ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ

MKO

Οι υπογραφές των μελών μπήκανε, το καταστατικό θεωρήθηκε στην εφορία και η… ΜΚΟ «Καραβασίλη» έχει συσταθεί και είναι έτοιμη να πάρει το δρόμο της Ειδομένης! Μία περιοχή, όπου κατά κοινή κυβερνητική ομολογία κανείς δεν ξέρει πόσες και ποιες ΜΚΟ δραστηριοποιούνται αλλά και με ποιο τρόπο. «Αν πρόκειται για καταστατικό αστικής μη κερδοσκοπικής οργάνωσης (πρέπει να αποτελείται το λιγότερο από πέντε μέλη) αυτό θεωρείται στην εφορία, δημοσιεύεται στα δικαστήρια-  χωρίς διάταξη από ειρηνοδίκη- και εν συνεχεία ακολουθεί η λήψη αντιγράφου και η πιστοποίηση στο αρμόδιο υπουργείο όπου και ανήκει. Αν πρόκειται για σωματείο, η διαδικασία είναι η ίδια με τη διαφορά ότι γίνεται επικύρωση του καταστατικού από το Ειρηνοδικείο. Είναι μία διαδικασία πάρα πολύ εύκολη και μπορεί να γίνει μέσα σε λίγες ώρες εφόσον το έχουν αποφασίσει τα μέλη», εξηγεί στην Karfitsa η δικηγόρος και πολιτευτής Ν.Δ. Α’ Περιφέρειας Θεσσαλονίκης, Άννα Ευθυμίου.

Της Έλενας Καραβασίλη

Σαν τα μανιτάρια ξεφυτρώνουν ελληνικές και ξένες ΜΚΟ στην Ειδομένη, σύμφωνα με τον δικηγόρο και βουλευτή Κιλκίς της ΝΔ, Γιώργο Γεωργαντά… χωρίς να ξέρει κανείς ούτε πόσες ΜΚΟ βρίσκονται εκεί, ούτε πότε δημιουργήθηκαν αλλά ούτε και τι καταστατικά έχουν. «Είναι επιτακτική αφενός μεν η ανάγκη πιστοποίησης τους  αφετέρου δε η ρύθμιση της δυνατότητάς αυτών να παρεμεμβαίνουν και να αναλαμβάνουν ένα μέρος του έργου, πάντα με τη σύμφωνη γνώμη της πολιτείας και μόνο εφόσον μετρούν δύο ή τρια χρόνια σύστασης λόγου χάριν. Δηλαδή να πρόκειται για ΜΚΟ που είχαν πράγματι ένα ρόλο και δεν το έκαναν τώρα καιροσκοπικά… δεν έγιναν πριν από 15 μέρες!», λέει χαρακτηριστικά. Και τονίζει πως: «ο προσφυγικός νόμος που ψηφίστηκε την προηγούμενη Παρασκευή, (αρ. 11 Ν. 4375/16) προβλέπει ότι την ευθύνη διαίτισης  των κέντρων υποδοχής και φιλοξενίας  μπορούν να πάρουν και φορείς της κοινωνίας των πολιτών. Δηλαδή, μία ΜΚΟ μπορεί να πάρει ολόκληρη την ευθύνη διαχείρισης».

ΜΚΟ… στο λεπτό

Όπως εξηγεί ο κ. Γεωργαντάς, είναι πάρα πολύ εύκολο να γίνει η σύσταση μίας ΜΚΟ διότι δεν υπάρχει ξεκάθαρη νομική μορφή και πλαίσιο. «Μπορεί να είναι απλή ένωση προσώπων, σύλλογος ή οτιδήποτε άλλο. Δε σημαίνει, για παράδειγμα, ότι υποχρεωτικά θα διέλθει του δικαστικού ελέγχου του αρμόδιου Πρωτοδικείου. Για τη λήψη μιας επιδότησης δεν υπάρχει κανένα κριτήριο πέραν του ενός και μοναδικού: της  απλής επίδειξης του έργου τους. Δεν υπάρχουν διασφαλίσεις για το πώς γίνεται αυτή η επαφή, που οδηγεί στην σκοπούμενη επιδότηση. Στη συνέχεια η ΜΚΟ απευθύνεται στο υπουργείο Εσωτερικών, δηλώνει ποια είναι, πόσους εθελοντές έχει και τη θέληση να αναλάβει ένα συγκεκριμένο τομέα». Ο ίδιος ξεκαθαρίζει πως: «αυτό δε σημαίνει απαραιτήτως πως παίρνουν λεφτά από το κράτος. Μπορεί να παίρνουν χρήματα και από ιδιώτες ζητώντας οικονομική βοήθεια για το έργο τους, όπου μπορεί για παράδειγμα να μαζέψουν 100.000 ευρώ να δώσουν τα 10.000 ευρώ στην Ειδομένη και τα υπόλοιπα να μη μάθει ποτέ κανείς που πήγαν, αφού δε λογοδοτούν σε κανέναν. Αυτή τη στιγμή στην Ειδομένη σιτίζονται καθημερινά 12.000 άνθρωποι, ποιος τους σιτίζει, από που παίρνει τα χρήματα και μέσα από ποια διαδικασία, κανείς δε γνωρίζει. Δεν υπάρχει διαφάνεια, ακόμη και αν παίρνουν χρήματα από την Ύπατη Αρμοστεία δεν ξέρει κανείς πόσο κοστίζει κάθε μέρα η Ειδομένη και σε ποιον».  

