τραγούδια από την Ήπειρο, την Κάσο, τη Μικρά Ασία, την Κύπρο και άλλα σημεία του ελληνικού μουσικού χάρτη, φορούν έναν πιο διεθνή μανδύα, επανερμηνεύονται μέσα από lounge, bossa nova και balearic αισθητική και μεταμορφώνονται σε σύγχρονη world music. Ήδη, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, ακούγονται σε περισσότερες από 55 χώρες σε όλο τον κόσμο.
Πρόκειται για το μουσικό πρότζεκτ «MAM-A LOOK! Music for the Soul» του μουσικού παραγωγού και DJ από τη Θεσσαλονίκη, Χρίστου Καλτσά. Ένα άλμπουμ δέκα κομματιών -έξι ορχηστρικών και τεσσάρων με στίχο, στο οποίο παραδοσιακά τραγούδια ενορχηστρώνονται από την αρχή, με στόχο να σταθούν ισότιμα σε σύγχρονα ακουστικά περιβάλλοντα, playlists και DJ sets. «Η λογική του άλμπουμ είναι να ταξιδεύουμε μουσικά σε διάφορα μέρη της Ελλάδας με τα πιο χαρακτηριστικά παραδοσιακά τραγούδια κάθε περιοχής και να τα επανερμηνεύουμε. Αυτό σημαίνει ότι αλλάξαμε εντελώς τον ρυθμό τους. Δεν μιλάμε για ένα απλό ρεμίξ, όπου μπαίνει ένα beat από κάτω, αλλά για πλήρη ενορχήστρωση από την αρχή», εξηγεί ο ίδιος, μιλώντας στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Η ιδέα ωρίμαζε για περίπου έναν χρόνο, πριν πάρει σάρκα και οστά. «Από τις αρχές του 2025 το είχα στο μυαλό μου. Το καλοκαίρι το παρουσίασα σε γνωστό εστιατόριο της Θεσσαλονίκης όπου εργάζομαι και τους άρεσε πολύ η σκέψη να “ πειράξουμε” παραδοσιακά ελληνικά τραγούδια και να τα φέρουμε σε μια πιο μοντέρνα εκδοχή. Έτσι, αποφασίσαμε να το κάνουμε μαζί και μετά από περίπου έξι μήνες στο στούντιο βγήκε αυτό το αποτέλεσμα», αναφέρει.
Η προετοιμασία υπήρξε απαιτητική και χρονοβόρα. Ο Χρίστος Καλτσάς άκουσε εκατοντάδες παραδοσιακά τραγούδια, μέχρι να καταλήξει στα δέκα που θα μπορούσαν να «μεταφραστούν» στη σύγχρονη γλώσσα του πρότζεκτ. «Έπρεπε ο ρυθμός να μπορεί να μεταφερθεί, να ταιριάξει με τη φιλοσοφία του άλμπουμ και με το μουσικό ταξίδι που ήθελα να αφηγηθώ», σημειώνει.
Το ταξίδι αυτό, όπως εξηγεί, ακολουθεί τη λογική μιας περιήγησης σε όλη τη χώρα και όχι μόνο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο «Αμάραντος», ένα κλασικό τσάμικο της Στερεάς Ελλάδας, το οποίο μεταμορφώνεται σε bossa nova. «Είναι εντελώς διαφορετικό πια. Αντικαταστήσαμε το χαρακτηριστικό κλαρίνο και βάλαμε στη θέση του το ακορντεόν», λέει, εξηγώντας πως το αποτέλεσμα είναι ένα ορχηστρικό κομμάτι που μπορεί να σταθεί σε ένα μπαρ στο Παρίσι ή το Λονδίνο, ανάμεσα σε άλλες world και balearic επιλογές. «Αυτός είναι ο τελικός μου σκοπός: να ταξιδέψει η ελληνική μουσική, που έτσι κι αλλιώς δεν έχει σύνορα», επισημαίνει ο κ. Καλτσάς.
