Μπορεί να μοιάζει ασήμαντο, μικρό και να κρύβεται εύκολα στην άμμο όμως το αποτσίγαρο ή αλλιώς
η γόπα, αποτελεί ένα τοξικό απόβλητο που μένει στο περιβάλλον για δεκαετίες.
Η πλαστική του σύνθεση το καθιστά ένα από τα πιο διαδεδομένα σκουπίδια που ρυπαίνουν καθημερινά τις ελληνικές παραλίες. Μέσα από την καμπάνια «Κάπου Γόπα», η WWF Ελλάς επιχειρεί να μετατοπίσει τη συζήτηση από την ενοχοποίηση του πολίτη στην ανάγκη για ενημέρωση, συνεργασία και ουσιαστικές υποδομές.
Στόχος δεν είναι μόνο η αλλαγή στάσης, αλλά και η δημιουργία συνθηκών που επιτρέπουν στους ανθρώπους να κάνουν τη σωστή επιλογή, όταν για παράδειγμα, υπάρχουν επαναχρησιμοποιούμενα τασάκια ή καθαροί κάδοι σε παραλίες και δημόσιους χώρους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της WWF Ελλάς, στην Ελλάδα, ανά 100 μέτρα παραλίας υπάρχουν τουλάχιστον 50 αποτσίγαρα. Οι περισσότεροι καπνιστές δε γνωρίζουν ότι το αποτσίγαρο αποτελεί πλαστικό μιας χρήσης, και μάλιστα εξαιρετικά τοξικό για το φυσικό περιβάλλον και τη θαλάσσια ζωή και πως ό,τι καταναλώνεται από τα ψάρια και τα θαλασσινά, καταλήγει και στο δικό μας πιάτο…
«Κάπου γόπα», ή «Κάπου ώπα με τα σκουπίδια»
Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, υπεύθυνος προγραμμάτων της WWF Ελλάς για την πλαστική ρύπανση, μιλώντας στην Karfitsa.gr, εξηγεί ότι «σαφώς η γόπα σχετίζεται με τον χρήστη που μπορεί να απορρίψει το αποτσίγαρο του ανεξέλεγκτα, ωστόσο οι υποδομές αλλά και η ενημέρωση που υπάρχει είναι ελλιπείς» και προσθέτει πως αυτό το καλοκαίρι η αλλαγή μπορεί να είναι εφικτή, αρκεί να πούμε όλοι μαζί: «Κάπου γόπα». Ή πιο βαθιά, «Κάπου ώπα με τα σκουπίδια».
«Αυτό που προσπαθούμε με την καμπάνια «Κάπου Γόπα» να κάνουμε δεν είναι να δείξουμε τον πολίτη που απορρίπτει το αποτσίγαρο αλλά θέλουμε περισσότερο να ενημερώσουμε ώστε ο πολίτης να καταλάβει ότι το αποτσίγαρο είναι ένα πλαστικό αντικείμενο μίας χρήσης και δεν είναι χάρτινο, υφασμάτινο ή βαμβάκι. Πρόκειται για ένα πλαστικό μίας χρήσης το οποίο κάνει χρόνια να διασπαστεί στο φυσικό περιβάλλον. Παράλληλα θέλουμε να προσκαλέσουμε διάφορους «παίκτες» να μας στηρίξουν σε αυτή την καμπάνια για να μπορέσουμε να αναχαιτίσουμε το μεγάλο πρόβλημα της πλαστικής ρύπανσης από τα αποτσίγαρα», αναφέρει χαρακτηριστικά στην Karfitsa.gr, ο κ. Τσουκαλάς.
Γόπα: Η βασίλισσα των σκουπιδιών
Σχετικά με το πως γεννήθηκε η ιδέα για την καμπάνια και το πρωτότυπο όνομα ο ίδιος σημειώνει: «Στη WWF Ελλάς τρέχουμε τα τελευταία χρόνια το πρόγραμμα παρακολούθησης της παράκτιας ρύπανσης στις ελληνικές παραλίες. Πρόκειται για το πρόγραμμα «υιοθέτησε μια παραλία» το οποίο μας δίνει δεδομένα για την κατάσταση που επικρατεί στις παραλίες που έχουν υιοθετηθεί με τη συμβολή εθελοντών. Οι εθελοντές καταγράφουν τα απορρίμματα στις παραλίες, τα «ανεβάζουν» σε μια πλατφόρμα και έτσι εμείς έχουμε δεδομένα για την κατάσταση στις παραλίες. Η… βασίλισσα των σκουπιδιών λοιπόν μέσα από αυτή τη δράση αναδείχθηκε η… γόπα! Επομένως αποφασίσαμε ότι ήρθε η ώρα να ασχοληθούμε με μία καμπάνια για αυτό το θέμα. Όσον αφορά το όνομα, με τη βοήθεια διαφημιστικής, θέλαμε να αναδείξουμε την αγανάκτηση μας, όπως λέμε το «κάπου ώπα», ήρθε και το «κάπου γόπα» με τα αποτσίγαρα. Βέβαια μπορεί να μεταφραστεί και με άλλους τρόπους όπως: «κάπου πλαστικό καλαμάκι/μπουκάλι». Έτσι, το βαθύτερο νόημα που θέλουμε να μεταδώσουμε είναι το ”κάπου ώπα με τα σκουπίδια”».