«Δε γίνεται μία νεοσυσταθείσα ΜΚΟ να λαμβάνει χρήματα»

«Στο παρελθόν μία οργάνωση για να πάρει επιδότηση έπρεπε να έχει κλείσει δύο χρόνια από τη σύστασή της. Η κατάσταση όμως στην Ειδομένη είναι έκτακτη. Όταν πήγαμε για να αφήσουμε ρούχα και τρόφιμα για τους πρόσφυγες, παγκόσμιος οργανισμός μας είπε ότι αυτό πρέπει να γίνει μέσω ΜΚΟ, οπότε η παρουσία τους είναι και μία αναγκαστική λύση. Ωστόσο, αυτό που πρέπει να γίνει είναι αυτές οι οργανώσεις να είναι πιστοποιημένες και να προκύπτει η δράση τους. Δε γίνεται μία νεοσυσταθείσα ΜΚΟ να λαμβάνει χρήματα», τονίζει η κ. Ευθυμίου που έχει ιδρύσει τη ΜΚΟ «Νέοι» από το 2007 χωρίς να έχει λάβει καμία επιχορήγηση κρατική ή ευρωπαϊκή καθότι πολιτεύεται. «Η κυβέρνηση δεν έχει ενημερώσει για το πόσα χρήματα έχουν δοθεί, που, με ποιο τρόπο και ποια είναι τα εχέγγυα για να πάρει μια ΜΚΟ χρήματα. Αυτά τα κριτήρια και τα στοιχεία δεν έχουν δημοσιευθεί. Είναι μία κατάσταση που αν μη τι άλλο εγείρει ερωτηματικά. Σύμφωνα με τα λεγόμενα της κυβέρνησης αυτή η διαδικασία γίνεται μέσω του ΟΗΕ, χωρίς όμως να υπάρχει καμία ουσιαστική ενημέρωση», λέει η κ. Ευθυμίου.

Σύμφωνα με τη δικηγόρο Μαρί Εγγισεγιάν, δεν είναι εύκολο να πάρει μία ΜΚΟ ευρωπαϊκή ή κρατική επιχορήγηση για τους σκοπούς της. «Στο παρελθόν στην Ελλάδα πολλές ΜΚΟ κατηγορήθηκαν για διασπάθιση κρατικού και ευρωπαϊκού  χρήματος και για σκοπούς που δεν εξυπηρετούσαν καμία πραγματική κοινωνική ανάγκη . Θα ήταν αφελές να προσπερνούσαμε την αρνητική  εικόνα των ΜΚΟ. Οι απάτες για τις οποίες κατηγορήθηκαν, οι δικογραφίες που έχουν σχηματιστεί και οι ποινικές διώξεις που έχουν ασκηθεί προσφέρονται για πολλή σκέψη και για την αποφυγή των ίδιων λαθών στο μέλλον», λέει. Όμως, τονίζει: «προτού αφορίσουμε γενικώς και αδιακρίτως τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, μπορούμε να αναρωτηθούμε αν χρησιμεύουν σε κάτι. Καλύπτουν ένα κενό. Ο στόχος τους άλλωστε είναι ανθρωπιστικός. Αυτό που πρέπει να εξεταστεί για ακόμα μία φορά είναι για το εάν σύμφωνα με το εθνικό ή το διεθνές σύστημα υπάρχουν κανόνες οικονομικής διαφάνειας και κανόνες ελέγχου πριν την εκταμίευση δημόσιου χρήματος το οποίο θα χρησιμοποιηθεί από ΜΚΟ για έναν ανθρωπιστικό σκοπό», καταλήγει η κ. Εγγισεγιάν.

Ο κ. Γαβαλάς αναφέρει πως: «όταν έφτασαν οργανώσεις στα άτυπα camp της Ειδομένης ερχόντουσαν σε επικοινωνία με την Ύπατη Αρμοστεία ή με τα τοπικά συντονιστικά δίκτυα και υπό αυτή την έννοια γινόταν ο έλεγχος, όμως άλλου είδους έλεγχος στο βαθμό που γνωρίζω δεν υπάρχει. Μία ΜΚΟ, η δική μας για παράδειγμα, ελέγχεται από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, από το Εξωτερικών αλλά και από τις οικονομικές αρχές ελέγχου. Όσες ΜΚΟ έχουν μία ευθύνη και πρέπει να λογοδοτούν για αυτό που κάνουν, ελέγχονται από τη δημόσια διοίκηση».

