Κατά την 1η Απριλίου, συνηθίζεται να λέγονται καλοπροαίρετα ψέματα λόγω εθίμου. Δεν είναι τυχαίο αυτό που γίνεται κάθε χρόνο τέτοια μέρα, καθώς το έθιμο της Πρωταπριλιάς έχει βαθιές ρίζες και μας έχει έρθει από την Ευρώπη, με διάφορες εκδοχές για την προέλευσή του.
Μία από τις επικρατέστερες εκδοχές μας πάει πίσω στους Κέλτες, έναν λαό της βορειοδυτικής Ευρώπης, που ήταν δεινοί ψαράδες. Η περίοδος του ψαρέματος ξεκινούσε την 1η Απριλίου, ωστόσο εκείνη την εποχή τα ψάρια πιάνονταν δύσκολα. Έτσι, όπως συνηθίζεται ακόμα και σήμερα μεταξύ ψαράδων, υπερέβαλλαν ή έλεγαν ψέματα για την ψαριά τους. Με τον καιρό, αυτή η συνήθεια καθιερώθηκε ως έθιμο.
Η δεύτερη και πιο διαδεδομένη εκδοχή μας μεταφέρει στη Γαλλία του 16ου αιώνα. Μέχρι το 1564, η Πρωτοχρονιά γιορταζόταν την 1η Απριλίου. Όταν όμως, επί βασιλείας Καρόλου του 9ου, καθιερώθηκε η 1η Ιανουαρίου ως αρχή του έτους, δεν αποδέχτηκαν όλοι την αλλαγή. Όσοι συνέχισαν να γιορτάζουν την «παλιά» Πρωτοχρονιά έγιναν στόχος πειραγμάτων, με τους υπόλοιπους να τους στέλνουν ψεύτικα δώρα και να τους κοροϊδεύουν. Με τα χρόνια, αυτή η πρακτική εξελίχθηκε στο γνωστό έθιμο της Πρωταπριλιάς.
Στην Ελλάδα, το έθιμο απέκτησε και μια πιο λαϊκή διάσταση. Η βασική ιδέα παραμένει η ίδια: λέμε αθώα ψέματα για να ξεγελάσουμε κάποιον. Ωστόσο, σε πολλές περιοχές συνδέεται και με δοξασίες. Πιστεύεται ότι όποιος καταφέρει να ξεγελάσει κάποιον την ημέρα αυτή, θα έχει τύχη όλο τον χρόνο ή ακόμη και καλή σοδειά. Αντίθετα, το «θύμα» θεωρείται πως θα έχει γρουσουζιά, ενώ σε κάποιες παραδόσεις λέγεται ακόμη και ότι το βρόχινο νερό της Πρωταπριλιάς έχει θεραπευτικές ιδιότητες.
Σύμφωνα με τον λαογράφο Λουκάτο, το έθιμο συνδέεται με μια προσπάθεια «ξεγελάσματος» των βλαπτικών δυνάμεων που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την παραγωγή, ειδικά στην αρχή της άνοιξης. Αντίστοιχα, και ο λαογράφος Γεώργιος Μέγας υποστηρίζει ότι η πρωταπριλιάτικη «ψευδολογία» λειτουργεί ως τρόπος παραπλάνησης του κακού, αποκτώντας έτσι έναν συμβολικό χαρακτήρα προστασίας και καλής τύχης.