Σχετικά με την επέκταση της πρωτοβουλίας, ο κ. Τσουκαλάς απαντά στην Karfitsa.gr πως: «Έχουμε δημιουργήσει εξειδικευμένα υλικά για συγκεκριμένες ομάδες-στόχους όπως ξενοδοχεία, εστιατόρια, beach bar, δήμοι, ομάδες πολιτών, ακτοπλοικές/αεροπορικές εταιρείες και αεροδρόμια. Αυτό το υλικό μπορει να χρησιμοποιηθεί από τις επιχερήσεις, να αναπαραχθεί και να διαδοθεί το μήνυμα όσο το δυνατόν περισσότερο προκειμένου να αναχαιτιστεί το πρόβλημα της ρύπανσης από αποτσίγαρα».
«Να αφήνουμε τον δημόσιο χώρο σε καλύτερη κατάσταση από ό,τι τον βρήκαμε»
Αναφερόμενος στις ελλείψεις που καταγράφονται σε επίπεδο υποδομών, ο κ. Τσουκαλάς τονίζει πως η ευθύνη δεν βαραίνει μόνο τον πολίτη, αλλά κυρίως τις αρμόδιες αρχές που δεν φροντίζουν για βασικές παρεμβάσεις στους δημόσιους χώρους και τις παραλίες, ωστόσο προσθέτει θέλοντας να στείλει το δικό του μήνυμα στους φίλους της παραλίας πως «καλό θα είναι να αφήνουμε τον δημόσιο χώρο σε καλύτερη κατάσταση από ό,τι τον βρήκαμε».
«Στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή οι παραλίες δεν έχουν υποδομές, συναντάμε ξέχειλα καλαθάκια, κάδους χωρίς καπάκια, αυτό δεν είναι λάθος του πολίτη, είναι λάθος των αρμόδιων αρχών, επομένως ως πολίτες παρόλο που δεν είναι στην ευθύνη μας, καλό θα είναι φεύγοντας από την παραλία να αφήνουμε τον χώρο στην κατάσταση που τον έχουμε βρει ή και σε καλύτερη. Να μαζεύουμε ότι σκουπίδι έχουμε δημιουργήσει, να μην προσθέτουμε τα σκουπίδια μας σε ξέχειλους κάδους. Να κάνουμε και εμείς ένα βήμα», προσθέτει.
«Οι επιλογές για επαναχρησιμοποιούμενα είδη είναι πάρα πολλές, έτσι και δεν παράγουμε απορρίμματα και ενισχύουμε την προστασία του περιβάλλοντος. Ο κόσμος αρχίζει και αλλάζει, είναι κάτι που το βλέπουμε. Αν φρόντιζε ο δήμος να έχει, για παράδειγμα, επαναχρησιμοποιούμενα τασάκια παραλίας, πιστεύω ότι ο κόσμος θα ακολουθούσε», υπογραμμίζει, τέλος, ο κ. Τσουκαλάς.
Με αυτόν τον τρόπο τονίζει ότι η ατομική στάση δεν γεννιέται στο κενό, αλλά διαμορφώνεται όταν υπάρχει έστω και ένα στοιχειώδες περιβαλλοντικό πλαίσιο. Άλλωστε, δεν είναι μόνο θέμα υποδομών. Έρευνα του 2024 με τίτλο “Feeling the Nature to Foster Sustainability” έδειξε ότι η ανάπτυξη συναισθημάτων στοργής και συμπόνιας – τόσο προς τον εαυτό όσο και προς το φυσικό περιβάλλον – ενισχύει σημαντικά τις περιβαλλοντικές συμπεριφορές. Όταν ο άνθρωπος νιώθει τη φύση όχι σαν κάτι ξένο, αλλά ως προέκταση του εαυτού του, τότε η φροντίδα της δεν χρειάζεται επιβολή, γίνεται αυθόρμητη πράξη…