Υποκινητές και… διακινητές

Ο βουλευτής Κιλκίς της ΝΔ αναφέρει πως πριν από μερικές μέρες έφτασε στο Πολύκαστρο μία ομάδα Νεοζηλανδών , που έχουν κάνει κέντρο αναφοράς την Ειδομένη. «Αυτοί καθοδηγούν τους πρόσφυγες να κλείνουν τους δρόμους και είναι αυτοί που θα εμποδίσουν στο άδειασμα της περιοχής. Πρόκειται για ένα παρακράτος μέσα στο κράτος. Δεν υπάρχει έλεγχος και κρατική δομή. Κάνουν ό,τι θέλουν εκεί μέσα, από διακίνηση και χρήση ναρκωτικών μέχρι οτιδήποτε άλλο». Από την πλευρά της η κ. Ευθυμίου επισημαίνει πως: «μέσα σε αυτό το χαμό που επικρατεί, μπορεί να παρεισφρέουν άτομα, που να διατείνονται ότι είναι από ΜΚΟ χωρίς να ισχύει αυτό. Όταν υπάρχουν άτομα από ΜΚΟ που λένε στους πρόσφυγες ότι μπορούν να περάσουν τα σύνορα, σημαίνει ότι εξυπηρετούν κάποιους σκοπούς. Εκεί χρειάζεται κρατική εποπτεία, η οποία εν προκειμένω είναι ελλιπής. Στην Ειδομένη υπάρχει αυτοοργάνωση, χωρίς καμία δομή, οπότε πέρα από τον Ερυθρό Σταυρό, τις αναγνωρισμένες ΜΚΟ και τους παγκόσμιους οργανισμούς, που βοηθάνε, έχουν δημιουργηθεί και παραοργανώσεις». 

Η διαδικασία χρηματοδότησης

«Αυτό που έχει συμβεί με τους πρόσφυγες είναι ότι υπήρχε υπηρεσιακή συνεννόηση της Ύπατης Αρμοστείας με διεθνείς οργανώσεις που χρηματοδοτήθηκαν προκειμένου να κινηθούν γρήγορα και να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους. Άλλες τέτοιες αναγνωρισμένες οργανώσεις  ήρθαν στην Ελλάδα, έχοντας βρει από αλλού πόρους προκειμένου να αναπτύξουν τη δράση τους. Μεταξύ αυτών, όμως, συγκροτήθηκαν και κάποιες ομάδες πρωτοβουλίας πολιτών και δραστηριοποιήθηκαν σε άτυπη μορφή, αποτελώντας ωστόσο, ομάδες εθελοντών και όχι ΜΚΟ», σημειώνει ένα από τα ιδρυτικά στελέχη της Άρσις, ο Νίκος Γαβαλάς. Και εξηγεί πως: «αν υπάρχουν ανάμεσα σε αυτούς κάποιοι που πρόσφατα ίδρυσαν ΜΚΟ ενόψει της περίστασης δε το γνωρίζω, όμως δεν υπάρχει λόγος να το κάνουν. Δε θα πάει κανείς να χρηματοδοτήσει ένα σωματείο που εμφανίζεται για πρώτη φορά. Εμείς για να πάρουμε πόρους υποδεικνύουμε ένα έργο 25 χρόνων. Υπάρχουν συγκεκριμένες προκηρύξεις προγραμμάτων που γίνονται μέσα από το ΕΣΠΑ, οι δε φορείς, που έχουν τα εχέγγυα, υποβάλλουν την πρότασή τους η οποία αξιολογείται και στη συνέχεια εγκρίνεται ή όχι». Ο ίδιος λέει χαρακτηριστικά: «εγώ δε γνωρίζω να μοιράζει χαρτονομίσματα η Ε.Ε.. Οι χρηματοδοτήσεις που γίνονται ενόψει του προσφυγικού, είναι από διεθνείς οργανώσεις που ήρθαν στην Ελλάδα και υποστηρίζουν τις ελληνικές. Η Άρσις, για παράδειγμα, υποστηρίζεται από μία διεθνή οργάνωση, βάσει ενός συγκεκριμένου προγράμματος, που περιλαμβάνει ένα σύστημα αξιολόγησης, ορκωτούς λογιστές κτλ. Ευρωπαϊκά προγράμματα, που να χρηματοδοτούν, δεν υπάρχουν αυτήν την στιγμή. Αν υπάρχουν άλλοι σκοτεινοί δίαυλοι δια των οποίων δίνονται χρήματα μέσω άλλων πηγών, αυτό είναι κάτι που δεν το γνωρίζω».

 

Σχολιάστε