Από το πανηγύρι στο DJ set – Μουσικές αλχημείες με σεβασμό στην παράδοση
Παρά τις αλλαγές και τις «μουσικές αλχημείες», τα κομμάτια παραμένουν άμεσα αναγνωρίσιμα από τα πρώτα μουσικά μέτρα. Ο πεντοζάλης διατηρεί την κρητική του ταυτότητα, το «Στης Πάργας τον ανήφορο» αποκαλύπτεται από τον πρώτο στίχο, ενώ η «Κόρη Μηλιά», το παραδοσιακό κυπριακό τραγούδι του γάμου, αποκτά μια χαρούμενη, λάτιν εκδοχή. «Είναι ένα κομμάτι που μπορεί να παίξει άνετα και σε ένα beach bar το καλοκαίρι», εκτιμά.
Το πιο απαιτητικό εγχείρημα, όπως παραδέχεται, ήταν ο «Αμάραντος», ωστόσο το μεγαλύτερο φίλτρο λειτούργησε εξαρχής στην επιλογή του υλικού. Πολλά τραγούδια έμειναν εκτός, καθώς «δεν γίνονται» λόγω ρυθμού ή δομής. «Από αυτά που διάλεξα, όμως, τα περισσότερα μου βγήκαν σχεδόν άνετα», λέει, προσθέτοντας ότι το πρότζεκτ αποκάλυψε και μια -άγνωστη μέχρι τότε- σχέση του με την παράδοση. «Δεν θα έλεγα ότι είμαι φαν της παραδοσιακής μουσικής με την έννοια της ακρόασης στο σπίτι. Αυτό που με παρακίνησε ήταν η πρόκληση να κάνω κάτι διαφορετικό, με καθαρή μουσική ταυτότητα», υπογραμμίζει.
Οι πρώτες δοκιμές στο ραδιόφωνο και στους χώρους όπου παίζει μουσική λειτούργησαν καθοριστικά. Οι αντιδράσεις ήταν θετικές, παρά τον αρχικό προβληματισμό για το πώς θα γίνει δεκτό ένα τόσο απαιτητικό εγχείρημα. Κομμάτια όπως το «Λυροτσάμπουνο» από την Πάτμο ή ο παλιός Ικαριώτικος (διαφορετικός από τον γνωστό Ικαριώτικο που ερμηνεύουν ο Κονιτόπουλος και ο Πάριος) αποκτούν νέα ζωή ως ορχηστρικά, σύγχρονα tracks, διατηρώντας ωστόσο την αυθεντική μελωδική τους γραμμή.
«Η ευθύνη είναι μεγάλη, γιατί μιλάμε για την παράδοσή μας», τονίζει ο μουσικός παραγωγός. «Κρατάμε τη βασική μελωδία, δεν χάνεται η ταυτότητα του τραγουδιού. Όταν ακούς τον “ Αφούση”, καταλαβαίνεις αμέσως τι είναι, ακόμα κι αν είναι αλλιώς ενορχηστρωμένο». Σημαντικό ρόλο στην τελική εικόνα έπαιξε και η ομάδα με την οποία συνεργάστηκε, καθώς και ο επίσης Θεσσαλονικιός ενορχηστρωτής Άγγελος Σαρόγολου, με τους οποίους δούλεψε εντατικά στο στούντιο.
Το αποτέλεσμα δείχνει να βρίσκει τον δρόμο του. Το άλμπουμ καταγράφει ήδη περίπου 18.500 ακροάσεις στο Spotify, με ακροατές από περισσότερες από 55 χώρες, ανάμεσά τους η Τουρκία, η Αυστραλία, ο Καναδάς, οι Ηνωμένες Πολιτείες και χώρες της Ευρώπης. «Το εντυπωσιακό είναι ότι δεν έχει γίνει κάποιο πληρωμένο promotion. Το βλέπω να φεύγει μόνο του», δηλώνει, κοιτάζοντας καθημερινά τον χάρτη των ακροατών να μεγαλώνει.
Η επιτυχία αυτή ανοίγει ήδη τον δρόμο για τη συνέχεια. Κάποια τραγούδια έμειναν συνειδητά εκτός και, όπως αποκαλύπτει, θα αποτελέσουν τη βάση για ένα δεύτερο άλμπουμ στο μέλλον.
